I SA/Rz 461/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2005 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o., z siedzibą w L. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2005 r. Ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 300 000 zł, natomiast wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych 3 093 247,57. Spółka podniosła, że w minionym roku obrotowym zanotowała stratę w wysokości 1 575 054,48 zł, co było spowodowane między innymi tym, że w sierpniu 2010 r., na mocy decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej, nałożono na nią kary finansowe, co do których zastosowano rygor natychmiastowej wykonalności. Co prawda w pierwszym półroczu 2011 r. przedmiotowe decyzje zostały uchylone, jednakże trwająca osiem miesięcy blokada finansowa Spółki doprowadziła do zmniejszenia jej obrotów o 80 %, w następstwie czego, w pierwszym półroczu 2011 r. zmuszona ona została do zlikwidowania działu transportowego, działu badawczo-rozwojowego oraz działu monitoringu obiektów rozproszonych. Oprócz tego, wyżej wymienione decyzje Urzędu Kontroli Skarbowej spowodowały wycofanie się banków z bieżącej obsługi kredytowej Spółki, co jeszcze pogłębiło jej kryzys finansowy. Do oświadczenia o stanie majątkowym i wysokości uzyskiwanych dochodów Spółka dołączyła: bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2011 r., potwierdzający wskazaną w oświadczeniu wartość środków trwałych, rachunek zysków i strat, z którego wynika między innymi, że przychody netto ze sprzedaży produktów na dzień 30 czerwca 2011 r. wyniosły 1 223 076,98 zł, informacje o zajęciach komorniczych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, odpis z księgi wieczystej, z którego wynika, że stanowiąca własność Spółki nieruchomość została obciążona hipotekami. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a. Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia, jednakże przyznanie prawa pomocy w ramach tego uznania uwarunkowane jest wykazaniem braku odpowiedniego majątku, który mógłby stanowić źródło sfinansowania tych wydatków. Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009 r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. Mając na uwadze powyższe, a także treść złożonego przez Spółkę oświadczenia o stanie majątkowym i wysokości uzyskiwanych dochodów nie sposób doszukać się przesłanek do uwzględnienia jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem dysponuje ona majątkiem, który może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Świadczy o tym chociażby wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych, w kwocie 3 093 247,57 zł, którą należy ocenić jako znaczną. Odnosząc się natomiast do podnoszonego we wniosku argumentu odnośnie zanotowanej w poprzednim roku obrotowym straty należy stwierdzić, że okoliczność ta również nie może przemawiać za przyznaniem Spółce prawa pomocy, ponieważ nie doprowadziła ona do wyzbycia się przez nią całego majątku, a ponadto nie przesądzą ona o deficytowym charakterze prowadzonej przez nią działalności. Skarżąca cały czas pozostaje bowiem aktywnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, o czym świadczy chociażby fakt, że wysokość uzyskiwanych przez nią przychodów ze sprzedaży towarów osiągnęła na dzień 30 czerwca 2011 r. wartość 1 223 076,98 zł. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania Spółce prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, które ze swej istoty stanowi dofinansowanie ze środków publicznych i z tego względu udzielane jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych, dlatego też, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.