I SA/Rz 461/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-08-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała znaczną wartość środków trwałych i przychody z działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie, mimo odnotowania straty za poprzedni rok obrotowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo straty za poprzedni rok, spółka dysponuje znacznym majątkiem i generuje przychody, które w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy, wysokie wartości środków trwałych i przychody, ale jednocześnie odnotowała stratę za ostatni rok obrotowy, tłumacząc ją nałożeniem kar finansowych i blokadą finansową. Spółka przedłożyła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2005 r., w związku z wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Skarżąca: "A" Sp. z o.o., z siedzibą w L. – zwana dalej: spółką – zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2005 r.
W oświadczeniu o stanie majątkowym i wysokości uzyskiwanych dochodów podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 300 000 zł oraz, że dysponuje środkami trwałymi o wartości 3 093 247,57 zł. Z przedmiotowego oświadczenia wynika również, że spółka odnotowała stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 1 575 054,48 zł. Strata ta, zdaniem spółki, jest wynikiem między innymi tego, że w sierpniu 2010r., na mocy decyzji "Urzędu Kontroli Skarbowej", nałożono na nią kary finansowe, co do których zastosowano rygor natychmiastowej wykonalności. Co prawda w pierwszym półroczu 2011 r. przedmiotowe decyzje zostały uchylone, jednakże trwająca osiem miesięcy blokada finansowa doprowadziła do zmniejszenia obrotów spółki o 80 %, w następstwie czego, w pierwszym półroczu 2011 r. zmuszona ona została do zlikwidowania działu transportowego, działu badawczo-rozwojowego oraz działu monitoringu obiektów rozproszonych. Skarżąca spółka podkreśliła również, że wyżej wymienione decyzje Urzędu Kontroli Skarbowej spowodowały wycofanie się banków z bieżącej obsługi kredytowej spółki, co jeszcze pogłębiło jej kryzys finansowy.
Na poparcie swoich twierdzeń, co do trudnej sytuacji finansowej, spółka przedłożyła: bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2011 r. potwierdzający wskazaną w oświadczeniu wartość środków trwałych, rachunek zysków i strat, z którego wynika również, że przychody netto ze sprzedaży produktów na dzień 30 czerwca 2011 r. wyniosły 1 223 076,98 zł, informacje o zajęciach komorniczych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, odpis z księgi wieczystej, zgodnie z którym, stanowiąca własność spółki nieruchomość została obciążona hipotekami.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie badana jest bowiem przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym Sąd podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przysługującego mu z woli ustawodawcy uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania prawa strony do sądu.
Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia o stanie majątkowym należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, albowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej sytuacji majątkowej. Skarżąca dysponuje bowiem majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy chociażby wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych, która wynosi 3 093 247,57 zł, oprócz tego prowadzi działalność gospodarczą, osiągając z tego tytułu przychód wynoszący na dzień 30 czerwca 2011 r. 1 223 076,98 zł. Obydwie te wielkości, w zestawieniu z wysokością wpisu w przedmiotowej sprawie, który wynosi 503 zł, nie pozwalają na stwierdzenie, że spółka nie posiada środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Oceny tej nie zmienia również fakt, że spółka jest stroną także w innych, zawisłych przed Sądem sprawach, z czym również wiąże się konieczność poniesienia związanych z tym kosztów, albowiem wszelkie te koszty znajdują pokrycie w zgromadzonym przez spółkę majątku.
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do twierdzeń skarżącej, odnośnie straty za poprzedni rok obrotowy należy powtórzyć w tym miejscu za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. II FZ 432/11, publ. CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, mającym wpływ na rozliczenia podatkowe, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło