I SA/Rz 462/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-09-04

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości spółki może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie braku dostatecznych środków finansowych?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy syndyk dysponuje środkami na koncie bankowym oraz majątkiem masy upadłości, które przewyższają wysokość wpisu od skargi, nie można przyznać zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd bada rzeczywiste możliwości finansowe podmiotu w chwili składania wniosku, a nie rozliczenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki "A" z siedzibą w L. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za kilka miesięcy 2005 roku. Upadłość spółki została ogłoszona postanowieniem sądu z 11 stycznia 2012 r., a syndyk oświadczył, że spółka prowadzi działalność gospodarczą do listopada 2012 r. Wartość majątku trwałego i kapitału zakładowego była znaczna, a na koncie bankowym spółki znajdowało się ponad 220 tys. zł, podczas gdy wysokość wpisu od skargi wynosiła 3 546 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek syndyka o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. w upadłości likwidacyjnej, na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), (...), (...), (...), (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 2005 r., w związku z wnioskiem Syndyka o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Syndyk Masy Upadłości "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. w upadłości likwidacyjnej – zwany dalej: syndykiem - złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach podał, że upadłość spółki została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. [...], jednakże sędzia komisarz wyraził zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o majątek upadłej spółki. Zezwolenie to zostało wydane do dnia 8 listopada 2012 r W oświadczeniu podano także, że wartość kapitału zakładowego upadłej spółki wynosi 732 630,28 zł a wartość jej środków trwałych - według bilansu na dzień ogłoszenia upadłości - 4 463 955,95 zł. Na koncie bankowym spółki, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostawało 220 190,95 zł, zaś suma zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym wierzytelności wyniosła około 10 000 000 zł. Wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowych sprawach, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 7 sierpnia 2012 r., wynosi 3 546 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynika więc, że rozpatrując wniosek osoby prawnej najpierw należy zbadać czy faktycznie nie dysponuje ona środkami na pokrycie kosztów związanych z zawisłą przed sądem sprawą, gdyż tylko w takiej sytuacji sąd może, w ramach przyznanego mu uznania, zadecydować ewentualnie o zastosowaniu instytucji prawa pomocy. Wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania jest więc warunkiem sine qua non przyznania ulgi w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego przez syndyka wniosku nie sposób stwierdzić, że nie dysponuje on środkami na pokrycie kosztów sądowych związanych z zawisłymi przed Sądem sprawami, gdyż saldo konta bankowego upadłej spółki wielokrotnie przekracza wysokości wpisu od skargi kasacyjnej. Oprócz tego w skład masy upadłości wchodzą środki trwałe, w wartości których wydatki te również znajdują pełne pokrycie. W tej sytuacji sformułowane we wniosku twierdzenia o braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych nie znajdują pokrycia w rzeczywistości. Oceny tej nie zmienia wielkość sumy wszystkich wierzytelności zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym, gdyż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd bada rzeczywiste możliwości finansowe podmiotu o nie występującego w chwili złożenia tego wniosku, a nie kwestie związane z podziałem funduszów masy upadłości w postępowaniu upadłościowym. Upadła spółka nadal prowadzi bowiem działalność gospodarczą, a koszty związane z przedmiotowym postępowaniem sądowoadministracyjnym stanowią część jej bieżących wydatków, na których pokrycie posiada ona wystarczające środki. Niezależnie od powyższego wydatki te, jako związane z zarządem masy upadłości (art. 230 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze – Dz. U. Nr 175, poz. 1361, ze zm.) zaliczają się do kosztów postępowania upadłościowego, które podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło