I SA/Rz 462/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. R. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2017 r. I SA/Rz 462/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu "A" spółka z o.o. w H. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i grudzień 2011 r. oraz marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r. p o s t a n a w i a utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżący W. R. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał na urzędowym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że osiąga skromne dochody w kwocie [...] zł netto, natomiast dochód żony, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, wynosi [...] zł netto. Wskazał ponadto, że utrzymuje się sam, żyje skromnie oraz nie posiada żadnej nieruchomości. Dom natomiast, w której mieszka jest własnością jego żony. Jest on osobą schorowaną i posiada wyłącznie oszczędności w kwocie [...] zł. Wskazał, że uzyskiwany dochód w całości pokrywa konieczne wydatki. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r., I SA/Rz 462/17 referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy wyjaśniał, że Skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazał, że co prawda zadeklarowane wydatki Skarżącego są równe sumie jego dochodów, aczkolwiek już sam fakt posiadania oszczędności w kwocie [...] zł powoduje, że przyznanie mu prawa pomocy nie było zasadne. Dodał również, że przyznanie prawa pomocy ma służyć osobom bez dochodu albo o niskich dochodach, które nie dysponują środkami pozwalającymi im na dostęp do sądu, czego nie można założyć w przypadku Skarżącego. Posiada on bowiem oszczędności, które przeczą jego oświadczeniu o niemożności odłożenia żadnej kwoty. We wniesionym sprzeciwie Skarżący podał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił on swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu nienależycie rozważono wskazywane przez niego przyczyny, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazał, że we wniosku podał informacje o stanie majątkowym żony, aczkolwiek z tego majątku nie może czerpać żadnych korzyści. Dodał, że przez 4 ostatnie lata był osobą bezrobotną i nie miał żadnych źródeł dochodu, natomiast kwotę wskazaną we wniosku jako oszczędności, przeznaczył na finansowanie jego codziennego utrzymania. Ze wskazanej kwoty pozostało mu jedynie ok. [...] zł, pozostałą resztę przeznaczył na własne utrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Po myśli art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.ps.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, częściowe prawo pomocy adresowane jest do osoby, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu postanowienie referendarza jest prawidłowe. Analiza sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy prowadzi do wniosku, że nie spełnia on przesłanek przyznania mu prawa we wnioskowanym zakresie. Za słuszne Sąd uznaje stanowisko referendarza, że Skarżący nie wymaga udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych, bowiem posiadane przez niego zasoby są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniesionym sprzeciwie Skarżący podnosi, że z kwoty oszczędności pozostało mu jedynie [...] zł, nie wskazuje on natomiast jakie zmiany zaszły w zakresie jego wydatków (od tych wskazanych na urzędowym formularzu) powodujące konieczność przeznaczenia kwoty [...] zł z posiadanej kwoty oszczędności. Na niekorzyść Skarżącego, w kontekście pozytywnego załatwienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia również podniesiona przez referendarza okoliczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem dwóch samochodów stanowiących własność żony, a także wydatków związanych z remontami oraz zapłatą za media. Skoro zatem zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie to podmiot domagający się, aby koszty te zostały przerzucone w ramach prawa pomocy na Skarb Państwo, którego budżet wypracowany jest przez ogół obywateli musi liczyć się z tym, że tylko szczególna i wyjątkowo trudna sytuacja majątkowa może uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy. Zwolnienie od kosztów sądowych osoby posiadającej stały dochód w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie przy jednoczesnym zgromadzeniu dodatkowych wolnych środków pozostawałoby w rażącej sprzeczności z ideą instytucji prawa pomocy rozumianej jako "prawo ubogich". Mając powyższe na względzie uznano, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie jest na tyle trudna, by potrzebne było mu wsparcie w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w części. Działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.