I SA/Rz 462/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-09-21
Skład orzekający: Piotr Popek, Grzegorz Panek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy mógł opodatkować nieruchomość stawką podatku od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej bez ustalenia faktycznego związku nieruchomości z działalnością gospodarczą po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. (SK 39/19)?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może opierać opodatkowania nieruchomości stawką dla działalności gospodarczej wyłącznie na posiadaniu nieruchomości przez przedsiębiorcę. Po wyroku TK z 24 lutego 2021 r. konieczne jest ustalenie faktycznego związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Brak takich ustaleń i wyjaśnień w decyzji skutkuje jej uchyleniem.Stan faktyczny
Skarżąca E.O. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy, która ustaliła łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2021 rok. Spór dotyczył kwalifikacji części nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą lub jako mieszkalnej, co wpływało na wysokość stawki podatkowej. Skarżąca wskazała, że nie cała nieruchomość jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, a organy nie przeprowadziły odpowiednich ustaleń w tym zakresie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 4.157 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E.O. kwotę 4.157 (cztery tysiące sto pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
E. O.(dalej: skarżąca, podatniczka) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [.... Utrzymano nią w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], którą określono podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na rok 2021.
Zobowiązanie to łącznie wyniosło 17.992 zł, w tym:
1. podatek rolny 26 zł, naliczony od pow. gruntu 0,09 ha według stawki 292,30 zł,
2. podatek od nieruchomości 17.966 zł, naliczony od:
- gruntów pozostałych o pow. 900 m2 i stawki 0,49 zł, łącznie 441 zł,
- gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1000 m2 i stawki 0,95 zł, łącznie 950 zł,
- budynku mieszkalnego o pow. 253,62 m2 i stawki 0,81 zł, łącznie 205,43 zł,
- budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 599,42 m2 i stawki 23,60 zł, łącznie 14.146,31 zł,
- budynków pozostałych o pow. 265,70 m2 i stawki 7,99 zł, łącznie 2.122,94 zł,
- budowli o wartości 5000 zł i stawki 2%, łącznie 100 zł.
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że ustaleń faktycznych w sprawie dokonano na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, informacji o gruntach oraz informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonych przez podatniczkę w Urzędzie Gminy dnia 27 sierpnia 2020 r. Z danych z ewidencji gruntów wynikało ponadto, że na działce ewid. nr [.]/73 znajdują się dwa budynki: budynek mieszkalny o pow. zabudowy 161 m2 oraz budynek "inny niemieszkalny" o pow. 600 m2.
W odwołaniu podatniczka podniosła, że w czasie wnoszenia odwołania obowiązuje rozporządzenie zakazujące prowadzenia działalności domów weselnych i restauracji. Dlatego posiadane przez nią nieruchomości w całości powinny być opodatkowane jako mieszkalne, ponieważ tylko takie mogą mieć obecnie przeznaczenie. Nie zgodziła się z przyjęciem, że cała powierzchnia nieruchomości i budynków jest przeznaczona na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ znaczna część gruntów i budynków jest przeznaczona na cele mieszkaniowe. Dlatego na I piętrze budynku, w którym znajdują się pokoje mieszkalne, część powierzchni powinna być zakwalifikowana jako mieszkalna, a nie jako przeznaczona na cele działalności gospodarczej. Określona w decyzji powierzchnia budynku (253,62 m2 budynków mieszkalnych i 265,70 m2 budynków pozostałych) różni się od tej, jaką wskazała w informacji (384,62 m2 budynków mieszkalnych i 131 m2 budynków pozostałych). Różnicy tej natomiast nie wyjaśniono. W sprawie nie przeprowadzono niezbędnych ustaleń pozwalających ustalić powierzchnię użytkową i wykorzystywaną na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Część majątku stanowi jej majątek prywatny, co ma istotne znaczenie w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. SK.13/15. Decyzja nie zawiera też należycie sporządzonego uzasadnienia faktycznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, podkreśliło że ustaleń w sprawach dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, a poczynione ustalenia odpowiadają treści tego zasobu. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym również w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Ponadto "grunty pozostałe" o pow. 900 m2, budynek mieszkalny o pow. 253,62 m2 oraz budynki pozostałe o pow. 265,70 m2, nie zostały opodatkowane stawkami podatku związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W skardze podatniczka zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy dopuścił się on uchybień polegających na naruszeniu:
- art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 , 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z § 1 ust. 1a w zw. z § 1 ust. 2 a, b uchwały Rady Gminy z dnia 28 listopada 2019 r. Nr [.] poprzez opodatkowanie podatkiem od nieruchomości całości powierzchni nieruchomości i budynków znajdujących się na działce nr 149/73 stosując stawkę dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy ze złożonej przez nią informacji wynikało, że nie wykorzystuje całości gruntu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a znaczna część jest przeznaczona na cele mieszkaniowe, m.in. I piętro w części budynku, w którym znajdują się pokoje mieszkalne. W złożonej przez siebie deklaracji wskazywała powierzchnię budynków mieszkalnych 384,62 m2, a pozostałych 131 m2, natomiast organ określił powierzchnię budynku mieszkalnego na 253,62 m2, a budynków pozostałych na 265,70 m2, nie uzasadniając swojego rozstrzygnięcia. Organy naruszyły zatem przepisy prawa materialnego, które wprost stanowią i rozróżniają wysokość stawek podatkowych od gruntów w zależności od tego, czy są one wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej, czy też na inne cele,
- art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie dla opodatkowania całej powierzchni użytkowej, podczas gdy opodatkowaniu w innej wysokości podlega powierzchnia wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a w innej powierzchnia pozostała, zupełnie niezwiązana z prowadzoną działalnością gospodarczą – powierzchnia mieszkaniowa,
- art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie wyższej stawki podatkowej dla części budynku, który nie jest użytkowany i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, podczas gdy przepis ten zakłada wprost stosowanie odrębnej stawki dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jak i budynków mieszkalnych, a nie zebrano dowodów na to, czy strona lub inny podmiot i w jakim zakresie prowadzi w budynku działalność gospodarczą, a w jakim przeznacza powierzchnię na cele mieszkaniowe,
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19 oceniającego jego konstytucyjność,
- art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez pominięcie faktu, że w związku z obostrzeniami związanymi z COVID-19 nieruchomość nie mogą być wykorzystywana do prowadzenia działalności (działalność domu weselnego była zakazana), przez co nie mogła zostać opodatkowana stawkami przewidzianymi dla budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a wynikało to z pominięcia ww. przepisu,
2) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy z okoliczności sprawy i zebranego materiału dowodowego wynika, że organy zastosowały błędną stawkę podatkową co do podatku od gruntów i budynków, wobec czego rozstrzygnięcie było błędne i dopuściły się szeregu ww. uchybień, w szczególności gdy wielokrotnie wskazywała, że część nieruchomości,
3) art. 210 § 1 pkt 4, 5 i 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, ograniczenie się do przedstawienia przepisów i norm dotyczących określania wysokości wymiaru podatku od nieruchomości, a pominiecie części uzasadnienia faktycznego, dotyczącego konkretnego podatnika i wyjaśnienia, dlaczego określił taką, a nie inną wysokość podatku od nieruchomości i dlaczego zastosował jednolite stawki dla wymierzenia podatków zarówno dla budynków jak i gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
4) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, a uzasadnienie prawne nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Ponadto uzasadnienie decyzji zawiera powołanie argumentów podniesionych przez podatnika w odwołaniu, organ powielił tę argumentację. Organ lakonicznie uzasadnił treść decyzji, podając w kilku zdaniach, że decyzja jest zgodna z przepisami prawa i stanem faktycznym, zupełnie nie przytaczając tych okoliczności, jak i dowodów na ich potwierdzenie,
5) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez brak dokonania ustaleń w zakresie rzeczywiście wykorzystywanych powierzchni na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i na cele mieszkalne i nie przeprowadzenie żadnych dowodów w tym zakresie, co pozwalałoby na dokonanie właściwej oceny przeprowadzonych dowodów i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego ze stanem faktycznym sprawy,
6) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez naruszenie bezwzględnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dochowania w tym względzie procedury,
7) art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez brak ustalenia prawdy obiektywnej i brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak zebrania pełnego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich dowolnej i niekonsekwentnej oceny,
8) art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych, a także zasady wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi się kierują przy załatwianiu sprawy,
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji, stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa oraz orzeczenia o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca jest osobą fizyczną i nie wykorzystuje w całości posiadanego majątku na cele prowadzonej działalności gospodarczej; nie czyniła tego także w okresie sprzed pandemii COVID-19. Wielokrotnie podnosiła, że część gruntów i budynków na działce nr 149/73 przeznaczona jest na cele mieszkalne, przez co nie można do nich było zastosować stawek, jak dla tych, które związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kwestionowana część budynku na I piętrze powinna być zakwalifikowana jako mieszkalna. W toku postępowania nie podjęto żadnych czynności, aby ustalić, jaka powierzchnia jest wykorzystywana na cele związane z działalnością gospodarczą, a jaka wyłącznie na cele mieszkaniowe lub pozostałe. Nie zostały także rozpoznane zarzuty odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ naruszył prawo procesowe nie dokonując pełnego uzasadnienia podjętych przez siebie rozstrzygnięć, co uniemożliwia sądowi administracyjnemu ocenę prawidłowości tych rozstrzygnięć pod kątem zgodności z prawem materialnym.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne dla skarżącej E.O. obejmujące nieruchomości w postaci gruntów pozostałych, gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynku mieszkalnego, budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki pozostałe. Z tych wszystkich nieruchomości podlegających opodatkowaniu sporna pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania gruntów i budynku związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej.
Skarżąca E. O. posiada status przedsiębiorcy i jest to kwestia pozostająca poza sporem. Złożyła ona do organu I instancji informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1). W informacji tej, złożonej dnia 27 sierpnia 2020 r. wykazała , w interesującym sąd zakresie posiadanych przez nią nieruchomości grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1000 m2, a także budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 599,42 m2.
Grunt ten w ewidencji gruntów i budynków oznaczony jest symbolem B i Bi, zaś budynek opisany jest jako posiadający status "pozostałego budynku niemieszkalnego".
Opodatkowanie gruntów i budynków w zakresie stawki wysokości podatku zostało ujęte w przepisie art. 5 u.p.o.l., gdzie w art. 5 ust.1 pkt 1 lit określono stawkę podatku od gruntów pozostałych (obejmujących grunty oznaczone symbolami Bi i B), zaś w art. 5 ust.1 pkt 2 lit e określono stawkę należną od budynków pozostałych, a więc tak oznaczonych jak budynek będący przedmiotem rozpoznania sprawy przez sąd.
Oznaczenia w zakresie kwalifikacji gruntu i przeznaczenia budynku zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają z mocy art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne (jak słusznie to podkreślił organ II instancji) charakter wiążący dla organów ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości czy podatku rolnym. Oznacza to, że organy te są związane tymi zapisami i nie mogą dokonać odmiennych ustaleń w tym zakresie. Zobowiązane są przyjąć takie przeznaczenie gruntu, czy budynku, jak wynika z oznaczeń zawartych w ewidencji.
W przedmiotowej sprawie mogłoby to oznaczać opodatkowanie tego gruntu i budynku stawką przewidzianą dla gruntów i budynków "pozostałych".
W zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości istotne znaczenie mogą mieć także okoliczności nie podlegające wpisowi do ewidencji gruntów i budynków, okoliczności o charakterze prawnym lub faktycznym, które musza zostać uwzględnione przez organ w trakcie ustalania wysokości podatku, co może wyłączać opodatkowanie nieruchomości tylko w oparciu o informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Taką okolicznością mającą bardzo istotne znaczenie dla określenia rodzaju podatku, a także stawkę danego podatku w odniesieniu do określonej nieruchomości jest związanie lub zajęcie danej nieruchomości na prowadzenie działalności
gospodarczej. Niezależnie bowiem od określenia przeznaczenia danej nieruchomości w ewidencji w sytuacji, gdy nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą lub na taką działalność jest zajęta (w odniesieniu do nieruchomości rolnych, leśnych i mieszkalnych) podlegać ona będzie opodatkowaniu stawką wyższą niż zastosowana przy opodatkowaniu według użytku danej nieruchomości wynikającej z ewidencji.
Przepis art.5 ust.1 pkt 1 lit a u.p.o.l. przewiduje stawkę opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, zaś przepis art. 5 ust.1 pkt 2 lit b u.p.o.l. budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Jeżeli zatem grunt lub budynek są związane z działalnością gospodarczą to wówczas stawka ich opodatkowania jest oderwana od stawki wynikającej z przeznaczenia budynku określonego w ewidencji.
Pojęcie gruntu, budynku i budowli związanych z działalnością gospodarczą zdefiniowane zostało w przepisie art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., gdzie wskazano, że są to grunty, budynki lub budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z pewnymi wyjątkami (które jednak w sprawie niniejszej nie mają zastosowania).
Z definicji tej wynika zatem, że jak to dotychczas rozumiano każda nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy (poza pewnymi wyjątkami) z uwagi na sam ten fakt podlegała opodatkowaniu stawką najwyższą - przewidzianą dla działalności gospodarczej.
Od faktu posiadania budynku przez przedsiębiorcę jako podstawy opodatkowania stawką najwyższą odróżnić należy zajęcie gruntu czy budynku na prowadzenie takiej działalności. O ile bowiem w przypadku związania liczył się jedynie tylko sam element posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, o tyle w przypadku zajęcia istotne było rzeczywiste, faktyczne wykorzystywanie danej nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej. Wymóg taki odnoszący się do nieruchomości mieszkalnych, a także rolnych i leśnych jako podstawa do opodatkowania stawką najwyższą wymagał zbadania rzeczywistego sposobu użytkowania danej nieruchomości. Aby tego rodzaju nieruchomości mogły zostać opodatkowane w ten sposób musiały być rzeczywiście do takiej działalności wykorzystywane.
W przedmiotowej sprawie organy w swoich decyzjach nie wskazały podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość grunt i budynek podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla działalności gospodarczej. Organ I instancji jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał przepisy art. 2,3,4,5,6,7 u.p.o.l., co oczywiście nie spełnia wymogu wskazania podstawy prawnej, gdyż stanowi tylko wyliczenie połowy przepisów tej ustawy, często wielojednostkowych obejmujących różne stany faktyczne. Organ ten nie powołał się na art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Nie wskazał też czy te nieruchomości są zajęte na prowadzenie takiej działalności.
Kwestia ta nie była również przedmiotem pogłębionej refleksji organu II instancji. Również on nie wskazał podstawy prawnej do opodatkowania tej nieruchomości podatkiem według stawki najwyższej. Powołał się na zapisy ewidencji, ich moc wiążącą, jednak zapisy te wskazują co najwyżej na konieczność opodatkowania tych nieruchomości według stawki dla gruntów i budynków pozostałych, nie zaś według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Organy nie wyjaśniły zatem czy opodatkowały te nieruchomości stawką najwyższa z uwagi na związanie gruntu z działalnością gospodarczą poprzez osobę posiadacza czyli przedsiębiorcę (co do dnia 3 marca 2021 r. byłoby wystarczające), czy też z uwagi na faktyczne zajęcie tych nieruchomości (grunt i budynek) na prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozróżnienie takie uzyskuje dużą wagę od dnia 3 marca 2021 r. z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19, który stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2021 poz.401).
W wyroku tym Trybunał zwrócił uwagę na to, że "(...) samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zważywszy na ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą".
Konieczność zmiany dotychczasowego stanowiska judykatury w związku z powyższym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyrokach z dnia 4 marca 2021 r., o sygn. akt: III FSK 895/21, III FSK 897/21, III FSK 898/21 i III FSK 899/21. Sąd w składzie orzekającym podziela zawartą w tych wyrokach argumentację i aprobuje ocenę prawną tam wyrażoną.
W związku z powyższym za zasadny należy uznać zarzut podniesiony w skardze - naruszenia art. 1a ust. 1 pkt. 3 i 4 u.p.o.l. przez brak wyjaśnienia na czym polegało związanie gruntu i budynku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Braki materiału dowodowego w tym zakresie świadczą o naruszeniu art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek organów podatkowych wyjaśnienia wszystkich prawnie relewantnych faktów i zebrania całego materiału dowodowego obejmuje dążenie wszelkimi prawnie dopuszczalnymi sposobami, za pomocą wszystkich dopuszczonych prawem dowodów do ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). W niniejszej sprawie zabrakło ustaleń organów podatkowych pod kątem związku posiadanych przez skarżącą nieruchomości z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
Niewystarczające do przyjęcia opodatkowania gruntu i budynku stawką najwyższą jest oparcie orzeczenia tylko i wyłącznie na złożonej przez skarżącą informacji. Odnosi się ona do pojęcia związania gruntu i budynku z działalnością gospodarczą, któremu to pojęciu aktualnie Trybunał Konstytucyjny nadał nową zawartość wykluczając z tej definicji takie stany, gdzie o związaniu z działalnością gospodarczą mogłoby przesądzać samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę.
Z uwagi zatem na brak określenia przez organy podstaw do przyjęcia związania nieruchomości z działalnością gospodarczą (faktycznych czy też wynikających z domniemania z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.) w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sąd administracyjny był zmuszony uchylić zaskarżoną decyzję bowiem nie sposób na obecnym etapie postępowania sądowego określić czy wobec tej nieruchomości spełnione są przesłanki do opodatkowania jej w całości według stawek najwyższych.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy usunie wskazane braki w materiale dowodowym oraz dokona jego ponownej oceny. W tym celu przeprowadzi stosowane postępowanie wyjaśniające mające dać odpowiedź na pytanie, czy sporny grunt i budynek będące w posiadaniu skarżącej są związane z prowadzoną działalności gospodarczą i w jaki sposób są faktycznie wykorzystywane. Organ po pierwsze musi dokonać dokładnego ustalenia związku gruntu i budynku z działalnością gospodarczą. Po ustaleniu rodzaju związku tych obiektów z tą działalnością dokona rozważeń czy mieści się on w pojęciu związania ich z działalnością gospodarczą w takim znaczeniu jakie przepisowi art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. nadał Trybunał Konstytucyjny. W zależności od dokonanych ustaleń wyda stosowną decyzję.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej koszty postępowania obejmujące wpis sądowy od skargi w wysokości 540 zł, koszty zastępstwa procesowego wykonywanego przez pełnomocnika - adwokata - w wysokości 3.600 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło