I SA/Rz 465/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. spraw ze skarg A.P. na postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2021 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienia, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonymi postanowieniami z dnia {...} maja 2021 r. nr {...} i nr {...} Dyrektor [.] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od odpowiednio decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia {...} lutego 2021 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok oraz decyzji z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020. W uzasadnieniu postanowień organ wskazał, że doręczenie decyzji od których wniesiono odwołania nastąpiło dnia 26 lutego 2021 r. Termin do wniesienia odwołań upływał zatem z dniem 12 marca 2021 r., podczas gdy odwołania wniesiono w dniu 16 marca 2021 r. tj. po upływie 14 - dniowego terminu do dokonania tej czynności określonego w przepisie art. 129 § 2 k.p.a. Konecznym zatem stało się wydanie postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skargach na powyższe postanowienia skarżący A.P. zwrócił uwagę na trudności w kontaktach z organami administracji wywołane obostrzeniami wprowadzonymi w związku z pandemią wirusa SARS-CoV-2. Utrudnienia te uniemożliwiły mu skompletowanie potrzebnych dokumentów na czas, co było powodem złożenia odwołań z uchybieniem terminu. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach. Powyższe skargi Sąd, na rozprawie w dniu 14 września 2021 r., połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, stosownie do art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej powoływanej skrótem: "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia administracyjne. Tylko stwierdzenie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Przeprowadzone w granicach tych przepisów i art. 134 p.p.s.a. badanie zgodności z prawem zaskarżonych postanowień wykazało, że skargi zasługiwały na uwzględnienie, bowiem organ naruszył przepisy prawa procesowego. W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym zostały rozpoznane skargi wniesione w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie były bowiem postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanych na wstępie decyzji wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W niniejszej sprawie trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na zmianę procedury, która została wprowadzona ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255). Na mocy wskazanej nowelizacji przepisów z dniem 16 grudnia 2020 r. dodano przepis art. 15 zzzzzn2 w brzmieniu: "ust. 1 W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. ust. 2 W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. ust. 3 W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu." Powołana regulacja nie oznacza wyłączenia reguł Kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Wymaga ona od organu administracji podjęcia dodatkowych czynności. Dotychczas - co uczynił organ odwoławczy postanowieniami z dnia 20 maja 2021 r. - stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obecnie odnośnie do terminów, którym uchybiono po 16 grudnia 2020 r. organ zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1), wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz poucza o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin tygodniowy z art. 58 § 2 k.p.a. do terminu 30 dni. Organ orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołań pominął wskazaną regulację, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Po zastosowaniu art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), organ oceni wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o ile - prawidłowo pouczony skarżący - taki wniosek złoży.