I SA/Rz 47/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./ po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2019 r. sprawa ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę, 2) zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M.D. kwoty 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. D., zwanej dalej skarżącą, od postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), oddział w J., z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy w stosunku do skarżącej ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne, mające na celu wyegzekwowanie jej zaległości, z tytułu składek. Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone, z dniem [...] lipca 2017 r., w związku z zawarciem ze skarżącą umowy, dotyczącej rozłożenia na raty jej zaległości. Wobec niewywiązywania się skarżącej z realizacji układu ratalnego, umowa o rozłożeniu na raty zaległości została rozwiązana, a postępowanie egzekucyjne podjęte, z dniem [...] grudnia 2017 r. Skarżąca, wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. wystąpiła do ZUS o umorzenie prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego, z dniem [...] grudnia 2017 r., jako że nie istniała podstawa do jego wznowienia. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że przyczyną jednodniowego opóźnienia we wpłacie raty, przewidzianej układem, był wyjazd służbowy. Dodatkowo zaznaczyła, że warunek zachowania układu ratalnego był sformułowany w sposób niejasny i niezrozumiały, a ponadto niedopłata w wysokości 14 zł nie powinna mieć aż tak doniosłych skutków. Te okoliczności jej zdaniem, z uwagi na brzmienia art. 7, art. 8, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) stanowią podstawę uzasadniającą umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem ZUS, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., zwanej dalej ustawą egzekucyjną) Dodał też, że organ egzekucyjny nie jest władny do oceny ważności umowy o rozłożeniu na raty zaległości konkretnego zobowiązanego. Jeżeli chodzi o podnoszoną przez skarżąca okoliczność, związana z niewielka wysokością jej niedopłaty, to ZUS zauważył, że nie stanowi ona przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego. Jako podstawy umorzenia nie zostały też wymienione przepisy art.7, art. 8, art. 9 K.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do umorzenia prowadzonego w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjnego. Umorzenie to bowiem, oznaczające zakończenie tego rodzaju postępowania, bez osiągnięcia jego celu, tj. zaspokojenia roszczeń wierzyciela, możliwe jest tylko w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek tego rodzaju rozstrzygnięcia, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-10 oraz § 2 ustawy egzekucyjnej. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Za taką nie można bowiem uznać jakiejkolwiek okoliczności podnoszonej we wniosku. Jeżeli natomiast chodzi o znaczenie, w kontekście prowadzonego postępowania egzekucyjnego, rozłożenia na raty dochodzonych należności, to w myśl art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, może to stanowić jedynie podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W kwestii procesowej, organ II instancji podkreślił, że właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej był ZUS. Faktu tego nie zmienia to, że to ten organ podejmował decyzję w przedmiocie zawieszenia i następnie podjęcia postępowania. Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. wniosła skarżąca, domagając się zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Oprócz tego skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na uznaniu, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, 2) art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w efekcie czego doszło do wydania rozstrzygnięcia naruszającego słuszny interes strony oraz interes społeczny, naruszenia zasady bezstronności, zasady równego traktowania oraz podejmowania działań które budziły wątpliwości strony, tj. wprowadzanie w błąd na skutek formułowania niezrozumiałych i wewnętrznie sprzecznych pism, nienależyte informowanie strony o jej prawach i obowiązkach, a także wykorzystanie nieznajomości przez nią prawa. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że brak było podstaw do wypowiedzenia przez ZUS układu ratalnego, a w konsekwencji do prowadzenia egzekucji. Skarżąca w tym zakresie zwróciła uwagę, na niezrozumiałą i niejasną treść kierowanych do niej pism, a także konieczność informowania jej, jako podmiotu działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, o prawach i obowiązkach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie wydane w ramach postępowania egzekucyjnego, a dotyczące odmowy jego umorzenia. W związku z tym poza jego zakresem, a co za tym idzie, poza zakresem rozważań sądu pozostają wszelkie okoliczności związane z zawarciem i realizacją układu ratalnego, odnoszącego się do egzekwowanych należności. W szczególności dotyczy to sposobu sformułowania postanowień zawartego, pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem porozumienia, a także przyczyn niedochowania jego warunków. Okoliczności te nie stanowią też, na co słusznie zwróciły uwagę organy, przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, czego domaga się skarżąca. O ile dla toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego istotną pozostaje kwestia rozłożenia na raty egzekwowanej należności pieniężnej, to nie odnosi się to już jednak do przyczyn tego rodzaju ulgi oraz towarzyszących im okoliczności. Rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, podobnie jak i ZUS, że rozłożenie na raty egzekwowanej należności, już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi przesłankę zawieszenia tego rodzaju postępowania, a nie jego umorzenia. Zgodnie bowiem z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Brzmienie tego przepisu jest jednoznaczne, a jego literalna wykładania nie pozostawia wątpliwości, co do treści zakodowanej w nim normy prawnej. Skarżąca, formułując wniosek o umorzenie prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego, w jego treści nie wskazała w istocie, poza okolicznościami związanymi z realizacją układu ratalnego, żadnych powodów, które mogłyby stanowić podstawę uwzględnienia jej wniosku. Nie wynika to także z samej istoty jej żądania, wskazującego jako datę umorzenia, datę podjęcia postępowania egzekucyjnego. Jej żądanie odnosi się bowiem nie do okoliczności, w oparciu o które zawieszono postępowanie, ale do samego faktu jego podjęcia. Dopiero wnosząc skargę do Sądu skarżąca wskazała, jako podstawę swojego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. W związku z tym można więc założyć, że jedną z podstaw jej żądania, skierowanego do ZUS, było twierdzenie odnośnie nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Mając na uwadze okoliczności sprawy, a także treść normy prawnej, zawartej w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieistnienia obowiązku zaspokojenia roszczeń ZUS. Obowiązek ten bowiem istniał, a czasowa przeszkoda w jego realizacji, jak słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, stwarzała podstawy do zawieszenia tego postępowania, czemu organy uczyniły zadość. Następnie zaś postępowanie zostało podjęte, na skutek ustania przyczyny zawieszenia, wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku. Twierdzenia skarżącej, zmierzające do podważenia stanowiska organów, są gołosłowne i nie znajdują uzasadnia w stanie prawnym oraz okolicznościach faktycznych sprawy. Brak jest także podstaw do podzielenia poglądu skarżącej, odnośnie niewyjaśnienia przez organy stanu faktycznego sprawy, albowiem przeprowadzone postępowanie w żadnym razie nie uchybiało przytoczonym przez skarżącą regulacjom K.p.a., odnoszącym się do ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Poza tym organy, odnosząc się do żądania strony, zawartego w jej wniosku, nie czyniły odrębnych i niezależnych ustaleń w tym zakresie, a rozważyły jedynie i dokonały prawnej kwalifikacji stanu sprawy, który nie był sporny, w szczególności jeżeli chodzi o okoliczności, mające wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia, co do zasadności wniosku o umorzenie. Nie znalazłszy jednak podstaw do umorzenia postępowania, zasadnie nie uwzględniły wniosku skarżącej w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. Na podstawie art. 225 P.p.s.a., Sąd zwrócił skarżącej kwotę 100 zł, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.