I SA/Rz 470/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w całości II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, W. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w tej sprawie. We wniosku podał, że nie ma żadnych dochodów ani majątku, pozostaje na utrzymaniu żony, która jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 5,53 ha, ( "w tym 2,50 ha w innych rękach") i pobiera kwartalnie rentę w kwocie 370 zł. W uzasadnieniu skarżący wymienił liczne schorzenia na jakie choruje i dlatego, z powodu tych wszystkich okoliczności, nie jest w stanie uiścić opłaty ani sam występować w sprawie. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych, wyjaśnił, że jedynym jego źródłem dochodu jest renta w wysokości 900 zł, żona jest ubezpieczona w KRUS jako rodzina rolnika, ponosi miesięcznie wydatki w kwocie 60 zł za energię elektryczną i 50 zł na zakup gazu butlowego, a w okresie jesiennym koszty zakupu ok. 2 ton węgla wykorzystywanego do ogrzania budynku mieszkalnego. Skarżący bardzo ogólnie nadmienił, że pokrywa wydatki związane z utrzymanie drewnianego domu o pow. mieszkalnej ok. 30 m², koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości i leków swoje i żony. Załączył faktury za zakup środków leczniczych, gazu butlowego i dowód zapłaty za dostarczaną energię elektryczną. Rozpoznając wniosek należy nadmienić, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie jak wnioskowany czyli całkowitym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1pkt 1 P.p.s.a.). Udzielenie takiej pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest możliwe stronie, która nie ma środków utrzymania i żadnych obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, iż nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Argumenty wniosku i podane w nim dane nie są spójne i wzbudzają wątpliwości, czy rzeczywiście skarżący pozostaje w ubóstwie i jego sytuacja wypełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w takim zakresie, o jaki wnioskował. Pierwotnie skarżący nie wykazał, że uzyskuje jakiekolwiek dochody; oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu żony. Natomiast w dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że pobiera rentę w kwocie 900 zł. Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu (odcinek renty, decyzja właściwego organu) na potwierdzenie tego faktu, a co najistotniejsze, nie zastosował się do wezwania referendarza i nie przedłożył odpisu zeznania podatkowego za ostatni rok, co pozwoliłoby na weryfikację oświadczonych danych. W tym miejscu należy uściślić, że to na wnoszącym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Skarżący, poza kwotami przeznaczanymi miesięcznie na opłaty za energię elektryczną (60 zł), zakup gazu w butli (50 zł), środki lecznicze, nie uściślił pozostałych kosztów utrzymania i koniecznych wydatków, aczkolwiek skoro - jak oświadczył - nie korzysta z pomocy instytucji i osób trzecich, jest w stanie samodzielnie ponosić i te wydatki. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności w rozpoznawanej sprawie uznano, że adekwatnym do sytuacji majątkowej skarżącego będzie przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi. Zwolnienie w takim zakresie zabezpieczy skarżącemu prawo do sądu, poprzez rozpoznanie jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Na marginesie sprawy należy dodać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji, Sąd ten nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich ewentualnych naruszeń prawa dokonanych przez organ administracji, którego akt lub czynność zostały zaskarżone. Oznacza to, że sąd ma nie tylko prawo ale przede wszystkim obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, zaś udział pełnomocnika nie jest obligatoryjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.