I SA/Rz 471/07
PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-10-16
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczący majątek (dom o powierzchni 3800m2, 178ha ziemi rolnej) i zasoby pieniężne (95.000 zł), spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, pomimo złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nie wykazali, iż bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Posiadanie domu o dużej powierzchni, znacznych zasobów pieniężnych oraz rozległej nieruchomości rolnej świadczy o wysokiej stopie życia i możliwości pokrycia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oddalającego ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Następnie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku podali, że poza gospodarstwem rolnym nie prowadzą działalności gospodarczej, mają na utrzymaniu trójkę dzieci, a ich majątek obejmuje dom o powierzchni 3800m2, 178ha ziemi rolnej, dom drewniany, stajnię oraz zasoby pieniężne w kwocie 95.000 zł. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący jedynie podpisali wniosek, nie składając dodatkowych oświadczeń majątkowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2007r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2007r. (sygn. akt I SA/Rz 471/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia (...) lutego 2007r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r.
Po doręczeniu powyższego wyroku pełnomocnik skarżących złożył skargę kasacyjną a skarżący K. i R. M. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku podali, iż poza gospodarstwem rolnym nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Małżonkowie mają na utrzymaniu trójkę dzieci. W skład majątku małżonków wchodzi dom o powierzchni 3.800m2, nieruchomość rolna o powierzchni 178ha oraz dom drewniany i stajnia. Zasoby pieniężne małżonków wynoszą 95.000zł. Jako przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000euro małżonkowie wskazali ogólnie - "meble, samochody".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 255 ustawy oraz art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.), wezwał do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej) złożonego na urzędowym formularzu PPF poprzez podpisanie go przez skarżących - pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Ponadto Sąd wezwał do złożenia przez skarżących dodatkowego oświadczenia w zakresie sytuacji majątkowej i podania: wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, wielkości wydatkowanych kwot pieniężnych związanych z kosztami codziennego utrzymania, informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich, wszystkich posiadanych środków transportowych (rok produkcji, marka). Wyjaśnienie czy skarżący uzyskują dopłaty do posiadanego gruntu rolnego - jeśli tak - w jakiej wysokości, czy posiadają zobowiązania kredytowe lub inne (w jakiej wysokości, czy je spłacają) oraz do złożenia odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. i wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania - pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie zawartych w nim danych.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący jedynie podpisali wniosek. Nie zostało złożone przez nich dodatkowe oświadczenie odnośnie ich sytuacji majątkowej. Zamiast tego skarżący zwrócili się o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku. Wskazali, iż z uwagi na nieobecność R. M. nie mogli zgodnie z wezwaniem Sądu w wyznaczonym terminie uzupełnić wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - w niniejszym przypadku w zakresie zwolnienia od opłat sądowych i wydatków - następuje gdy osoba ta wykaże, iż bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z przepisu tego wynika także, iż ciężar udowodnienia braku możliwości wydatkowania środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Regulacja powyższa stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., według której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny w pełni uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w art. 246 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uznać, iż w przypadku skarżących brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od uiszczenia należnych kosztów sądowych, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Oceniając sytuację skarżących należy zauważyć, iż są oni właścicielami między innymi domu o powierzchni 3.800m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 178ha. Posiadanie domu o takiej powierzchni musi wiązać się z ponoszeniem znacznych wydatków związanych z jego utrzymaniem i świadczy o wysokiej stopie życia skarżących. Już chociażby te składniki majątku skarżących uzasadniają przekonanie, iż są oni w stanie uiścić ciążący na nich wpis od skargi kasacyjnej, który stanowi jedyną bieżącą opłatę niezbędną dla rozpoznania sprawy. Przekonanie to jest tym bardziej uzasadnione jeżeli się weźmie pod uwagę, iż w dyspozycji skarżących pozostają środki finansowe w kwocie 95.000zł.
Podkreślenia tutaj wymaga, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.).
Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło