I SA/Rz 473/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uiszczenie pełnych kosztów postępowania sądowego w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny, uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym niskie dochody ze stypendium i brak majątku, wskazuje, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania (w dwóch zawisłych sprawach) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Jednocześnie sąd podkreślił, że prawo pomocy nie jest przeznaczone dla osób, które nie oszczędzają na własnych wydatkach.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Uzasadnił wniosek brakiem środków finansowych, posiadaniem jedynie niskiego wynagrodzenia ze stypendium oraz brakiem majątku. Po analizie jego sytuacji materialnej, w tym dochodów i wydatków, sąd ocenił jego wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego w ½ części od kosztów sądowych i w pozostałym zakresie wniosek oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wraz z innymi członkami zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lipca do listopada 2004 r. - postanawia - I. zwolnić skarżącego w ½ części od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
I SA/Rz 473/10
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją opisaną w sentencji niniejszego postanowienia utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności P.J. (skarżący) za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2004 r. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie go w tej sprawie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek brakiem możliwości finansowych oraz że nie posiada żadnego majątku. Pobiera jak podał jedynie wynagrodzenie (stypendium na czas odbywania stażu) w kwocie 860,40 zł, na dowód czego dołączył decyzję Powiatowego Urzędu Pracy.
Na wezwanie w celu złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym przedłożył wyciągi z operacji bankowych na swoim rachunku oszczędnościowym, zaświadczenie odnośnie dochodów za 2009 r. Wyjaśnił również, że nie posiada jakiegokolwiek środka transportu, domu ani lokalu mieszkalnego, nie korzysta z zapomóg ani pomocy innych osób, utrzymuje się z pobieranego stypendium, które stanowi jedyne źródło utrzymania.
Referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy, na co ten się sprzeciwił. Sprzeciw wniesiony prawidłowo wywołuje ten skutek, że postanowienie przeciwko któremu go wniesiono traci swoją moc, a sprawa podlega ponownie rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.
Oceniając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Rozpoznanie żądania skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych sprowadza się do ustalenia czy w sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. czy uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącego prowadzi rozpoznający sprawę Sąd do wniosku, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w stopniu uzasadniającym zwolnienie go od ½ części kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie majątkowym i z dodatkowych zgromadzonych w sprawie informacji wynika, że skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani innego majątku. Rozpoczął niedawno pracę zawodową po skończeniu studiów. Mieszka w domu rodziców, nie przyczynia się do współpokrywania kosztów mieszkania, jego wynagrodzenie pozwala mu jednak na pokrywanie własnych niezbędnych wydatków. Analizując sprawę Sąd doszedł do przekonania, że uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich zawisłych przed sądem administracyjnym sprawach (łącznie dwóch) ze skarg P. J., po uwzględnieniu faktu przyznania skarżącemu prawa pomocy w orzeczonym zakresie nie spowoduje uszczerbku dla jego utrzymania. Na obecnym etapie sprawy (spraw) skarżący będzie obciążony kosztami, których łączna wysokość nie przekroczy jego miesięcznych dochodów. Zgodzić się bowiem należy z tezą, że instytucja prawa pomocy w zakresie częściowym stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, z drugiej zaś strony z tej pomocy nie mogą korzystać osoby, które nie czyniąc żadnych oszczędności we własnych wydatkach, liczą, że koszty postępowania sądowego zrekompensuje im budżet państwa (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LewisNexis, Warszawa 2008, str. 469).
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło