I SA/Rz 476/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Włoch, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Asesor WSA Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została wydana w wyniku rozpoznania odwołania niepodpisanego przez jednego z jego autorów, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została wydana w wyniku rozpoznania odwołania niepodpisanego przez jednego z jego autorów, jest dotknięta wadą nieważności. Postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i nie może być wszczęte z urzędu, a jedynie na skutek czynności strony w postaci wniesienia odwołania. Rozpoznanie odwołania, które nie spełnia wymogów formalnych, stanowi działanie bez podstawy prawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy zmieniającą wymiar podatku od nieruchomości za 2003 r. dla spółki "A." S.A. i małżonków P. Skarżąca spółka zarzuciła, że SKO błędnie uznało całą nieruchomość za związaną z działalnością gospodarczą, podczas gdy część była przeznaczona na cele mieszkalne. Kluczowym zarzutem w skardze do WSA było jednak to, że SKO rozpoznało odwołanie małżonków P. i "A." S.A., mimo że odwołanie małżonków P. zostało podpisane tylko przez S. P., a E. P. nie złożyła podpisu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, określił, że decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego "A" S.A. w R. 397 zł. (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2004r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania małż. E. i S. P. oraz "A." S.A. w R. od decyzji Burmistrza Gminy nr [...] z dnia [...] maja 2004r. w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że decyzją z dnia [...] maja 2004r. znak [...] Burmistrz Gminy, zmienił wymiar podatku od nieruchomości za 2003r. ustalony własną decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] dla E. i S. małż. P. oraz "A." S.A. w R. i ustalił wysokość podatku za 2003r. w łącznej kwocie 9926,39 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że zmiana wysokości podatku nastąpiła na podstawie art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)- zwanej dalej Ord. pod., wobec zaistnienia w ciągu roku podatkowego okoliczności uzasadniających zmianę decyzji, a wysokość podatku została ustalona na podstawie danych z ewidencji gruntów.
W odwołaniu od tej decyzji małż. P. oraz "A." S.A. w R. zarzucili, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa ponieważ organ podatkowy uznał, iż cała nieruchomość budynkowa jest wykorzystywana pod działalność gospodarczą. Natomiast faktycznie dla tej działalności wykorzystywana jest jedynie część nieruchomości o pow. 194,40 m 2, , zaś pozostała jest przeznaczona na cele mieszkalne lub jest niezagospodarowana.
Organ odwoławczy powołując się na definicję: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartą w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9 , poz. 84 ze zm.) uznał, że grunt, budynek lub budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy. Natomiast fakt wykorzystywania ich lub nie do działalności gospodarczej nie ma znaczenia. Wyjątkiem są budynki zaliczone do kategorii budynków mieszkalnych i grunty pod nimi, które bez względu na to czy są w posiadaniu przedsiębiorcy lub też nie, podlegają opodatkowaniu odrębną stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych.
Jednak podatnicy nie wykazali żadnym dokumentem, że przedmiotowy lokal ma charakter mieszkalny. Dopiero zmiana sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny, dokonana w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane umożliwi zmianę wymiaru podatku i ustalenie podatku od nieruchomości według stawki jak za budynki mieszkalne.
Na przedmiotową decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosło "A." S.A. w R. reprezentowane przez Prezesa zarządu S. P., w której domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia merytorycznego lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko i wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Zauważyć należy, że jedno odwołanie od zaskarżonej decyzji wniosło "A." S.A. w R. reprezentowane przez Prezesa Zarządu S. P., a drugie odwołanie od tej decyzji wnieśli oboje małż. E. I S. P., zaś podpisał je tylko S. P. Organ odwoławczy rozpoznał to ostanie odwołanie jako pochodzące od E. i S. P. bez wezwania E. P. o uzupełnienie jego braków formalnych przez złożenie podpisu.
Brak podpisu E. P. na odwołaniu powoduje jakoby pochodzącego od niej odwołania nie było, a mimo to zostało rozpoznane. Postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i nie może być wszczęte z urzędu co wynika z art. 235 w związku z art. 133 Ord. pod. Organ odwoławczy nie może działać z urzędu, dopiero czynność strony jaką jest wniesienie odwołania powoduje, ze organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień organu odwoławczego. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie E. P. w sytuacji występującej w niniejszej sprawie działał bez podstawy prawnej, co skutkowało zgodnie z art. 247 § 1 pkt 2 Ord. pod. stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. W wyroku z dnia 13 lutego 1996r. SA/Wr477/95 –Temida (CD), Gdańsk 2000r. NSA zawarł tezę, że wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może działać z urzędu, a w razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest nieważnością. Sąd w pełni podziela tezę zawartą w powyższym wyroku, z uwagi na podniesione w uzasadnieniu argumenty. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w obydwu odwołaniach zawarto wniosek o rozpoznanie równoczesne również odwołania z dnia 29 października 2003r. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] września 2003r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2003r. nr [...], czego organ odwoławczy nie uczynił.
Z uwagi na powyższe należało przy zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 2 P. p. s. a. stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
W oparciu o art. 152 P. p. s. a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.
W oparciu o art. 200 P. p. s. a. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej kwotę 397 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło