I SA/Rz 476/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-09-28
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający dochody, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania dochodów, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym przypadku, ze względu na znaczną wysokość przychodów z działalności gospodarczej oraz fakt, że część wydatków dotyczy zobowiązań cywilnoprawnych, sąd przyznał zwolnienie tylko w części.Stan faktyczny
Skarżący I. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący podał, że utrzymuje rodzinę z dochodów z działalności gospodarczej i pracy żony, zadeklarował posiadanie mieszkania i kredyty. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków. Sąd ocenił jego sytuację materialną i możliwości płatnicze.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w ½ części. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku I. Ł. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w ½ części, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
I. Ł. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2011 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką pełnoletnich dzieci, a źródło utrzymania całej rodziny stanowi, zgodnie z przedmiotowym oświadczeniem, dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, w wysokości 3 000 zł brutto miesięcznie oraz dochód jego małżonki ze stosunku pracy, wynoszący 2 400 zł brutto miesięcznie.
Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek skarżący zadeklarował jedynie mieszkanie o pow. 79 m 2 .
W uzasadnieniu wniosku I. Ł. zwrócił uwagę na trudności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w zakresie serwisowania kas fiskalnych, co w jego ocenie spowodowane jest kryzysem gospodarczym, i przez co wiele firm zalega z płatnościami za wykonane na ich rzecz usługi. Na potwierdzenie swych twierdzeń przedłożył wezwania do zapłaty, adresowane do różnych podmiotów. Skarżący dodał także, że ma na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci oraz że na dzień złożenia wniosku pozostał mu do spłaty kredyt mieszkaniowy w wysokości 135 000 zł oraz kredyt na rachunku bieżącym w wysokości 9 564 zł.
Mając na uwadze fakt, że złożone przez skarżącego oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej oraz jego możliwości płatniczych, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) zwrócono się do skarżącego o złożenie dodatkowego oświadczenia w tym zakresie, w szczególności poprzez: przedłożenie zeznania podatkowego za 2010 r. oraz deklaracji składanych na poczet podatku od towarów i usług za 2011 r., przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i wyciągu z rachunku kart kredytowych, określenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, złożenie oświadczenia odnośnie posiadanych środków transportu oraz podanie czy dzieci korzystają z pomocy stypendialnej.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący podał że koszt utrzymania jego gospodarstwa domowego wynosi 5 882,20 zł miesięcznie i obejmuje w ujęciu miesięcznym: koszty mediów - woda, prąd, gaz, telefon, internet - w kwotach odpowiednio 156 zł, 550 zł, 180 zł, 360 zł, spłatę kredytu w wysokości 1300 zł, koszty wynajmu mieszkania dla syna 370 zł miesięcznie, koszty wynajmu mieszkania dla córki 320 zł, czynsz za lokal firmowy 246,20, czesne za studia dzieci w wysokości po 200 zł. Zaznaczył również, że zarówno córka, jak i syn otrzymują miesięcznie na życie po 1 000 zł. Skarżący przedłożył ponadto, deklaracje i zeznanie podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie faktur i rachunków za dostawę mediów, kserokopie wezwań do zapłaty oraz kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu Ford Modeno, rok prod. 1998.
Z zeznania podatkowego PIT - 36 za rok 2010 wynika, że przychód skarżącego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 301 529 zł, natomiast wartość sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. wyniosła od 13 759 zł do 39 236 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając możliwości finansowe skarżącego, w oparciu o wiadomości wynikające ze złożonych przez niego oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, w kontekście dyspozycji wyżej przytoczonego przepisu P.p.s.a. należy stwierdzić, że nie sposób przyjąć, że uiszczenie jakiejkolwiek części kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie pociągnęłoby za sobą ryzyko pozbawienia jego i jego rodzinę środków utrzymania. Do takiego wniosku prowadzi bowiem fakt, że wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 5 400 zł miesięcznie, przy wysokości kosztów utrzymania nie odbiegających od przeciętnych kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący odnotował w roku 2010 przychód z prowadzonej działalności w znacznej wysokości, tj. w kwocie 301 529 zł, co potwierdza, że jego sytuacja finansowa nie jest na tyle zła, że wymaga uwzględnienia jego wniosku w całości. Dodania wymaga bowiem również to, że dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, wykazywany w zeznaniu rocznym, jest wynikiem bilansowym, stanowiącym różnicę pomiędzy przychodami i kosztami ich uzyskania, mającym wpływ na rozliczenia podatkowe i nie świadczy w sposób bezpośredni o rzeczywistych wynikach finansowych prowadzonej działalności. Na podstawie zeznania rocznego możemy jednak przyjąć, że dochód ten jest nie mniejszy niż kwota wykazana w tym wezwaniu.
Odnośnie wskazanych w oświadczeniu wydatków należy stwierdzić, że ich suma określona w dodatkowym oświadczeniu na kwotę 5 882,20 zł, przekracza zadeklarowaną wcześniej wysokość dochodów (5 400 zł), z tego też względu możemy zasadnie przyjąć, że dochody te są w rzeczywistości wyższe, zwłaszcza chodzi tu o dochody z prowadzonej działalności
Wśród wyszczególnionych przez skarżącego wydatków znajdują się również wydatki na spłatę zobowiązać cywilnoprawnych, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się koszty sądowe, dlatego też konieczność ich poniesienia nie może stanowić argumentu za całkowitym zwolnieniem skarżącego od kosztów związanych z wszczętym przez niego postępowaniem sądowoadministracyjnym.
Niezależnie od powyższego, nie sposób pominąć jednak faktu, że suma wpisów sądowych we wszystkich zawisłych przed Sądem sprawach, dotyczących określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 2006 r. wynosi 3 525 zł, która to kwota uiszczona jednorazowo byłaby dla skarżącego i jego rodziny znacznym obciążeniem, pochłaniającym ponad połowę ich dochodów, dlatego też zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, wynoszącego 400 zł, w ½ części.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło