I SA/Rz 477/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia skarbowego postępowania kontrolnego za lata 2005 i 2006 - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J.G. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej opisaną szczegółowo w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a tym samym nie posiada źródła utrzymania, leczy się neurologicznie, żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, ale nie osiągnęła obrotów. Skarżący oświadczył, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny: żony i trojga nieletnich dzieci jest gospodarstwo rolne – 1.20 ha (nieruchomość rolną dzierżawi od gminy). Dodał, że nie jest w stanie uiścić wpisu w wysokości 200 zł, gdyż nie posiada żadnych oszczędności. Nie wykazał zasobów pieniężnych w jakiejkolwiek postaci, np. papierów wartościowych, ani nie oświadczył majątku nieruchomego. Podał jedynie we wniosku, że posiada samochód dostawczy marki Opel Movano o wartości 15.000 zł i Chrysler Town&Country o wartości jak podał 38.000 zł i że spłaca zaciągnięty na jego zakup kredyt bankowy. Informację o sytuacji majątkowej swojej i osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym uzupełnił o podanie dochodów w kwocie 1800 zł pełnoletniej córki z tytułu umowy zlecenia. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, skarżący nadesłał kserokopie: zeznań podatkowych PIT-36 i PIT-38 za 2008 i 2009 r., PIT- 37 żony za 2009 r. oraz dwa wyciągi bankowe od 25 maja do 25 czerwca 2010 r. i od 26 czerwca do 25 lipca 2010 r.. Reprezentujący skarżącego pełnomocnik doradca podatkowy wyjaśnił, że jego mocodawca nie posiada na własność lokalu mieszkalnego, jego rodzina zamieszkuje w domu dorosłej córki, a on sam korzysta z lokalu kolegi w O., dokąd zamierza się przeprowadzić. Środki na spłatę kredytu za zakupiony samochód uzyskuje z prac dorywczych oraz z kredytu przyznanego w ramach rachunku bankowego. Żona pobiera zasiłek rodzinny oraz opiekuńczy na niepełnosprawną córkę, której przyznano rentę chorobową. Wymaga ona także dalszej rehabilitacji, a to z kolei wiąże się z kosztami. Rozpoznając sprawę referendarz sądowy zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana w skrócie P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie częściowym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie tychże kosztów postępowania w pełnej wysokości, zachwiałoby sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że spowoduje to uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Analiza akt sprawy, wniosku PPF oraz informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza prowadzi do konkluzji, iż skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Nadesłane zeznania podatkowe świadczą o niemałym rozmiarze prowadzonej działalności gospodarczej. Według nich w 2008 skarżący osiągnął 391.420,83 zł przychodu, w 2009 - 322.731,86 zł. W obu tych okresach rozliczeniowych wykazywał wysokie koszty uzyskania przychodów i w efekcie rok 2008 zamknął stratą w wysokości 13.779,03 zł , a w 2009 odnotował minimalny dochód w kwocie 319,09 zł. Należy jednak mieć na uwadze, że takie wartości w ostatecznym rocznym rozliczeniu wynikają z rozliczeń księgowych, a wystąpienie straty nie oznacza, że przedsiębiorca nie uzyskuje dochodów. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, ale tego nie udokumentował decyzją o wykreśleniu z Ewidencji Działalności Gospodarczej (przeczą temu transakcje dokonywane za pośrednictwem banku, udokumentowane wyciągami bankowymi), podobnie jak zobowiązań, m.in. z tytułu kredytu na zakup samochodu. Z nadesłanych wyciągów bankowych z rachunku na nazwisko obojga małżonków wynika, że spłacane są zobowiązania kredytowe, ale nie odpowiadają one kwocie jaką oświadczył skarżący (1000 zł miesięcznie). Odnośnie przedłożonych wyciągów, to ich analiza absolutnie nie kwalifikuje skarżącego jako osoby wymagającej wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy. W ramach rachunku przyznany został przez bank kredyt odnawialny w wysokości 7.000 zł. Z wyciągów wynika, że skarżący dysponował wolnymi środkami pieniężnymi w czasie gdy zdecydował się na spór sądowy, w tym gdy został wezwany do uiszczenia kwoty 200 zł (zarządzenie o wezwaniu z dnia 23 lipca 2010 r. ), bowiem w rozliczeniu od 26 maja do 25 czerwca 2010 środki dostępne to 5.684,21 zł, w rozliczeniu od 26 czerwca do 25 lipca 2010 r. – 2.246,09 zł. Zatem skarżący dysponował kwotą konieczną do zainicjowania sporu przed sądem administracyjnym. Skoro skarżący posiada środki pieniężne w kwocie znacznie przewyższającej wpis od skargi, a dodać jeszcze należy, że inne koszty sądowe w tej sprawie, gdyby wystąpiły – nie przewyższyłyby jednorazowo tej kwoty, w sprawie działa pełnomocnik z wyboru – doradca podatkowy, to żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest nieusprawiedliwione. Ponadto skarżący nie udokumentował choroby swojej i córki, ale przede wszystkim – wydatków związanych z leczeniem, których nie pokrywa NFZ, a które są niezbędne. Oświadczenie zawarte w formularzu PPF o braku zasobów pieniężnych w postaci papierów wartościowych itp. w konfrontacji z analizą wyciągów z rachunku bankowego i przedłożonych deklaracji PIT-38 nie polega również na prawdzie. Z tych przyczyn wniosek skarżącego jest niewiarygodny i należy mu odmówić. Nie sposób w rozpoznawanej sprawie doszukać się przesłanek do odstąpienia od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 199 P.p.s.a. i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.