I SA/Rz 477/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług w kwocie 10.536 zł postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze złożonej do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług w kwocie 10.536 zł, strona skarżąca "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. domagała się wstrzymania jej wykonania, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w skutek naliczenia podatku pomimo braku podstaw prawnych do takiego naliczenia. W uzasadnieniu wniosku rozszerzyła tą argumentację wskazując na liczne uchybienie proceduralne jakich dopuściły się organy celne, co jak podkreśliła jeszcze raz, jest dla nie bardzo krzywdzące i spowoduje nieuzasadnione, długoterminowe zablokowanie znacznych środków finansowych przedsiębiorstwa, aż do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, powodując tym samym realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, polegającej na uniemożliwieniu bieżącego regulowania innych zobowiązań finansowych i narażenie spółki na ponoszenie dodatkowych, związanych z tym kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Taka regulacja prawna prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. akt FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma natomiast na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle wyżej przedstawionej argumentacji wskazywana przez skarżącą okoliczność ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z nieterminowym regulowaniem bieżących należności nie może usprawiedliwiać wnioskowanej przez nią ochrony. Jak już wyżej wskazano wnioskowana ochrona ma na celu zapobieganie nieodwracalnym skutkom, wywołanym wykonaniem decyzji przed jej prawomocnym osądzeniem. Okoliczności, na które powołuje się strona skarżąca nie mają takich cech. Ponoszenie dodatkowych kosztów związanych z nieterminowym regulowaniem bieżących należności, w związku z uregulowaniem określonych decyzją zobowiązań podatkowych, stanowi pewnego rodzaju dolegliwość, która jednak w braku wskazania innych okoliczności, musi zostać oceniona jako zwykła konsekwencja stosunków gospodarczych, wpisana w ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Strona skarżąca pomimo spoczywającego na niej obowiązku uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków nie dokonała tego, a naprowadzone przez nią okoliczności sprowadzają się niemalże do powtórzenia treści przepisu. Uprawdopodobnić to prawie udowodnić, Sąd nie może domyślać się ewentualnych dodatkowych negatywnych skutków wywołanych wykonaniem decyzji. Jedynie taki wniosek zasługiwałby na uwzględnienie, z którego wynikałoby, że te dodatkowe koszty na jakie spółka będzie narażona w związku z nieterminowym płaceniem bieżących należności będą wykraczać poza jej możliwości płatnicze, co uniemożliwi funkcjonowanie. Przy czym również i te twierdzenia powinny zostać w możliwy sposób uprawdopodobnione: bilansem spółki, wykazem zobowiązań, wierzytelności, czy choćby posiadanym przez spółkę majątkiem. Dopiero tak uzasadniony wniosek daje Sądowi możliwość realnej oceny zagrożenia spółki. W świetle powyższego nieuzasadniona potrzeba ochrona interesu spółki nie może odbywać się kosztem ochrony interesu społecznego, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku pozostają argumenty dotyczące zasadności skargi, których Sąd nie bierze pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.