I SA/Rz 479/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-09-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ złożone przez nią oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym było niepełne i niewiarygodne. Sąd uznał, że skarżąca, biorąc pod uwagę posiadany majątek (nieruchomość), ma możliwość uzyskania środków na pokrycie kosztów sądowych, które w tej sprawie wynosiły 200 zł.
Stan faktyczny
Skarżąca Ł. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku z postępowaniem dotyczącym umorzenia postępowania kontrolnego. Złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, podając, że jest bezrobotna, ale posiada dom i samochód, który wymaga naprawy i jest zajęty przez prokuratora. W kolejnych oświadczeniach zmieniała informacje dotyczące prowadzenia gospodarstwa domowego z byłym mężem. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Ł. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2010 r., nr (...), w przedmiocie umorzenia postępowania kontrolnego, w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca Ł. O. występując do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, co zaś się tyczy posiadanego majątku, to oprócz domu o pow. 200 m 2 nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Oświadczyła także, że od marca 2010 r. jest osobą bezrobotną, pobierającą z tego tytułu zasiłek w wysokości 570 zł brutto miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym, złożonym na wezwanie, stwierdziła natomiast, że aktualnie zamieszkuje w K. wraz z byłym mężem, w mieszkaniu należącym do jego przyjaciela. Zamieszkuje tam nieodpłatnie, nie jest więc w stanie przedstawić jakichkolwiek rachunków związanych z utrzymaniem. Odnośnie domu w S. Ł. O. oświadczyła, że w związku z tym, że nie przebywa w tym domu na co dzień, koszty jego utrzymania są minimalne. W dodatkowym oświadczeniu skarżąca podała także, że jest właścicielką samochodu osobowego marki Porsche, rok produkcji 2006, jednakże, nie może on być sprzedany, ze względu na konieczność dokonania naprawy i fakt zajęcia przez prokuratora. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2010 r., odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, która w sprzeciwie od tego orzeczenia stwierdziła, że nie prowadzi z byłym mężem wspólnego gospodarstwa domowego, chociaż razem zamieszkują. Poza tym dodała, że w świetle prawa nie mogą się oni wspierać finansowo jako obcy ludzie. Podkreśliła także, że nie jest w stanie sprzedać samochodu, natomiast na wynajem domu nie ma chętnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać w sposób jasny i przekonujący konkretne okoliczności przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Może to uczynić przede wszystkim poprzez złożenie wiarygodnego i kompletnego oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym, a także wysokości uzyskiwanych dochodów. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ złożone przez nią oświadczenie jest niepełne i niewiarygodne, jeżeli chodzi o podane w nim informacje, a ponadto skarżąca, biorąc pod uwagę jej stan majątkowy, nie jest pozbawiona możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów sądowych, związanych z przedmiotowym postępowaniem, w którym wpis wynosi 200 zł. Ł. O. podała bowiem, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, po czym w dodatkowym oświadczeniu poinformowała, że zamieszkuje nieodpłatnie, wraz z byłym mężem, w mieszkaniu jego przyjaciela. Udziela przy tym byłemu mężowi wsparcia, które jest mu niezbędne ze względu na położenie w jakim się znalazł. Zmienność podawanych okoliczności rodzi więc uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości składanych oświadczeń. Podkreślić bowiem przy tym należy, że fakt rozwiązania przez rozwód małżeństwa skarżącej nie stoi na przeszkodzie wzajemnego wspierania się byłych małżonków, w zakresie zaspokajania ich potrzeb materialnych. Podobnie oddzielne prowadzenie interesów oraz rozdzielność majątkowa nie wyklucza wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, co zdaje się sugerować skarżąca w treści sprzeciwu. Nie ma też ku temu przeszkód prawnych. Poprzez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego należy bowiem rozumieć współdziałanie w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb, w szczególności w zakresie ponoszenia kosztów utrzymania, a także prowadzenia domu, obejmującego również wykonywanie związanych z tym czynności faktycznych. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na to, że skarżąca zaprzeczając, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z byłym mężem, nie przedłożyła żadnych rachunków, dokumentujących ponoszenie przez nią z tego tytułu jakichkolwiek wydatków, co dodatkowo wskazuje na niewiarygodność jej twierdzeń w tym zakresie. Nie przedstawiła także rachunków dokumentujących fakt ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem domu w S., będącego jej własnością. Prowadzi to więc do wniosku, że złożone przez nią oświadczenie jest niepełne, nie pozwala więc na określenie rzeczywistej wysokości ponoszonych przez nią wydatków, a co za tym idzie możliwości finansowych. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zaznaczyć, że fakt posiadania wyżej wymienionej nieruchomości daje skarżącej możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania, służąc chociażby jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, albo stanowiąc przedmiot umowy najmu. Nie można więc stwierdzić obiektywnie, że nie jest ona w stanie uiścić kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania, zwłaszcza że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł. Nie jest on więc w takiej wysokości, która uniemożliwiałaby skarżącej jego uiszczenie. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, o oddaleniu wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło