I SA/Rz 48/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) listopada 2010 r., nr (...), w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - postanawia - odrzucić skargę. B. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – zwanego dalej: ZUS - Inspektorat w [...] o zwrot nadpłaconych składek wraz z odsetkami, w związku z podwójnym naliczeniem składki zdrowotnej, z tytułu prowadzenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K.oraz prowadzenia prywatnego gabinetu lekarskiego. Decyzją z dnia (...) września 2010 r., nr (...), nr sprawy (...), ZUS umorzył postępowanie w sprawie o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, z powodu niestwierdzenia nadpłaty. W przedmiotowej decyzji ZUS zawarte zostało pouczenie o przysługującym jej adresatowi prawie do wniesienia odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tejże decyzji. Odwołanie od decyzji ZUS z dnia (...) września 2010 r. do Prezesa ZUS wniosła B. S, kwestionując jej zasadność. Prezes ZUS, decyzją z dnia (...)_ listopada 2010 r. nr (...), nr sprawy (...), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie ZUS z dnia (...) września 2010 r. Prezes ZUS w wydanej przez siebie decyzji zawarł pouczenie, że przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. B. S., wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, według norm przepisanych. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), jednakże w przypadku decyzji wydawanych przez ZUS w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, kognicja sądu administracyjnego została ograniczona przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm., zwanej dalej: ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych), ustanawiającej szczególny tryb odwoławczy od decyzji ZUS (Zakładu). Art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi bowiem, że od decyzji Zakładu (ZUS) przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym w tych sprawach jest więc sąd powszechny – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjątek od tej zasady wynika natomiast z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na rozstrzygnięcia wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w oparciu o art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego, na podstawie przepisów p.p.s.a. Mając na uwadze treść wyżej wymienionych przepisów należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotycząca żądania zwrotu nadpłaconych składek nie dotycząca zaś przyznania lub odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku czy też umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie mieści się w katalogu spraw o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dlatego też nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tego też względu Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy podkreślić, że samo błędne pouczenie o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie kreuje po stronie adresata takiego pouczenia, prawa do zainicjowania sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności.