I SA/Rz 481/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska /spr./ WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego - oddala skargę - I SA/Rz 481/05 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2005r.(nr [...] ) wydanym po rozpatrzeniu zażalenia J.Z. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2005r.(nr [...]) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że J.Z. pismem z dnia 9 maja 2005r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w trybie art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej- dalej zwanej O.p. Zapytanie dotyczyło prawidłowości wystawiania przez Spółdzielnię Budownictwa Mieszkaniowego faktur VAT dotyczących zaliczek wpłacanych na poczet utrzymania lokali użytkowych, do których członkom spółdzielni przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo. Pytający stanął na stanowisku, że Spółdzielnia niezgodnie z prawem opodatkowuje wpłacane zaliczki podatkiem od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. (nr [...]), na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 216 § 1 O.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, gdyż z wnioskiem wystąpiła osoba nie będąca w sprawie stroną. Uzasadniając swoje stanowisko, organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca nie występuje zgodnie z treścią art. 14a § 1 O.p. w roli podatnika, płatnika czy też inkasenta. Odnośnie poruszonego we wniosku problemu organ powołał się na udzieloną w trybie art. 14 b § 2 O.p. odpowiedź innego organu podatkowego zamieszczoną na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, przesyłając w załączeniu wydruk przedmiotowej odpowiedzi do wiadomości skarżącego. Pismem z dnia 27 czerwca 2005r. J.Z. wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzając, że próba wyjaśnienia przez Urząd Skarbowy problemu z którym zwrócił się pisemnie do tego organu, nie jest odpowiedzią na jego wniosek. Postanowieniem z dnia [...] września 2005r. (nr [...] ) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2005r. Podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że z wnioskiem w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w trybie art. 14a § 1 O.p. może wystąpić ograniczony krąg podmiotów:1) podatnik, 2)płatnik, 3) inkasent a także 4) osoba trzecia odpowiedzialna za zaległości podatkowe i 5) następca prawny podatnika. Takie ścisłe wyliczenie uprawnionych do występowania z przedmiotowym wnioskiem oznacza, że złożenie wniosku przez podmiot nie zaliczony do żadnej wymienionej kategorii, nie daje po stronie organu podatkowego podstawy do udzielenia pisemnej interpretacji. Udzielenie jej zaś byłoby w takiej sytuacji działaniem nieuprawnionym. Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek J.Z. dotyczy zgodności z prawem podatkowym działań Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, a zatem wnioskodawca nie występuje w niniejszej sprawie jako podmiot legitymujący się uprawnieniem do złożenia wniosku. W skardze na powyższe postanowienie skarżący na wstępie zarzucił bezczynność Izbie Skarbowej oraz Urzędowi Skarbowemu i wniósł o "pomoc w udzieleniu interpretacji prawnej przez Urząd Skarbowy" poprzez uzyskanie odpowiedzi na pytanie czy istnieje zgodność z przepisami prawa - przy wystawianiu faktur VAT przez Spółdzielnię Budownictwa Mieszkaniowego, która za podstawę opodatkowania podatkiem VAT równym 22% przyjmuje wartość zaliczek na opłaty pobierane na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jeżeli opłaty te uiszcza on w oparciu o postanowienia statutu jako członek spółdzielni posiadający przydział lokalu użytkowego na zasadach spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego. W uzasadnieniu skargi skarżący nadmienił, iż jest podatnikiem podatku dochodowego z tytułu wynajmu należącego do niego lokalu użytkowego. Sposób opodatkowania opłat eksploatacyjnych obciążających go jako członka spółdzielni rzutuje na jego obowiązki podatkowe jako podatnika (podatku dochodowego), dlatego tak istotne jest dla niego uzyskanie interpretacji przepisów. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, iż zapytanie skarżącego dotyczy działalności Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego i nie jest własną, indywidualną sprawą skarżącego jako podatnika, płatnika czy inkasenta. Odnosząc się zaś do zarzutu bezczynności, wyjaśnił, że jest on pozbawiony podstaw faktycznych, i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania spawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2005r. (nr [...] ) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 165a O.p. Orzekające sprawie organy podatkowe stanęły na stanowisku, że J.Z. nie ma przymiotu strony postępowania w sprawie z wniosku z dnia 9 maja 2005r. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Istota sporu wymaga- zdaniem Sądu- odniesienia się do pojęcia strony w postępowaniu podatkowym i interesu prawnego legitymującego stronę. Stosownie do art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z treści w/w przepisu wynika, że konstrukcja strony w postępowaniu podatkowym została oparta na interesie prawnym i nawiązuje do konstrukcji strony przyjętej w kodeksie postępowania administracyjnego. Stąd też poglądy doktryny dotyczące interesu prawnego sformułowane na tle k.p.a. zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do strony postępowania podatkowego. Pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w przepisach. Według J.Borkowskiego treścią tego pojęcia jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks...s.229). Żądanie wszczęcia postępowania będzie skuteczne nie z uwagi na własną ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy, ale z uwagi na istnienie przepisu prawa materialnego, który dopuszcza istnienie takiego właśnie rodzaju interesu prawnego. W takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy składający żądanie posiada interes prawny. Ważnym elementem charakteryzującym interes prawny jest to, że "musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę" (postanowienie NSA z 30.05.1984, II SA 789/84, niepubl.) Ordynacja podatkowa nie przewiduje wydania aktu rozstrzygającego o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania, czy też nie. Konkretny podmiot staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego ustanawiającego prawa i obowiązki, a nie w wyniku uznania za stronę przez organ podatkowy. Postanowienie wydane na podstawie art. 165a § 1 O.p. dotyczy wyłącznie skutku czynności podejmowanej przez podmiot niebędący stroną. Przechodząc do rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku J.Z. z dnia 9 maja 2005r. Przedstawiony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz w piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2005r. stan faktyczny, mógł nasuwać wątpliwości co do braku podstaw uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie. Skarżący wyjaśnił w nich, że jest podatnikiem podatku dochodowego z tytułu wynajmu lokalu użytkowego, do którego przysługuje mu jako członkowi spółdzielni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Sposób opodatkowania opłat (pobieranych na postawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) obciążających członków spółdzielni wpływa zatem na jego obowiązki podatkowe, bowiem podatek VAT jest kosztem mającym wpływ na podatek dochodowy. Stając na rozprawie skarżący podtrzymał wniesioną skargę i jednoznacznie stwierdził, że jego wniosek w przedmiocie interpretacji dotyczył przepisów podatku od towarów i usług, kwestia podatku dochodowego nie była przedmiotem tego pytania. Wyjaśnił, że w dacie złożenia przedmiotowego wniosku nie był, jak i obecnie nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Podkreślił, że we wniosku z dnia [...] września 2004r. przywołanym w treści skargi do Sądu, wyartykułował swoje stanowisko w zakresie podatku VAT. Przedłożył do akt plik dokumentów (14 sztuk) łącznie z wnioskiem z dnia [...] września 2004r. Z analizy tych dokumentów wynika, iż zarówno organy podatkowe jak również Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego dążyły i ostatecznie wyjaśniły wątpliwą dla skarżącego kwestię. Wyjaśnienia te pozostają w opozycji do stanowiska skarżącego, i z tego powodu dążył on usilnie do ich zmiany. W takim stanie sprawy treść wniosku nie nasuwała dla organów podatkowych wątpliwości i nie przeprowadzał on postępowania w celu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. W niniejszej sprawie skarżący miał prawo zwrócić się z wnioskiem o interpretację przepisów podatku dochodowego, z uwzględnieniem oceny wpływu podatku od towarów i usług na rozliczenie podatku dochodowego. Nie skorzystał jednak z tej możliwości. W tych okolicznościach ustalenia organów podatkowych, że J.Z. nie jest stroną w sprawie i w konsekwencji odmówiły wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165 a § 1 O.p., były prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.