I SA/Rz 482/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-01

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, dysponująca znacznym majątkiem (nieruchomości, pojazdy, wierzytelności), ale deklarująca niskie dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje niskie dochody, ale jednocześnie dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości, pojazdy, wierzytelności), nie może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów sądowych w zakresie częściowym, jeśli konieczność ich poniesienia nie wiąże się z pozbawieniem jej środków koniecznego utrzymania. Jednakże, w sytuacji gdy skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów w wielu sprawach jednocześnie, co stanowiłoby znaczące obciążenie finansowe, możliwe jest częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżący deklaruje miesięczne dochody w wysokości 3 000 zł netto, ale jednocześnie posiada znaczący majątek w postaci domu, kilku samochodów i wierzytelności. Wskazał również na miesięczne wydatki w wysokości 3 000 zł oraz zobowiązania kredytowe na kwotę 370 000 zł. Wpis od skargi wynosił 500 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. Z. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...), w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójka małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz z wynagrodzenie za pracę, z których to tytułów uzyskuje miesięcznie 3 000 zł netto. Przedstawiając składniki zgromadzonego majątku skarżący wymienił następujące przedmioty: dom o pow. 140 m2, samochód Rover 75, o wartości 10 000 zł, samochód Iveco 50C15, o wartości 30 000 zł, samochód Iveco 65C15, o wartości 30 000 zł, samochód Ford Transit, o wartości 27 000 zł, samochód Man o wartości 45 000 zł oraz wózek widłowy, o wartości 5 000 zł. Jeżeli chodzi o bieżące wydatki, to skarżący stwierdził, że ich miesięczna suma, obejmująca koszty utrzymania domu, opłaty za media, a także pozostałe wydatki, w tym te ponoszone na utrzymanie samochodu, wynoszą 3 000 zł. Oprócz tego skarżący zaznaczył, że suma jego wszystkich zobowiązań kredytowych wynosi 370 000 zł. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie referendarza, (zalegającym w aktach sprawy I SA/Rz 476/16) skarżący potwierdził wszystkie przedstawione wyżej informacje. Wyjaśnił jednocześnie, że suma wszystkich przysługujących mu wierzytelności wynosi 130 000 zł i wynika z terminów płatności od kontrahentów, ustalanych na 14-180 dni. Z załączonych do tego oświadczenia kserokopii deklaracji VAT wynika, że podstawa opodatkowania skarżącego podatkiem od towarów i usług, za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, wynosiła od 36 995 zł do 74 824 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że uprawnionymi do otrzymania wsparcia ze środków publicznych, w zakresie częściowym, są osoby, które znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie określonych kosztów postępowania, np. kosztów sądowych, gdyż konieczność wyłożenia przez nich tego rodzaju wydatków, musiałby się wiązać z pozbawieniem ich samych, bądź też ich bliskich, środków koniecznego utrzymania. W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpił skarżący, który deklarując niewysokie dochody (3 000 zł) dysponuje jednak majątkiem o określonej i wymiernej wartości ekonomicznej, na który składają się: dom, samochody, wierzytelności. Nie sposób więc w tej sytuacji stwierdzić, że konieczność partycypowania przez niego w kosztach sądowych, nawet w zakresie częściowym, musiałaby się wiązać z pozbawieniem go środków utrzymania, gdyż koszty te znajdują pokrycie w majątku skarżącego. Niezależnie jednak od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów, wynoszących po 500 zł, jeszcze w sześciu innych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Uiszczenie zaś jednocześnie, w bardzo krótkim terminie, sumy wynoszącej łącznie 3 500 zł, byłoby dla niego bardzo trudne i skutkowałoby pozbawieniem go środków koniecznego utrzymania. Z tego też względu zasadnym jest zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło