I SA/Rz 484/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-02

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione w sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżących, posiadających na utrzymaniu troje dzieci i osiągających niskie dochody?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżących, niskie dochody i konieczność utrzymania trójki dzieci uzasadniają takie rozstrzygnięcie. Uiszczenie kosztów sądowych mogłoby pozbawić skarżących środków do właściwej egzystencji i prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i służy zapewnieniu stronie prawa do sądu w sytuacji ciężkich warunków materialnych.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. i A. R. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący wskazali na swoją trudną sytuację materialną: jedno z nich jest bezrobotne, drugie niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym, a oboje pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci. Podstawą ich utrzymania są zasiłki socjalny i rodzinny w łącznej wysokości 484,50 zł miesięcznie. W skład ich majątku wchodzi dom o powierzchni 65m2.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżących od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. i A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości Skarżący A. R. i A. R. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. A. R. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zaś A. R. jest w stopniu umiarkowanym niepełnosprawny. Małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką dzieci. Podali, iż podstawą utrzymania rodziny są otrzymywane zasiłki socjalny i rodzinny w łącznej wysokości 484,50zł (brutto) miesięcznie. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 65m2 . Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżących. Oceniając przedstawione przez nich okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do ich sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Skarżący osiągają niewielkie dochody (484,50zł miesięcznie). Mają na utrzymaniu troje dzieci. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżący zostaliby pozbawieni środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić ich prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło