I SA/Rz 486/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.Z. i A.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 486/16 U Z A S A D N I E N I E Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek tym, że po opłaceniu (rat) kredytów inwestycyjnych i kosztów ponoszonych na utrzymanie rodziny: żony i dwojga małoletnich dzieci, jego dochód nie pozwala na dodatkowe koszty związane ze sporną sprawą. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która sprawuje opiekę nad dziećmi. Stałymi dochodami tego gospodarstwa jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.500 zł i dochody z działalności gospodarczej zadeklarowane w kwocie 1.500 zł. Skarżący wyszczególnił, że posiada samochody dostawcze: dwa IVECO o łącznej wartości 50.000 zł, Forda Transita o wartości 25.000 zł, Volkswagena o wartości 5.000 zł, osobowy Rover o wartości 10.000 zł i wózek widłowy w wartości 5.000 zł. Jako majątek wskazał także dom o pow. 140 m² o wartości 200.000 zł. Podał, że spłaca kredyty; dwóch z nich raty wynoszą po 2500 zł miesięcznie, oprócz tego skarżący wykorzystuje udzielony mu kredyt obrotowy w wysokości 200.000 zł oraz zaciągnął zobowiązanie w wysokości 500.000 zł na spłatę zobowiązań wobec urzędu skarbowego. Skarżący oświadczył także, że posiada wierzytelności od swoich kontrahentów w wysokości 150.000 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskował skarżący, tj. w zakresie częściowym (wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny) m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji strony skarżącej, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, które w tej sprawie zostały nadesłane na wezwanie referendarza, wówczas gdy skarżący wnosząc skargę zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nadesłał wyjaśnienia, wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7 za kwiecień, maj, czerwiec 2016 r. Według rozpoznającego wniosek referendarza, z całokształtu materiału dowodowego wynika, że skarżący będzie w stanie ponieść ciężar koniecznych na tym etapie sprawy kosztów sądowych, które obecnie sprowadzają się do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Analizując wniosek skarżącego oraz akta sprawy nie sposób się zgodzić, że uiszczenie w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej odbędzie się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego i wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącego i jego rodziny. Wyszczególnione we wniosku miesięczne koszty utrzymania możliwe są do pokrycia z uzyskiwanych dochodów skarżącego. Prowadzona działalność gospodarcza pozwala skarżącemu na spłatę stosunkowo wysokich zobowiązań kredytowych – raty 2 × 2.500 zł, regulowanie kredytu obrotowego wysokości 200.000 zł oraz spłaty zobowiązania zaciągniętego w związku z ujawnionymi przez organ podatkowy nieprawidłowościami w rozliczaniu podatków w prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 500.000 zł. Zaciągnięcie tego ostatniego zobowiązania musiało zostać poprzedzone analizą sytuacji ekonomicznej skarżącego, w tym wysokości dochodów pozostających do dyspozycji, źródła dochodów, aktualnych obciążeń i innych zobowiązań kredytowych itp., co wskazuje że instytucja kredytująca oceniła, że skarżący zdolny jest do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Zatem obiektywnie biorąc sytuacja ekonomiczna skarżącego nie jest zła. Z deklaracji VAT-7 za 2016 r. wynika, że skarżący deklaruje stosunkowo wysoką sprzedaż: w kwietniu 36.995 zł, w maju 74.824 zł, w czerwcu 61.152 zł, przy czym w maju nabył towary lub usługi zaliczane do środków trwałych w wysokości 63.000 zł. Co istotne w sprawie – posiada wierzytelności na kwotę jak podał 150.000 zł. Natomiast odnosząc się do zobowiązań kredytowych należy podkreślić, że te jako zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przez obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwaliło się bowiem stanowisko, że wszelkiego rodzaju zobowiązania kredytowe są zobowiązaniami cywilnoprawnymi, które nie korzystają z pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, w tym opłatami sądowymi (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I FZ 344/14, dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl – baza orzeczeń). Rozpoznając niniejszą sprawę należy podkreślić, że skarżący uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym - został zwolniony od uiszczenia wpisu od skargi w tej sprawie oraz od wpisu od skarg w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji określającej przybliżone kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług, a także prawo pomocy w takim samym zakresie zostało skarżącemu przyznane w sprawach jego skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2013 r. (I SA/Rz 840 do 849/16), a więc w kwestii merytorycznego sporu o prawo do odliczenia podatku naliczonego, szczegółowo opisanego w zaskarżonych decyzjach. Skarżący powinien się więc liczyć z ewentualnym obowiązkiem partycypowania w kosztach sądowych wywołanych sporów, zgodnie z ogólną zasadą ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkludując, na podstawie analizy wniosku i akt sprawy rozpoznający wniosek referendarz, nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy – w niniejszej sprawie jedynymi kosztami jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.