I SA/Rz 487/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-09-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże trudną sytuację majątkową, ale nie udowodni podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu pozyskania funduszy na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów. Jednakże, w odróżnieniu od osób fizycznych, spółka musi udowodnić nie tylko obiektywny brak środków, ale także podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ich pozyskania. Niewykazanie takich działań, a także nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, odnotowała stratę i posiada jedynie niewielkie środki na koncie. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, spółka przedłożyła część wymaganych informacji, ale nie wykazała w sposób należyty podjętych działań w celu pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Nie przedłożyła również wymaganego wyciągu z rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy "A" Sp. z o.o. w P. poprzez zwolnienie od wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2010 r., nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o. w P. – zwana dalej: Spółką, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2010 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W oświadczeniu o sytuacji majątkowej i dochodach podała, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, przejawiającej się w utracie płynności finansowej, co skłoniło ja do wystąpienia o ogłoszenie upadłości. Nie posiada żadnego majątku oprócz kwoty 228,98 zł na koncie bankowym w B Banku S.A. Z przedmiotowego oświadczenia wynika także, że Spółka odnotowała stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości 86 564,67 zł. W aktach sprawy zalega ponadto kserokopia wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości z dnia 4 maja 2010 r., z którego wynika, że jej majątek stanowią wierzytelności wobec dwóch podmiotów: na kwotę 400 000 zł i kwotę 30 000 zł, wynikającą z umowy pożyczki, zawartej z "C" Sp. z o.o. w P., która jest udziałowcem Spółki, posiadającym 500 udziałów o łącznej wartości 50 000 zł. W związku z tym, że oświadczenie złożone na formularzu PPPr okazało się niewystarczające Spółka została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego, między innymi poprzez podanie na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie upadłościowe, wskazanie środków na zabezpieczenie kosztów postępowania upadłościowego, wyjaśnienie w jakim zakresie Spółka prowadzi obecnie działalność gospodarczą, wskazanie działań podjętych w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a także przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego Spółki za ostatnie 6 miesięcy, kopi deklaracji podatkowych, składnych na poczet podatku od towarów i usług oraz kopii zeznania podatkowego, odnośnie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009r. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka przedłożyła kopie deklaracji podatkowych, składanych na poczet podatku od towarów i usług, kopię zeznania podatkowego CIT-8, z którego wynika, że w 2009 r. zanotowała stratę w wysokości 50 651,91 zł oraz wykaz rachunków klienta B Banku S.A., z którego wynika, że posiada konto konto biznes, otwarte 21 listopada 2006 r., którego saldo na dzień 8 września 2010 r. wynosi 0 zł. Spółka oświadczyła jednocześnie, że na zabezpieczenie kosztów postępowania upadłościowego (wniosek o wszczęcie którego nie został jeszcze rozpoznany merytorycznie, ustanowiono zaś jedynie nadzorcę sądowego) zaciągnęła pożyczkę u innej spółki na kwotę 30 000 zł. Co zaś się tyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej to w oświadczeniu stwierdzono, że Spółka od 1 lutego 2010 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników. Z treści art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od wniosku osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 P.p.s.a Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia. Dodać bowiem należy, że osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Jeżeli ten stan rzeczy jasno nie wynika ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd może i powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, stosownie do art. 255 P.p.s.a. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009 r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. W przedmiotowej sprawie Spółka wezwana do wskazania działań podjętych w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania nie ustosunkowała się do tego punktu wezwania. Jednocześnie podała, że zaciągnęła pożyczkę na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, w kwocie 30 000 zł u podmiotu, który jest jej udziałowcem. Świadczyć to może tylko o tym, że ma możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Skoro bowiem pożyczkodawca, zgodził się na udzielenie Spółce pożyczki w kwocie 30 000 zł i to na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a więc w sytuacji, w której odzyskanie pożyczonej kwoty praktycznie będzie niemożliwe, to tym bardziej prawdopodobną wydaje się możliwość uzyskania pożyczki u tego czy też innego podmiotu na pokrycie kosztów wpisu sądowego, który w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji zostanie przez Spółkę odzyskany. Tak więc, Spółka może mieć dodatkowe możliwości pozyskania środków finansowych, ponadto, nawet w sytuacji braku takiej możliwości, okoliczność taka nie została przez nią wykazana w sposób należyty, zarówno jeżeli chodzi o wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i w dodatkowe oświadczenie, złożone na wezwanie, wystosowane w oparciu o art. 255 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy także zaznaczyć, że Spółka nie przedłożyła, mimo wezwania, również wyciągu z jej rachunku bankowego, zawierającego wykaz obrotów za ostanie 6 miesięcy, co ma wpływ na ocenę wiarygodności składnego przez nią oświadczenia. Dokumentem takim nie jest wykaz rachunków klienta, który zawierając jedynie informacje o saldzie na konkretnym rachunku, nie może go zastępować. Dodać także należy że przedmiotowy wykaz nie został podpisany przez upoważnionego do tego pracownika banku, nie zawiera też adnotacji informującej o tym, że został wygenerowany w sposób, nie wymagający podpisu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło