I SA/Rz 487/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej w upadłości przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy na jej rachunku bankowym znajdują się środki, a wpłacenie kosztów sądowych mogłoby skutkować umorzeniem postępowania upadłościowego?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej w upadłości, ponieważ syndyk nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów sądowych w pełnej wysokości, gdyż na rachunku bankowym spółki znajdowała się znaczna kwota. Sąd podkreślił, że ogłoszenie upadłości i konieczność zabezpieczenia środków na postępowanie upadłościowe nie zwalniają automatycznie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które leżą w interesie upadłego i wierzycieli.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości "A" Sp. z o.o. w P. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Syndyk argumentował, że wpłacenie kosztów sądowych uniemożliwiłoby prowadzenie postępowania upadłościowego. Sąd stwierdził, że na rachunku bankowym spółki znajdowała się kwota 48 754,77 zł, co podważało twierdzenie o braku środków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku syndyka masy upadłości "A" Sp. z o.o. w P. w upadłości likwidacyjnej o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2010 r., nr (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Syndyk masy upadłości "A" Sp. z o.o. w P. w upadłości likwidacyjnej wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2010 r., nr (...). W oświadczeniu złożonym na formularzy PPPr podał, że "A" Sp. z o.o. w P. w upadłości likwidacyjnej nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga żadnych dochodów. Wartość jej środków trwałych, według bilansu za ostatni rok wynosi 0 zł, natomiast strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 86 564,67 zł. Zgodnie z oświadczeniem syndyka stan rachunku bankowego Spółki na koniec miesiąca, poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyniósł 48 754,77 zł.
Syndyk podał także, że pierwszy wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, złożony na początku 2010 r., został oddalony przez sąd ze względu na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego. Kolejny wniosek został rozpoznany pozytywnie, gdyż wspólnik Spółki zwrócił jej stosowną kwotę, która w ocenie sądu zabezpieczała środki na koszty postępowania upadłościowego. W ocenie syndyka, wpłacenie wpisu w przedmiotowej sprawie musiałoby skutkować umorzeniem postępowania upadłościowego, co uniemożliwiłoby egzekucje wierzytelności upadłej Spółki. Dodał on również, że w preliminarzu wydatków, zatwierdzonym przez sąd upadłościowy, nie mógł on przewidzieć wydatków związanych z przedmiotową sprawą.
Jak stanowi art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami przyznanie prawa pomocy osobie prawnej uzależnione jest od wykazania przez nią braku środków na pokrycie kosztów postępowania, jednakże nawet w sytuacji spełnienia przez wnioskodawcę tej przesłanki, Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający wniosek, rozstrzygając go w granicach uznania, ograniczonego jedynie zasadą zapewnienia prawa do sądu wnioskodawcy, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia, jak ma to miejsce w przypadku wniosku osoby fizycznej.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że syndyk nie wykazał, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania w pełnej wysokości, co stanowi ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy, gdyż ze złożonego przez niego wniosku wynika, że środki te znajdują się na koncie Spółki, którego stan wynosi 48 754,77 zł.
Fakt ogłoszenia upadłości i prowadzenia postępowania upadłościowego nie może natomiast samoczynnie stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podobnie konieczność zapewnienia środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że upadły nie może pokryć kosztów sądowych w zawisłej przed Sądem sprawie. Koszty te (koszty postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie) są bowiem związane z prowadzeniem spraw upadłego, których rozstrzygnięcie leży w interesie samego upadłego, wspólników oraz wierzycieli. Winny być one zatem uwzględnione w ramach kosztów potrzebnych za przeprowadzenie całego postępowania upadłościowego.
Odnosząc się do argumentacji syndyka, że sporządzając preliminarz wydatków nie sposób było przewidzieć konieczności zapewnienia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego należy stwierdzić, że nie jest ona przekonująca, ponieważ skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została w czerwcu 2010 r., podczas, gdy ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło 21 września 2010 r., Dlatego też w tej dacie konieczność uiszczenia wpisu w sądowego była możliwa do przewidzenia.
W tym miejscu należy podkreślić również, że Spółka we wcześniej składanym wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że środki na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego uzyskała z pożyczki uzyskanej od jednego z jej wspólników, podczas gdy syndyk w swoim oświadczeniu podał, że środki zgromadzone na rachunku Spółki, a przeznaczone na koszty postępowania upadłościowego pochodzą ze zwrotu przez wspólnika środków Spółce. Rodzi to uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego sposobu ich uzyskania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło