I SA/Rz 488/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. - postanawia – oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z.Z. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek swoją sytuacją materialną emeryta, tj., że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny, posiada trzecią grupę inwalidztwa, co wiąże się z dużymi kosztami leków i wizyt lekarskich. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Budżet tego gospodarstwa to emerytura skarżącego w wysokości 1.940 zł oraz wynagrodzenie za pracę żony – 1.700 zł. Jako majątek podał mieszkanie o pow. 64m² oraz samochód osobowy o wartości 13.500 zł. Skarżący zadeklarował, że na podstawowe wydatki składa się czynsz za mieszkanie w wysokości 530 zł miesięcznie, opłata za energię elektryczną ok. 150 zł, telefon – 97 zł, Internet – 40 zł, leki średnio 200 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. I SA/Rz 488/13 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na to postanowienie skarżący wniósł sprzeciw. Sprzeciw wniesiony w ustawowym terminie wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, zaś sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro skarżący konsekwentnie twierdził, że nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na uiszczenie wpisów od wniesionych skarg tj. łącznie we wszystkich sprawach 500 zł, został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia, dotyczącego jego sytuacji materialnej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że skarżący zaskarżył do sądu administracyjnego pięć decyzji, określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za wskazane w nich okresy rozliczeniowe. Skargi te podlegają wpisowi stosunkowemu zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a. i uwzględniwszy kwoty przedmiotu zaskarżenia, wpis od każdej z tych skarg wynosi 100 zł (najniższą kwotę wszelkich opłat ponoszonych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. łącznie we wszystkich sprawach 500 zł. Natomiast inne koszty- o ile byłyby wymagalne, są pochodną wysokości wpisu, wobec czego nie przekroczą kwoty 100 zł, a jeszcze ewentualne inne - również każdorazowo wyniosą 100 zł i takie kwoty obciążenia budżetu domowego zostały wzięte pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami ustawowymi przyznania prawa pomocy w stosunku do skarżącego. Analizując sytuację finansową skarżącego Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych w związku z oświadczeniem, o którym nadmieniono powyżej, tj. przede wszystkim na historii rachunku bankowego skarżącego i jego żony, piśmie z dnia 29 sierpnia 2013 r., zeznaniu podatkowym małżonków za 2012 r. oraz m.in. dokumentach potwierdzających wysokość opłat i wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, dokumentach potwierdzających wysokość zadeklarowanych we wniosku dochodów (decyzja o waloryzacji emerytury wojskowej, zaświadczenie pracodawcy o wysokości zarobków), orzeczenia w sprawie kontrolnego badania inwalidy. Z analizy tych dokumentów, a w szczególności wspomnianego wyciągu z historii rachunku bankowego wynika, że wydatki na opłaty związane z utrzymaniem (czynsz, energia elektryczna, telefon i inne) ponoszone są w zadeklarowanych kwotach. Natomiast wydatki ogółem w poszczególnych miesiącach za które przedłożono wyciągi (od 1 kwietnia do 30 czerwca 2013 r. ) dokonywane kartą i wypłaty z bankomatu, przekraczają wpływy z tytułu emerytury skarżącego oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę żony. Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie prawa pomocy łączny dochód jego gospodarstwa domowego w kwocie 3.640 zł (netto), zaś według dokumentów wydatki (obciążenia) z rachunku (jest to wspólny rachunek małżonków, na który wpływa również wynagrodzenie za pracę żony) pomiędzy kolejnymi przelewami emerytury to kwoty: 4.112,80 zł , 6.172,21 zł, 4.761,61 zł, przy czym środki na rachunku były uzupełniane przelewami z innego konta skarżącego; 27.04.2013 r. – 300 zł, 8.05.2013 r. – 1000 zł, 23.05.2013 r. – 300 zł, 4.06.2013 r. – 600 zł, 12.06.2013 r. – 1000 zł, co bezsprzecznie wskazuje, że skarżący posiada środki pieniężne na poniesienie niezbędnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, w których wniósł on skargi do sądu administracyjnego. Istotne jest także to, że bezpośrednio przed wpływem świadczenia emerytalnego, na rachunku widnieje każdorazowo saldo dodatnie; w kwietniu 1.621,65 zł, w maju 1.518,47 zł, w czerwcu 1.659,61 zł. To, że skarżący ma większe niż ujawnione możliwości finansowe jest możliwe, ponieważ w 2012 r., poza przychodami z tytułu emerytury (26.924,96 zł) osiągnął również przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (55.254 zł), a z przedłożonego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wynika, że skarżący pomimo że nie jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, to jest zdolny do pracy. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2013 r., będącym odpowiedzią na wezwanie odnośnie wyjaśnienia swoich możliwości finansowych, skarżący zaznaczył, że wydatki udokumentowane w historii rachunku bankowego stanowią jedynie przykładową część kosztów utrzymania. Skoro zatem ponosi on jeszcze wyższe wydatki niż ujawnione na podstawie fragmentu historii rachunku, to oświadczenie skarżącego o wysokości dochodów jego gospodarstwa domowego jest niewiarygodne, a w konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie w jakimkolwiek zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części). Po analizie całokształtu materiału Sąd doszedł do wniosku, że skarżący ani jego rodzina nie doznają uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, ponosząc koszty sądowe we wszystkich sprawach, w których wniesiono skargi. Co do zasady przyznanie prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym nie może być nadużywane w sytuacji gdy strona posiada środki majątkowe lub dochody, a tak jest w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.