I SA/Rz 49/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi D. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, za okres od marca 2000 r. do marca 2002 r. w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - postanawia - oddalić wniosek. D. J., występując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) listopada 2011 r., nr 63/2011, podała w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródło jej utrzymania stanowi świadczenie emerytalne, w wysokości 1 350 zł brutto miesięcznie (1 100 zł netto). Skarżąca zaznaczyła jednakże, że pobierana przez nią emerytura została zajęta w postepowaniu egzekucyjnym, a kwota tego zajęcia wynosi 400 zł miesięcznie. D.J. dodała także, że comiesięcznie spłaca kredyt w wysokości 250 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i przedłożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów, skarżąca oświadczyła, że opłaty za gaz, których wysokość za ostatnie okresy rozliczeniowe wyniosła 1 169,31 zł i 1 351,69 zł za 2 miesiące, uiszcza w ½ części, opłaty za energię elektryczną ponosi w ⅓ części, zaś rachunki z tego tytułu wyniosły ostatnio 414,39 zł, 333,52 zł oraz 376,69 zł - za dwumiesięczne okresy rozliczeniowe, opłaty za wodę i kanalizację pobierane są kwartalnie, ostatni rachunek został wystawiony na kwotę 403,19 zł zaś skarżąca partycypuje w tych kosztach w ⅓ części, podobnie w ⅓ części ponosi opłaty za telefon stacjonarny i internet, za które to usługi ostatni rachunek został wystawiony na kwotę 126,34 zł, opłaty za wywóz nieczystości także obciążają ja w ⅓ części, a wynoszą 273,60 zł za cały rok. Odnośnie pozostałych ponoszonych wydatków skarżąca podała, że na zakup żywności przeznacza miesięcznie kwotę 300 zł, na środki czystości 50 zł miesięcznie, wydatki na leki kształtują się natomiast w wysokości od 50 do 100 zł miesięcznie. Z mieszkania korzysta na podstawie ustnej umowy użyczenia, zawartej z R. J.. D. J. zadeklarowała także, że udziela, w miarę możliwości, wsparcia finansowego swojemu synowi, na pokrycie kosztów odbywanej przez niego aplikacji adwokackiej. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sadowego podniosła, że przedłożone przez nią dokumenty dotyczą opłat za media ponoszonych w okresie zimowym, w związku z czym są one o połowę wyższe niż w pozostałych miesiącach roku. Zgodnie z jej twierdzeniem wysokie opłaty za media w okresie zimowym pokrywane są z oszczędności poczynionych w miesiącach, w których te koszty są niższe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie tych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, co wynika z brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a., a także poprzez przedłożenie, na wezwanie sądu lub referendarza, dokumentów źródłowych, potwierdzające okoliczności wskazane w oświadczeniach. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła oświadczenia i dokumenty, na podstawie których nie sposób przyjąć spełnienia przez nią przesłanek przyznania jej prawa pomocy, gdyż rodzą one uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Wątpliwości te rodzą się zwłaszcza w związku z porównaniem wysokości deklarowanych dochodów (1 100 zł) i udokumentowanych wydatków (1 493,03), które to wydatki są znacząco wyższe. Przedmiotowa dysproporcja, wynosząca ponad 350 zł, w ujęciu miesięcznym, została stwierdzona mimo przyjęcia do dokonanego wyliczenia najniższych wysokości udokumentowanych przez nią wydatków. Skarżąca tłumaczy w sprzeciwie od postanowienia referendarza, że wyżej wymienioną różnicę finansuje z oszczędności poczynionych w miesiącach, w których te wydatki są niższe, chodzi tu o miesiące, w których nie korzysta z ogrzewania, jednakże z powyższego wynika, że dysponuje ona w tym czasie wolnymi środkami, z których możliwe jest sfinansowanie chociażby kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Argumentem za przyznaniem skarżącej prawa pomocy nie może być również konieczność spłaty przez nią zaciągniętego kredytu, gdyż przedmiotowe zobowiązanie o charakterze cywilnoprawnym nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami postępowania, o zwolnienie od których ona wnioskuje. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na fakt, że zaciągnięty kredyt, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, został między innymi przeznaczony na sfinansowanie kosztów aplikacji adwokackiej jej syna, wobec tego nie może ona oczekiwać pomocy ze środków publicznych na pokrycie kosztów związanych z wszczętym przez nią postępowaniem sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której dobrowolnie udziela pomocy innym osobom, w stosunku do których nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny. Dodać w tym, miejscu należy, że skarżąca, na podstawie art.239 pkt 1 lit. e, korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, dlatego też jej wniosek o zwolnienie od ich ponoszenia jest bezprzedmiotowy. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, o oddaleniu wniosku.