I SA/Rz 490/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-09
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca rencistą z powodu stanu zdrowia i pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która jest rencistą z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego dodatkowe zarobkowanie i wykazuje, że ponoszone przez nią wydatki pochłaniają niemal w całości dochody z renty, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych. Zwolnienie to ma na celu zabezpieczenie prawa do sądu poprzez umożliwienie rozpoznania skargi, przy jednoczesnym niezakłóceniu zaspokojenia bieżących, koniecznych potrzeb wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą długu celnego. W uzasadnieniu podał, że jego dochody z renty (1171,67 zł netto) są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający dodatkowe zarobkowanie oraz ponoszone wydatki. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Wskazał posiadane mieszkanie i akcje jako majątek. Sąd, analizując przedłożone dokumenty, stwierdził, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia częściowe zwolnienie z kosztów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego; II. w pozostałym zakresie odmówić prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego II. w pozostałym zakresie odmówić prawa pomocy.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2008r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego
określające kwotę należności wynikającą z długu celnego w związku
z importem samochodu osobowego, A.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie. W uzasadnieniu podał, że uiszczenie opłaty związanej ze skargą przekracza jego możliwości z uwagi na wysokość pobieranej renty (1171,67 zł netto), a nie ma on możliwości dodatkowego zarobkowania ze względu na stan zdrowia
(w załączeniu zaświadczenie lekarskie, karta leczenia szpitalnego). Wyszczególnił ponoszone wydatki związane z utrzymaniem, które zamykają się w zadeklarowanej kwocie pobieranego świadczenia. Jak podał, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłym synem, który nie uzyskuje własnych dochodów, jest osobą bezrobotną. Jako majątek skarżący wymienił mieszkanie o pow. 60,48 m² (współwłasność) i akcje zwykłe [...] o wartości nominalnej 1400 zł.
Na wezwanie skarżący nadesłał raport bankowy z transakcji na koncie
i kserokopie: rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy oraz decyzji o utracie przez syna statusu osoby bezrobotnej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ – zwanej dalej P.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów - następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, i może stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a. przybrać różnoraką formę: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zakres ten kształtowany jest przede wszystkim sytuacją materialną wnioskodawcy, który winien wykazać, że odpowiada wymogom przyznania tego prawa w takim zakresie jak wnioskowany.
Podane przez skarżącego okoliczności pozwalają stwierdzić, iż sytuacja skarżącego odpowiada przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi.
Skarżący jest rencistą, a z uwagi na stan zdrowia - jak wynika
z załączonych do wniosku dokumentów poświadczających ten stan - nie pozwala on na dodatkowe zarobkowanie. Z przedłożonego raportu z obrotów na koncie bankowym, opłaty i inne niezbędne wydatki pochłaniają niemal w całości dochody
z renty. Z raportu tego wynika także, że oprócz renty wpływają na to konto inne środki (29.05.2008 – wpłata gotówkowa- inny rachunek: 600 zł). Kwestii tej skarżący nie wyjaśnił, choć oświadczył, że nie otrzymuje jakiejkolwiek pomocy ani od instytucji ani od osób trzecich. Ponadto analiza przedstawionego przez wnioskodawcę wyliczenia kosztów wskazuje, że na wydatki związane z wyżywieniem, ubraniem, utrzymaniem samochodu itp. pozostaje skarżącemu kwota poniżej jakiegokolwiek minimum, a wedle oświadczenia pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który nie uzyskuje dochodów. Zatem niektóre wydatki są podwojone. W tych okolicznościach zasadnym jest udzielenie skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi. Nie zakłócone pozostanie dotychczasowe zaspokojenie bieżących, koniecznych potrzeb, które ze względu na stan zdrowia skarżącego są odmienne od przeciętnych, a zwolnienie
w takim zakresie zabezpieczy skarżącemu prawo do sądu, poprzez rozpoznanie jego skarg przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło