I SA/Rz 493/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A.M. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części, w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z kapitałów pieniężnych w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt: I SA/Rz 493/16 odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 20 lipca 2016 r., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w 9/10 części. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku było stwierdzenie, że kondycja finansowa skarżącego, nie uzasadnia przyznania mu wnioskowanego zwolnienia od kosztów, gdyż posiada on majątek, którego wartość wielokrotnie przewyższa kwotę żądanego wpisu, wyliczonego na 100 tys. zł. W uzasadnieniu sprzeciwu, skarżący podkreślił iż pomimo posiadania udziałów w licznych spółkach o łącznej wartości nominalnej 3 749 250 zł., nie posiada środków pieniężnych, które mógłby przeznaczyć na opłacenie należnego wpisu, gdyż posiadane przez niego udziały w spółkach oraz rachunki bankowe zostały zajęte w wyniku wszczęcia egzekucji obowiązku podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji. Zaznaczył również, że nie posiada zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązania na kwotę równą wysokości wpisu a spółki, których jest właścicielem pomimo iż w stosunku do lat ubiegłych zmniejszyły straty, w dalszym ciągu nie generują zysków pozwalających na wypłacenie dywidendy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz"; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji instytucja prawa pomocy zarezerwowana została dla osób znajdujących w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, tj. osiągających bardzo niskie dochody oraz nie posiadających dużego majątku, w celu umożliwienia im dochodzenia swoich praw przed sądem. W związku z tym nie może ona stanowić źródła uprzywilejowania osób, dla których konieczność poniesienia tego rodzaju wydatków nie będzie wiązała się z pozbawieniem ich samych oraz ich domowników środków koniecznych do utrzymania. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku, skarżący zadeklarował, że jako osoba fizyczna nie posiada przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem spółki których jest udziałowcem za lata 2014 – 2015, oraz za okres bieżący zanotowały straty bądź przekazywały wypracowane zyski na pokrycie strat z lat ubiegłych, w związku z czym nie wypłacały dywidendy. Jako swój majątek wskazał udziały w licznych spółkach na łączną wartość nominalną 3 749 250 zł., samochód osobowy o szacunkowej wartości 51 tys. zł. oraz oszczędności w kwocie 12 tys. zł. z której 10 tys. wpłacił na poczet należnego wpisu. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wykazana sytuacja majątkowa skarżącego nie uprawnia go do występowania o wsparcie ze środków publicznych. Dysponuje on bowiem majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej kwotę żądanego wpisu. Zawarte w treści sprzeciwu twierdzenia skarżącego o niemożności dysponowania posiadanym majątkiem z uwagi na jego zajęcie w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, wobec czego nie sposób wnioskować, że mimo posiadania majątku znacznej wartości skarżący nie jest w stanie pozyskać środków pieniężnych na opłacenie żądanego w sprawie wpisu od skargi. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.