I SA/Rz 493/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z kapitałów pieniężnych postanawia I. zwolnić skarżącego od uiszczenia kosztów sądowych powyżej kwoty 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz /493/16 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący po wyroku oddalającym jego skargę na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, zwrócił się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu wniosku, że nie osiąga przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej – działalność generuje stratę. Skarżący argumentując wniosek powołał się na okoliczność, że spółki prawa handlowego, w których posiada udziały nie wypracowały zysku; żadna ze spółek nie wypłaciła dywidendy (de facto tylko jedna generuje przychody, ale odnotowuje straty), rachunki bankowe zostały zajęte w ramach prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, zajęciu uległy posiadane udziały w przedmiotowych spółkach oraz wszelkie prawa i wierzytelności. Skarżący podał, że wszczęta została także egzekucja z udziału w nieruchomości na której znajduje się dom, w którym skarżący mieszka, zajęty został także posiadany samochód osobowy. Nie posiada już oszczędności, które skonsumował wpis od skargi (100.000 zł), uiszczony w pełnej wysokości dzięki pomocy finansowej rodziny, nie ma też zdolności kredytowej w wyniku powyższych działań organu podatkowego. Zwracając się o zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie skarżący podniósł, że wysokość opłaty sądowej jest kwotą niemożliwą do zapłaty, z uwagi na brak źródeł dochodów mogących pozwolić na zaspokojenie tak dużej sumy. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dorosłym synem, nie wskazał dochodów miesięcznych tego gospodarstwa, natomiast jako koszty związane z zamieszkaniem wskazał kwotę 450 zł miesięcznie. Jako majątek podał ½ udziału w domu jednorodzinnym o pow. 160 m² o wartości szacunkowej 320.000 zł. W rubryce 7.2.2 formularza PPF dotyczącej posiadania papierów wartościowych i innych praw majątkowych skarżący zadeklarował ilość i wartość posiadanych udziałów w spółkach prawa handlowego, a jako przedmioty wartościowe wskazał samochód marki AUDI Q7 o wartości ok. 51.000 zł zajęty przez komornika. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, w tym do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień, co do sytuacji ekonomicznej spółek, w których skarżący posiada udziały, z czego się wywiązał. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych, którymi faktycznie jest opłata od skargi kasacyjnej), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. W sprawie wzięto pod uwagę, że skarżący uiścił w całości wpis od skargi w kwocie 100000 zł i że wpis od skargi kasacyjnej wynosi 50.000 zł, na podstawie § 3 rozporządzenia rady ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 221, poz. 2193 ze zm.), zatem jest obiektywnie kwotą wysoką. Dlatego w oparciu o dane zawarte we wniosku i na podstawie akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów, uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 5.000 zł. Skarżący wywiązał się z nałożonego w wezwaniu referendarza obowiązku i udokumentował sytuację ekonomiczną spółek, w których jest wspólnikiem i posiada udziały. Z nadesłanych informacji w postaci bilansów, rachunków zysków i strat, ewidencji: środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz zeznań podatkowych, deklaracji VAT-7 wynika, że działalność podmiotów, w których skarżący posiada udziały skupia się na wykorzystywaniu nieruchomości gruntowych jako głównych zasobów spółek, umożliwiających realizację celów gospodarczych tych podmiotów. Pomimo, że wartość tego majątku jest w realiach ekonomicznych regionu, a nawet kraju wysoka (należy pamiętać, że skarżący skupia praktycznie wszystkie udziały w powołanych spółkach prawa handlowego), to faktycznie w związku z postępowaniem egzekucyjnym, nieruchomości te nie otwierają ekonomicznych możliwości ich wykorzystania, są one ograniczone- przynajmniej doraźnie. Dwie spółki przestały być czasowo aktywne – zarząd tych spółek postanowił zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej do końca 2018 r. Praktycznie tylko jeden podmiot, w którym skarżący partycypuje generuje przychody ("A" sp. z o.o. w W.) – według CIT- 8 za 2016 r. była to kwota 124.068,55 zł, koszty uzyskania przychodów – 503.979,02 zł, strata – 379.910,47 zł, przy czym z deklaracji VAT-7K za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r. wynika, że spółka zarówno rozliczała dostawę towarów i świadczenie usług, jak i nabywała towary i usługi zaliczane u podatnika do środków trwałych oraz nabywała towary i usługi pozostałe, rozliczając nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Dlatego należy zaznaczyć, że strata (a taką spółka deklaruje) nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. W sytuacji spółki może być spowodowana prowadzoną inwestycją w rozwój zakresu działalności spółki. Ujemny wynik finansowy skarżący wykazał w zeznaniu PIT-36L: przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej 2086.92 zł, koszty uzyskania przychodu 156.337,32 zł, strata 154.250,40 zł, co jak wskazano nie oznacza faktycznego braku środków finansowych. Niewątpliwie sytuacja materialna skarżącego jest skomplikowana, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, ale zdaniem rozpoznającego wniosek częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wypadku – od częściowego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pozostaje na poziomie zapewniającym skarżącemu dostęp do sądu. Częściowe uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 5000 zł nie spowoduje braku zaspokojenia podstawowych potrzeb socjalnych i bytowych; skarżący nie wskazuje, że w sytuacji w jakiej się znajduje zmuszony jest korzystać z pomocy innych osób lub instytucji powołanych do niesienia takiej pomocy. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.