I SA/Rz 499/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-13
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej stan majątkowy i dochody?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione, gdy strona skarżąca wykaże, że jej trudna sytuacja materialna, w tym niskie dochody i konieczność utrzymania rodziny, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu, nawet w przypadku ciężkich warunków materialnych.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 1001,05 zł miesięcznie, a jego żona z emerytury w wysokości 961,81 zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o powierzchni 72,40 m2. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości
Skarżący M. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku z dnia 4 czerwca 2008r. podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz studiującą córką. Podstawą utrzymania rodziny jest renta skarżącego w wysokości 1001,05zł (brutto) miesięcznie oraz emerytura jego żony w wysokości 961,81zł (brutto) miesięcznie. Córka skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi jedynie mieszkanie o powierzchni 72,40m2 .
Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Oceniając przedstawione przez niego okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów.
Skarżący wraz z żoną osiągają niewielkie dochody (1962,86zł miesięcznie). Utrzymują studiującą córkę. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżący zostałby pozbawiony środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło