I SA/Rz 50/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-27

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, będącej przedsiębiorcą, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet jeśli wykaże ona brak środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie całkowitym, uznając, że samo wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania przez osobę prawną, będącą przedsiębiorcą, nie rodzi automatycznie roszczenia o przyznanie tego wsparcia. Sąd, rozpatrując taki wniosek, powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową, ale także konieczność i zasadność przyznania prawa pomocy, uwzględniając charakter i cel funkcjonowania wnioskodawcy w obrocie prawnym. W przypadku przedsiębiorcy, realizującego interesy udziałowców, brak jest podstaw do uprzywilejowanego traktowania poprzez przyznanie dofinansowania ze środków publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Spółka wykazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 25 000 zł, nie posiada środków trwałych, nie odnotowała zysku ani straty za ostatni rok obrotowy, jej działalność jest zawieszona i nie posiada rachunku bankowego ani gotówki. Wpis od skargi wynosił 2 000 zł. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy "A" sp. z o.o. w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2011 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, występując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 25 000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a za ostatni rok obrotowy nie odnotowała ani zysku ani straty. Zgodnie z przedmiotowym oświadczeniem skarżąca nie posiada rachunku bankowego, gotówki, ani żadnego majątku, a jej działalność jest obecnie zawieszona. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 2 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie całkowitym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jakkolwiek, w myśl przytoczonego przepisu, warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie kosztów postępowania, to przyznanie tego rodzaju ulgi pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub rozpoznającego wniosek referendarza. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej tego, że nie posiada środków na opłacenia kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu wsparcia. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Mamy więc w tym wypadku do czynienia z sytuacją odmienną od tej, jaka odnosi się do osób fizycznych, w przypadku których istnieje konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych konkretnych osób. Okoliczności takie nie dotyczą zaś tzw. podmiotów korporacyjnych. Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii wnioskodawców o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel jego powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka z o.o., będąca w dodatku przedsiębiorcą, a więc podmiot powołany w celu pomnażania zysków swoich udziałowców. Tak więc, w sensie ekonomicznym, skarżąca spółka jest własnością tychże udziałowców i ich interesy gospodarcze realizuje. Nie sposób jest w tej sytuacji przyjąć, że realizuje ona jakieś szczególnie doniosłe społecznie cele i zadania, a zatem brak jest podstaw do jej uprzywilejowanego traktowania, w stosunku do innych uczestników obrotu gospodarczego, poprzez przyznanie jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że nawet jeżeli skarżąca doświadcza obecnie problemów finansowych, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o pomoc do swojego jedynego udziałowcy, z woli którego funkcjonuje w obrocie prawnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1, w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło