I SA/Rz 501/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-23
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czyli żyje w ubóstwie. W przypadku skarżącego, który wraz z żoną osiąga stałe dochody i ponosi częściowe koszty utrzymania, nie można przyznać prawa pomocy w pełnym zakresie. Jednak zważywszy na wysokość wpisu od skargi stanowiącego znaczną część ich dochodów, przyznano prawo pomocy w częściowym zakresie, zwalniając od ¾ kosztów sądowych i ustanawiając pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie w postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Skarżący wraz z żoną osiągają łączne dochody brutto w wysokości 2 852,87 zł miesięcznie, nie posiadają nieruchomości ani oszczędności, a zamieszkują w domu będącym własnością córki. Wpis od skargi wynosi 1 500 zł, co stanowi ponad połowę ich miesięcznych dochodów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w ¾ części, ustanowiono dla niego radcę prawnego, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku E. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, z tytułu renty strukturalnej - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w ¾ części, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, 3. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, występując o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródło ich wspólnego utrzymania stanowią pobierane przez nich świadczenia z ubezpieczeń społecznych (emerytura i renta), z których to tytułów uzyskują łącznie 2 852,87 zł miesięcznie brutto.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Wraz z małżonką zamieszkuje w domu, który aktualnie stanowi własność córki (informacja ta wynika z akt sprawy).
Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to we wcześniejszym oświadczeniu, zalegającym w aktach sprawy, skarżący podał, że jego rachunki za energię elektryczną wynoszą 210 zł za 2 miesiące, za gaz 125 zł za 2 miesiące, za wodę 145 zł co 3 miesiące, za telefon 40 zł za miesiąc, a na leki wydaje miesięcznie ok 300 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1 500 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu ulga w postaci prawa pomocy w pełnym zakresie przysługuje osobie, która żyje w ubóstwie, a to oznacza, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania chociażby w minimalnym zakresie. Z sytuacją taka nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie, w której skarżący, wraz z żoną, osiągają stałe i systematyczne dochody, których wysokość brutto, w ujęciu miesięcznym, określili na 2 852,87 zł. Zauważyć też należy, że nie będąc właścicielami domu, ani mieszkania, nie ponoszą, za wyjątkiem opłat za media, kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości. Okoliczność ta ma zaś niewątpliwie wpływ na wysokość ich obciążeń finansowych, a w efekcie na potencjalne zdolności płatnicze.
Z drugiej jednak strony nie sposób pominąć też tego, że wpis od skargi w niniejszej sprawie, będący najistotniejszym składnikiem kosztów sądowych, wynosi 1 500 zł, stanowi więc ponad połowę miesięcznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego. Tak więc poniesienie przedmiotowych wydatków w pełnym zakresie, wraz z kosztami skorzystania z pomocy zawodowego pełnomocnika, z pewnością byłoby dla skarżącego i jego żony znacznym obciążeniem, wiążącym się bezpośrednio z możliwością pozbawienia ich środków koniecznego utrzymania. Z tego więc względu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zwalniając go od kosztów sądowych w ¾ częściach oraz ustanawiając dla niego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Zakres przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych, adekwatny do możliwości płatniczych skarżącego, pozwoli mu na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło