I SA/Rz 502/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. D. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, występując o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w osobie adwokata, złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnim synem. Rodzina skarżącego nie osiąga żadnych dochodów, gdyż zarówno on, jak i jego małżonka są osobami bezrobotnymi. Jeżeli chodzi o zgromadzony przez małżonków majątek, to w oświadczeniu wymieniono jedynie mieszkanie o pow. 60 m2. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, że skarżący utracił stałe źródło dochodów z dniem 1 grudnia 2012 r, stając się osoba bezrobotną. Później jeszcze, w 2013 r. i 2014 r. pracował przez kilka miesięcy na okres próbny. Obecnie zaś, z uwagi na brak dochodów, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, związanych z przedmiotową sprawą, jak również innymi sprawami, zwisłymi przed WSA w Rzeszowie. Z uwagi na niepełny charakter złożonego przez skarżącego oświadczenia, tj. niepodanie wysokości ponoszonych wydatków i źródła ich pokrycia, zarządzeniem z dnia 7 lipca 2014 r., został on wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia, poprzez podanie wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie, wskazanie źródła ich finansowania, wyjaśnienie czy skarżący korzysta ze wsparcia innych osób bądź pomocy społecznej, a także przedłożenie wyciągu z rachunków bankowych. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący wyjaśnił, że opłacany przez niego czynsz za mieszkanie zawiera opłatę za gaz, zaś oprócz niego ponosi jeszcze koszty korzystania z energii elektrycznej i opłaty za wodę. Z kserokopii przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że za czynsz płaci miesięcznie 497,62 zł miesięcznie, za prąd 216,59 zł miesięcznie, a za wodę 136,73 zł za dwa miesiące. Odnosząc się do pozostałej części wezwania skarżący stwierdził, że nie jest w stanie określić pozostałych wydatków, ze względu na ich nieregularność oraz zmienność cen, jednakże w jego ocenie nie przekraczają one 70-80 % dochodów. Dodał także, że wszystkie wyżej wymienione wydatki ponosi żona, z którą od 2000 r. pozostaje w rozdzielności majątkowej, w związku z czym nie zna rzeczywistej wysokości jej dochodów. Wydatki związane z zaspokajaniem bieżących potrzeb ponosi skarżący. Skarżący oświadczył także, że nie korzysta z pomocy społecznej, wsparcia osób trzecich, nie ma też rachunku bankowego. Dodał również, że z dniem 3 lipca br. podjął pracę jako kierowca, z wynagrodzeniem 1 680 zł brutto, na dowód czego przedłożył kserokopie umowy o pracę. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie o którym mowa w wyżej wymienionym przepisie powinno nastąpić poprzez złożenie pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności oraz odpowiednich dokumentów źródłowych. Mając na uwadze treść złożonych przez skarżącego oświadczeń należy stwierdzić, że nie pozwalają one na przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż oświadczenia te są niepełne, wybiórcze i wewnętrznie sprzeczne, co czyni je niewiarygodnymi. I tak skarżący najpierw twierdzi, że nie osiąga, podobnie jak jego żona, żadnych dochodów, po czym wyjaśnia, że to ona pokrywa wszelkie wydatki na utrzymanie domu, on zaś wydatki na codzienne potrzeby. Świadczy to więc o tym, że wbrew wcześniejszym twierdzeniom, rodzina skarżącego posiada jednak źródła dochodów, skarżący jednak uchylił się od ich wskazania, powołując się na rozdzielność majątkową i brak wiedzy o sytuacji majątkowej swojej małżonki. W tym miejscu należy dodać, że sama kwestia rozdzielności majątkowej nie ma wpływu na ocenę zdolności płatniczych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, która to kwestia podlega badaniu w postepowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Rozdzielność majątkowa wpływa bowiem przede wszystkim na relacje z osobami trzecimi w ramach stosunków cywilnoprawnych. Ze złożonych oświadczeń wynika, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej oraz wsparcia innych osób, co potwierdza jedynie to, że jego twierdzenia o braku dochodów i trudnej sytuacji materialnej są gołosłowne. Na podstawie złożonych oświadczeń trudno także określić wysokość wszystkich wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego, gdyż przedstawił on je jedynie częściowo, uchylając się od podania przybliżonej chociażby wielkości wydatków na zakup żywności, leków i środków czystości. Z tego względu nie jest możliwe stwierdzenie, nawet w przybliżeniu, ile skarżący i jego żona mają faktycznych dochodów oraz jaka jest relacja tych dochodów do wydatków. Nie można także określić czy skarżący i jego małżonka są w stanie sfinansować koszty przedmiotowego postepowania. Nie ujawniając wysokości rzeczywistych dochodów oraz nie przedstawiając pełnej listy wydatków, skarżący uniemożliwił ocenę jego sytuacji majątkowej, pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. W związku z tym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony, nawet w zakresie częściowym. Z tego więc względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odmówiono mu przyznania prawa pomocy.