I SA/Rz 503/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-03-16
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo ustalił wartość celną używanego samochodu, odrzucając cenę transakcyjną i stosując metodę "ostatniej szansy", a także czy uwzględnił stan techniczny pojazdu i prawidłowo obliczył podatek akcyzowy?Ratio decidendi
Organ celny miał uzasadnioną podstawę do zakwestionowania ceny transakcyjnej używanego samochodu. Ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" było dopuszczalne, jednakże przy jej stosowaniu należało uwzględnić stan techniczny pojazdu, w tym jego ponadnormatywne zużycie, a także prawidłowo uzasadnić sposób obliczenia podatku akcyzowego. Niewłaściwe zastosowanie tych zasad skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego samochodu osobowego za nieprawidłowe w zakresie określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Organ celny zakwestionował wiarygodność faktury zaniżającej wartość samochodu i ustalił wartość celną metodą "ostatniej szansy", uwzględniając m.in. podatek VAT i akcyzowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o ustalaniu wartości celnej, w szczególności nieuwzględnienie zużycia pojazdu i nieprawidłowe obliczenie akcyzy. WSA w Rzeszowie początkowo oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia zużycia pojazdu i prawidłowego uzasadnienia obliczenia akcyzy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej B. R. kwotę 1.664 zł. (słownie: tysiąc sześćset sześćdziesiąt cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 503/05
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] maja 2002 roku, Nr [...] uznał zgłoszenie celne JDA SAD [...] za nieprawidłowe w zakresie określenia kwoty wynikającej z długu celnego.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] maja 2002 roku B.R.zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie JDA SAD [...] sprowadzony z Francji samochód osobowy marki Renault Megane 1,9 rok produkcji 2000 (numer nadwozia [...]). Do zgłoszenia celnego dołączyła m. in. fakturę z dnia 21 marca 2002, nr [...] w której uwidoczniono cenę sprzedaży na 3354,00 EUR. Rachunek ten stanowił dla zgłaszającej podstawę określenia wartości celnej.
Przeprowadzona w trybie art. 70 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 75, poz. 801 ze zm.) weryfikacja wykazała, że wartość samochodu podana na rachunku była znacznie niższa od jego faktycznej wartości. Stwierdzono nadto, że dług celny, zgodnie z art. 212 i art. 222 Kodeksu celnego, powstał w chwili niewykonania obowiązku wynikającego ze stosowania procedury tranzytu, tj w dniu 3 kwietnia 2002 roku, a więc w następnym, dniu po terminie dostarczenia towaru określonym w dokumencie tranzytowym
Powołując się na art. 23 § l i § 7 Kodeksu celnego Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że zakwestionował wiarygodność rachunku z dnia 21 marca 2002 w części dotyczącej wartości transakcyjnej w oparciu o katalog podający uśrednione ceny krajowe. Dla ustalenia wartości samochodu, jako wartość bazową, organ celny przyjął cenę określoną w katalogu INFO- EXPERT 4A/02 w kwocie 31000,00 PLN, którą pomniejszył o 22 % podatku od towarów 1 usług oraz 3,1 % podatku akcyzowego.
Organ podkreślił, ze przy ustalaniu wartości sprowadzonego samochodu kierował się zasadami zawartymi w studium 1.1 opracowanym przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku zostały opublikowane formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 roku w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908).
Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił również, że w przypadku ustalania wartości używanego pojazdu nie było możliwe zastosowanie metod określonych w art. 25 - 28 Kodeksu celnego, dlatego wartość celna została ustalona według metody "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § l Kodeksu celnego.
Konsekwencją określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu w wyższej wysokości (24 654,82) było również określenie w wyższej wysokości - niż wynikająca ze zgłoszenia celnego - długu celnego i odpowiednie wyliczenie podatku VAT oraz podatku akcyzowego.
W odwołaniu od decyzji B.R. podniosła, że organ celny I instancji nie wykazał przyczyn uznania dokumentu zakupu z dnia 21 marca 2002 roku za niewiarygodny. Zdaniem skarżącej nie można kwestionować wiarygodności faktury tylko z tego powodu, że cena rynkowa towaru jest znacznie wyższa od udokumentowanej. Dlatego też, w jej ocenie, brak było podstaw do zastosowania art. 29 Kodeksu celnego, z pominięciem art. 23 - 28 Kodeksu celnego.
W przekonaniu skarżącej art. 29 należy stosować w ostateczności, po wyczerpaniu innych przewidzianych ustawą metod określenia wartości celnej sprowadzanego towaru.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku, [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako podstawę materialnoprawną organ powołał art. 233 § l pkt l Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze ; zm.), art. 23 § 7, art. 29 § l, art. 85 § l i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia .1997 roku - Kodeks celny.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 85 § l i art. 23 § l Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Wartością celną jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Wartość transakcyjna nie może być jednak przyjęta za wartość celną gdy organ celny z uzasadnionych powodów zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, albo gdy nie zostaną one dołączone do zgłoszenia celnego. W świetle art. 23 § 7 Kodeku celnego wiarygodność rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie jest wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi oczywiste wątpliwości , tj. gdy w sposób oczywisty nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona lub zaniżona. Wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał "za darmo" towar wprowadzony na obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej" z różnych względów cenie. Na poparcie tej tezy organ celny powołał orzecznictwo NSA (z dnia 17 stycznia 1995 roku, sygn. SA/Ka 1615/94, z dnia 15 stycznia 1998 roku, sygn. SA/Ka 1055/96, z dnia 9 marca 1998 roku, sygn. SA/Ka 1268/98).
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że o zakwestionowaniu rachunku z dnia 21 marca 2002 roku zadecydowała przede wszystkim znacząco niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Ze względu na brak notowań pojazdu marki Renault Megane 1,9 rok (rok produkcji 2000) przyjęto notowania dla starszego rocznika (1999 roku), tj. wartość 7 400 EUR.
Rozbudowując argumentację decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Celnej przedstawił obszernie zasady postępowania w sprawie ustalenia wartości używanych pojazdów, opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).
Analizując kolejne metody ustalania wartości celnej, uregulowane w art. 23 -29 Kodeksu celnego organ odwoławczy przedstawił stanowisko Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej co do możliwości stosowania poszczególnych metod. Zastosowanie art. 25 i 26 Kodeksu celnego Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne, bowiem niemożliwe jest znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nie może również znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 kodeksu celnego), bowiem metoda ta ma -zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej - zastosowanie w przypadku importu dla celów handlowych tj. sprzedaży w największych zbiorczych ilościach. Nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej (art. 28 kodeksu celnego), bowiem używane samochody nie są produkowane jako takie.
Wartość celna używanego samochodu została zatem ustalona według metody "ostatniej szansy" uregulowanej w art. 29 kodeksu celnego. Przepis ten przewiduje, że w sytuacji gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, 25 - 28 Kodeku celnego, to jest ona ustalona na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami ogólnymi i przepisami:
1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku,
2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku,
3) przepisów działu III , tytułu II Kodeksu celnego – "Wartość celna towarów".
Odnosząc się do podnoszonego przez B.R. zarzutu dotyczącego nieprawidłowego ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu, Dyrektor Izby Celnej nadmienił, ze zdaniem Technicznego Komitetu przy ustalaniu wartości celnej towaru można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co importowany pojazd, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od "wartości czystej"- podatku VAT i akcyzy.
Zdaniem organu odwoławczego, dla ustalenia wartości celnej importowanego samochodu, organ celny I instancji prawidłowo przyjął kwotę bazową 31000PLN (średnia cena rynkowa nieuszkodzonych pojazdów o w/w parametrach) na podstawie katalogu INFO -EXPERT 4A/02. Kwota ta stanowiła podstawę do naliczenia należności podatkowych (22 % VAT, 3,1% akcyzy). Wyliczona w ten sposób wartość celna pojazdu wynosiła 24 645,82 PLN. Kwota ta więc była znacznie wyższa od zakwestionowanej wartości transakcyjnej towaru, podanej przez skarżącą na fakturze z dnia 21 marca 2002 roku.
Dyrektor Izby Celnej dodatkowo podkreślił, że wraz ze zmianą wartości celnej nie uległa zmianie wysokość należności celnych, które wynoszą 0,00 PLN.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B.R.wnosiła o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, iż organy celne naruszyły przepisy o ustalaniu wartości celnej towaru, w ten sposób, że nie zastosowały art. 23 Kodeksu celnego oraz nie wzięły pod uwagę ponadnormatywnego przebiegu pojazdu oraz jego zużycia eksploatacyjnego, które w znacznym stopniu obniżyły jego wartość. W przekonaniu skarżącej zastosowanie art. 29 Kodeksu celnego daje organowi celnemu nieograniczone możliwości w wymiarze należności celnych.
W skardze zwarto żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ celny dodał, że ustalenie stawki akcyzy stosowanej przy obliczaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy" zostało dokonane z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednolite traktowanie wszystkich importerów używanych pojazdów. W związku z tym, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, jakimi należnościami podatkowymi obciążone były samochody które stanowiły podstawę do ustalenia średnich notowań katalogowych, a także z uwagi na fakt, że ceny pojazdów używanych w znacznej mierze kształtowane są przez ceny samochodów pierwotnie importowanych i zakupionych jako fabrycznie nowe, zasadna jest korekta wartości o stawkę podatku akcyzowego obowiązującą w odniesieniu do pojazdu nowych.
Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w skardze, iż organy celne przy ustalaniu wartości celnej nie uwzględniły aktualnego stanu technicznego sprowadzonego pojazdu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów dotyczących odpadów, w tym § 234 pkt 1 b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze m.) do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanego pojazdu samochodowego należy dołączyć zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym pojazdu. Organ podkreślił, że regulacja ta ma na celu wyeliminowanie importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. Wyeliminowaniu nadmiernie zużytych samochodów służy także ustalanie przez organy celne wartości celnej sprowadzonych pojazdów zgodnie z ich stanem technicznym istniejącym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W świetle powyższego - zdaniem organu - przy zastosowaniu dla obliczenia wartości celnej towaru metody "ostatniej szansy," nie ma obecnie podstaw do odliczenia od "uśrednionej’’ wartości rynkowej z katalogu, korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia.
Wyrokiem z dnia 19 października 2004r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie i narusza prawa.
Zarzuty skargi, powtórzone za odwołaniem, koncentrują się na tym, że organy celne ustalając wartość celną pojazdu nie zastosowały przepisów art. 23 i art. 25 -28 Kodeksu celnego, lecz w sposób niezgodny z prawem posłużyły się metodą "Ostatniej szansy" o której mowa w art. 29 Kodeku celnego.
Sąd stwierdził, że powyższe zarzuty należy uznać za nietrafne.
Stosownie do treści art. 23 § l Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Od zasady tej ustawodawca przewiduje wyjątki w art. 23 § 2 i § 7 Kodeku celnego. Przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego, który został zastosowany w mniejszej sprawie, wyklucza możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedłożone przez zgłaszającego.
Sąd podniósł, iż choć ustawodawca nie zdefiniował pojęcia braku wiarygodności dokumentu, -to jednak w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wiarygodność dokumentu obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale również wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny (patrz wyrok NSA z dnia 25 maja 2000r., sygn. akt SA/Ka 2142/98 i powołane tam orzecznictwo).
Podkreślenia wymaga, że zarówno organ celny I jak i II instancji wyraźnie wskazał, że podstawą zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej samochodu określonej w rachunku z dnia 21 marca 2002 roku był wynik weryfikacji zgłoszenia celnego, przeprowadzonej w trybie art. 70 Kodeksu celnego. W jej wyniku stwierdzono bowiem, że wartość samochodu była znacznie niższa od jego rzeczywistej wartości.
Odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby przy ustalaniu wartości celnej pojazdu orzekające w sprawie organy celne niesłusznie pominęły art. 23 Kodeku celnego, należy pokreślić, że w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeku celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25 - 29 Kodeku celnego.
W mniejszej sprawie dla ustalenia wartości celnej organy celne zastosowały metodę określoną w art. 29 § l Kodeksu celnego, wyjaśniając przy tym powody pominięcia metod ustalania wartości celnej uregulowanych w art. 23 i art. 25 - 28 Kodeksu celnego. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę, bowiem jest zgodna z systematyką powyższych przepisów kodeksu celnego oraz obowiązujących w polskim porządku prawnym Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku opublikowanych w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 roku (Dz. U. Nr 80, póz. 908).Integralną część Wyjaśnień stanowi Studium 1.1 - Postępowanie wobec używanych samochodów określające zasady postępowania organów celnych w tym zakresie. Wymaga podkreślenia, że opis metod określenia wartości celnej używanych pojazdów samochodowych zawarty w powyższych Wyjaśnieniach jest zbieżny z metodami określonymi w art. 25 -28 Kodeksu celnego. Kierując się tymi zasadami organy celne prawidłowo zastosowały tzw. metodę "ostatniej szansy" przewidzianą w art. 29 § l Kodeku celnego oraz w studium 1.1.
Nie budziło również wątpliwości Sądu ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu w oparciu o informację wynikającą z wydawnictwa INFO-EXPERT 4A/2002. Wyjaśnienia organu odwoławczego co do zasadności powołania się na ten katalog są przekonywujące.
W świetle powyższego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi {dotyczący nie uwzględnienia przy ustalaniu wartości celnej pojazdu jego ponadnormatywnego przebiegu oraz zużycia eksploatacyjnego. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez Dyrektora Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym nie ma obecnie podstaw do odliczenia od "uśrednionej" (katalogowej) wartości rynkowej, korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia. Na akceptację zasługuje także dokonana przez organy celne korekta wartości celnej o stawkę podatku akcyzowego obowiązującego w odniesieniu do pojazdów nowych i zawarta w tym względzie argumentacja.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa procesowego. Stosownie do treści art. 23 § 8 Kodeku celnego, przed ustaleniem wartości celnej w sposób określony w art. 25 -29 organ celny, na pisemny wniosek zgłaszającego, wyjaśnia mu przyczyny zastosowania § 7, wyznaczając mu termin do złożenia wyjaśnień. W niniejszej sprawie, mimo braku takiego wniosku, skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia 13 maja 2002 roku o zakwestionowaniu dokładności informacji w zakresie wartości transakcyjnej towaru, podstawie ustalenia ceny sprowadzonego samochodu, sposobie wyliczenia ceny, błędnym ustaleniu momentu powstania długu celnego oraz konieczności wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W trybie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wyznaczono skarżącej trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt celnych wynika, że skarżąca z tego prawa nie skorzystała.
Od przedmiotowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2004r. reprezentujący B.R. adwokat wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której zarzucił:
I naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym uzasadnieniu wyroku, a w konsekwencji nie wywiązaniu się Sądu I instancji z obowiązku szczegółowego wyjaśnienia sprawy i nie zauważeniu uchybień organów celnych, a w szczególności:
a) sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na częściowym przyjęciu za dowód w sprawie oceny technicznej Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2002r., gdzie określono wartość pojazdu na kwotę 31 000zł, a częściowym pominięciu dowodu w części dotyczącej korekty wartości pojazdu o stopień zużycia awaryjnego i ponadnormatywnego (odpowiednio 10 i 17%) bez uzasadnienia odmowy przyznania wiarygodności drugiej z wymienionych części oceny mimo obowiązku rozważenia wszystkich dowodów w sprawie ;
b) sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału poprzez przyjęcie za ustaloną wartość rynkową pojazdu na kwotę 31000zł, mimo braku dostatecznego uzasadnienia podstaw do nieuwzględnienia korekty z tytułu zużycia awaryjnego w wysokości 10% i ponadnormatywnego w wysokości 17%, przy przyjęciu jako jedynego argumentu dla nie zastosowania korekty wymogu uzyskania pozytywnego badania technicznego, na wynik którego powyższe korekty nie miały wpływu;
c) dopuszczenie jako dowód w sprawie niemieckiego katalogu Schwackeliste Superschwacke, odzwierciedlającego ceny rynkowe samochodów na terytorium niemieckim, podczas gdy przedmiotowy pojazd zakupiono we Francji, gdzie istnieje inny katalog;
d) brak szczegółowego sposobu obliczania podatku akcyzowego;
e) nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez pominięcie faktu, iż do ustalenia wartości celnej zalicza się wartość transakcyjną powiększoną o koszty transportu;
f) błędnej wykładni § 234 ust.1 pkt. 1 lit. "b" wyżej cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. przez jego nadinterpretację, przy przyjęciu, że ma ona na celu wyeliminowanie importu samochodów znacznie uszkodzonych i zużytych;
g) błędnej wykładni § 234 ust.1 pkt. 1 lit. "b" tegoż rozporządzenia polegające na przyjęciu, iż pozytywne przejście przez badania techniczne pojazdu stanowi, iż nie może on być w jakimkolwiek stopniu zużyty awaryjnie i ponadnormatywnie;
h) błędnej wykładni § 234 ust.1 pkt. 1 lit. "b" tegoż rozporządzenia polegające na nie uwzględnieniu różnicy pomiędzy samochodem znacznie uszkodzonym i nadmiernie zużytym.
Z uwagi na powyższe zarzuty domagano się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie i rozwinął argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2005r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz B.R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu sąd podniósł, iż organ celny miał uzasadnioną podstawę do zakwestionowania ceny transakcyjnej podanej w rachunku dołączonym do zgłoszenia celnego zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
W sytuacji gdy wartość celna importowanego pojazdu nie mogła być ustalona na podstawie art. 23 Kodeksu celnego w oparciu o cenę transakcyjną, organ celny w oparciu o art. 24 § 1, obowiązany był ustalić tę wartość stosując w kolejności metodę z art. 25 - 28 Kodeksu celnego.
Organ celny, a następnie Sąd I instancji prawidłowo uznały, że wartość celna importowanego samochodu powinna być ustalona na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego, tj według metody "ostatniej szansy". Organ celny ustalił wartość celną importowanego samochodu – co zaaprobował Sąd I instancji, że od ceny wynikającej z katalogu wydawnictwa Info-Expert odliczył należny podatek VAT w stawce 22 % oraz podatek akcyzowy w wysokości 3,1 %.
Jednak ustalona według tej metody wartość celna pojazdu i podatek akcyzowy nie jest w pełni zgodna z zasadami postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych określonymi w studium 1.1- postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych – opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej WCO – załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. Nr, 80, poz. 908).
Zgodnie z art. 23 tych zasad, przy opieraniu się na katalogach lub wyspecjalizowanych wydawnictwach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia. Organy celne odmówiły uwzględnienia tej okoliczności i nie uzasadniły tego, a Sąd I instancji podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w odpowiedzi na skargę o braku podstaw do uwzględnienia ponadnormatywnego zużycia, które było nieuprawnione.
Sąd II instancji nie podzielił zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego bezpodstawnego zastosowania katalogu Schwackeliste Superschwacke.
Natomiast za zasadny uznał zarzut odnośnie braku uzasadnienia podstawy prawnej i sposobu obliczenia podatku akcyzowego. Wbrew stanowisku Sądu I instancji decyzja organu II instancji nie zawierała argumentacji odnośnie zastosowania stawki podatku akcyzowego, a ograniczała się jedynie do stwierdzenia, że w prawidłowy sposób odliczono podatek akcyzowy w wysokości 3,1%.
Z powyższych względów NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organy celne powinny więc przy określaniu wartości celnej importowanego samochodu mieć na względzie jego ponadnormatywne i awaryjne zużycie stosownie do treści pkt. 23 Studium 1.1- postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych – opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej WCO- załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. (Dz.U. Nr 80, poz. 908), zgodnie z którym przy opieraniu się na katalogach lub wyspecjalizowanych wydawnictwach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty i akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia. Konieczne jest również odniesienie się przez organ celny do podstawy prawnej i sposobu obliczenia podatku akcyzowego.
Z uwagi na powyższe zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przy zastosowaniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.
W oparciu o art. 200 p.p.s.a. zasadzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz B.R. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło