I SA/Rz 507/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca emerytką z niską emeryturą i utrzymująca niezdolną do pracy córkę, która pobiera rentę inwalidzką, a także ponosząca znaczne wydatki na leczenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej profesjonalny pełnomocnik w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ jej sytuacja finansowa, obejmująca niską emeryturę, rentę córki i wysokie wydatki na leczenie, uzasadniała częściowe przyznanie prawa pomocy. Jednakże, brak było podstaw do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż skarżąca dysponowała środkami na pokrycie tych kosztów, co wykazała poprzez wcześniejsze uiszczenie opłat sądowych i kancelaryjnych oraz zakupy opału i leków.Stan faktyczny
Skarżąca, emerytka utrzymująca niezdolną do pracy córkę, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wskazała na niską emeryturę, rentę córki i wysokie wydatki na leczenie jako podstawę wniosku. Wcześniej uiściła opłaty sądowe i kancelaryjne.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przedmiocie odmowy umorzenia II i III raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2008 rok - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
J.Ś. (dalej: skarżąca) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji postanowienia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienia radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego w jej sprawie.
W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja finansowa, zdrowotna i rodzinna sprawia, że nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem odwoławczym, w szczególności ciężaru opłaty sadowej od skargi kasacyjnej oraz kosztów sporządzenia przez pełnomocnika skargi kasacyjnej od niekorzystnego dla niej wyroku tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Skarżąca jest emerytką i jej świadczenie wynosi 1331,54 zł (netto). Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która od lat jest osobą niezdolną do pracy i z tego tytułu pobiera rentę inwalidzką w kwocie 616,72 zł (netto). Dużym obciążeniem dla budżetu jej rodziny pozostają comiesięczne wydatki związane z leczeniem w kwocie 500 zł. Jako majątek skarżąca oświadczyła dom mieszkalny o powierzchni użytkowej 60 m wymagający remontu, nieruchomości rolne o powierzchni ok. 4 ha i drogi dojazdowe o powierzchni 0,47 ha. Nie posiada natomiast jakiegokolwiek majątku w postaci cennych rzeczy ruchomych czy też zasobów pieniężnych w jakiejkolwiek postaci.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie wzięto pod ocenę nie tylko sam wniosek, ale także akta administracyjne, które - z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej – obrazują szczegółowo sytuację majątkową skarżącej.
Wniosek w części zasługuje na uwzględnienie.
Zwolnienie od kosztów sądowych, które reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., ma zastosowanie w sytuacji, gdy osoba fizyczna ubiegająca się o takie prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a).
Z informacji zawartych zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w aktach sprawy wynika, że skarżąca oraz jej córka wymagają stałej opieki lekarskiej (skarżąca z uwagi na wiek i schorzenia z nim związane, córka z powodu przewlekłej choroby), a co za tym idzie ich koszty utrzymania z tego tytułu ulegają podwyższeniu. Wydatkom związanym z leczeniem należy niewątpliwie dać priorytet i dlatego za słuszne rozpoznający wniosek uznał zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, które faktycznie sprowadzają się na tym etapie sprawy do opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.
Brak jest natomiast – zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza sądowego - przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym, poza zwolnieniem od kosztów sądowych, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, o jaki wnioskowała skarżąca. Ten zakres zarezerwowany jest bowiem tylko i wyłącznie dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Tymczasem skarżąca pobiera świadczenie przewyższające minimalne wynagrodzenie za pracę, przedłożone rachunki za usługi telekomunikacyjne nie są nadmiernie wysokie i kształtują się w kwotach od 66,62 zł za czerwiec br. do 101,30 zł za wrzesień br., za dostawę gazu płatność w kwietniu wyniosła 107,88 zł, w czerwcu 81,73 zł, w sierpniu 94,41 zł, a należy mieć na uwadze, że są to płatności za dwa miesiące, wszystkie dotyczą 2010 r. Płatności za energię na podstawie faktur prognozowanych wynoszą średnio za dwa miesiące ok. 260-280 zł, wywóz śmieci w miesiącu to średnio kwota 12 zł, dostawa wody i odbiór ścieków to ok. 100 zł na dwa miesiące. Skarżąca przedłożyła faktury na zakup leków we wrześniu 2010 r. na łączna kwotę 159,48 zł oraz dowody zakupu opału: węgla-dowód zakupu z 30.07.2010 r. na kwotę 2.314,10 zł i drewna -dowód zakupu z 24.06.2010 r. na kwotę 3.300 zł. Skoro skarżąca pobiera emeryturę, dysponuje świadczeniem córki, jest w stanie wygospodarować środki pieniężne w niemałej przecież kwocie na niewątpliwie ważne potrzeby, ale nie deklaruje, że zmuszona jest do zaciągania na ten cel zobowiązań, to nie sposób uznać jej za osobę ubogą na tyle, że należałaby jej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wyjątkowo trudna sytuacja materialna na którą powołuje się skarżąca jest jej oceną subiektywną. O trudnościach finansowych przekonywała organ podatkowy, nie podnosiła ubóstwa inicjując postępowanie sądowe, uiściła bowiem wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz opłatę kancelaryjną- 100 zł.
Skoro skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych i widzi konieczność dalszego działania w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika, zdaniem rozpoznającego wniosek w tym zakresie, ma możliwość uczynić to z własnych bądź pozyskanych przez siebie środków pieniężnych.
Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło