I SA/Rz 508/25

WyrokWSA w Rzeszowie2026-01-20

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wykluczył działkę rolną z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z powodu niezaznaczenia na załączniku graficznym obszaru, który miał pozostać nieskoszony, zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wykluczyły działkę rolną B1 z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok, ponieważ skarżący nie zaznaczył na załączniku graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności obszaru, który miał pozostać nieskoszony, co jest wymogiem wynikającym z § 22 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpowiedzialność za kompletność wniosku spoczywa na wnioskodawcy, który powinien dochować należytej staranności.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok. Organy ARiMR wykluczyły z płatności działkę rolną B1, argumentując, że skarżący nie zaznaczył na załączniku graficznym obszaru, który miał pozostać nieskoszony, co jest wymogiem rozporządzenia. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że spełnił wszystkie wymogi i że organ nie umożliwił mu prawidłowego złożenia wniosku. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek/spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr 9009-2025-001271 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oraz w sprawie uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności na 2016 rok. oddala skargę. Przedmiotem skargi S.L. (dalej: "skarżący") jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: "Dyrektor ARiMR") z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr 9009-2025-001271, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia 6 lutego 2025 r. nr 0187-2025-002473 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2016 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Skarżący podjął w 2014 r. zobowiązanie rolno-środowiskowe w ramach Pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, a w jego ramach wariant 5.1 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 do powierzchni 20,00 ha w zakresie działki rolnej A1 położonej na działce ewidencyjnej nr [...]. We wniosku o przyznanie płatności na 2016 r., skarżący zadeklarował w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w jego ramach realizację: Wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 na powierzchni 42,84 ha obejmującej następujące działki rolne: A1 położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 20,00 ha, B1 położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 13,58 ha oraz Z1 położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 9,26 ha. W dniu 22 września 2016 r. skarżący złożył oświadczenie o wystąpieniu na działce nr [...] na powierzchni 9,26 ha szkody spowodowanej działaniem "siły wyższej" lub wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, tj. ze względu na wysoki poziom wód gruntowych i grząski teren nie było możliwości wykoszenia łąk w terminie wymaganym przez prawo. Działanie siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych miało miejsce w lipcu, sierpniu i wrześniu 2016 r. Decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r. nr 0187-2017-006568, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, stanowiącą płatność do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 - wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000, do powierzchni zatwierdzonej 20 ha. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 6 września 2017 r. nr 9009-2017-002203 uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. nr 0187-2018-001539 przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową PROW 2007-2013 na 2016 r. w łącznej wysokości [...] zł, stanowiącą płatność do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 - wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000, do powierzchni zatwierdzonej 20 ha. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 14 maja 2018 r. nr 9009-2018-000879 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 31 marca 2022 r. Dyrektor ARiMR wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013) na 2016 r. Jako przyczynę wznowienia postępowania wskazał wydanie przez WSA w Rzeszowie w dniu 27 sierpnia 2020 r. wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 225/20 uchylającego decyzję Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2015 r. W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że skarżący skutecznie dokonał przekształcenia zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 w zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020. W związku z powyższym Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 9009-2022-69 uchylił własną decyzję z dnia 14 maja 2018 r. nr 9009-2018-000879 oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 7 lutego 2018 r. nr 0187-2018-001539 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, skarżący w dniu 8 lipca 2022 r. złożył korektę wniosku o przyznanie płatności na 2016 r., polegającą na zmianie deklaracji z płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 realizacja wariantu 5.1 na płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020 realizacja Wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 19 września 2022 r. nr 0187-2022-002902 przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł, stanowiącą płatność do wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, krwawodzioba lub czajki, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 30 listopada 2022 r. nr 9009-2022-001877 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi skarżącego od powyższej decyzji, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 54/23 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 19 września 2022 r. nr 0187-2022-002902. WSA stwierdził, że organ zobowiązany był wezwać skarżącego do przedłożenia dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 326) a także w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 poz. 1367). Sąd stwierdził również, że za takie wezwanie nie może być uznane pismo organu z dnia 30 lipca 2021 r., bowiem zostało ono wystosowane już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej, a przed wznowieniem postępowania w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. WSA wyjaśnił również, że w stanie prawnym aktualnym w 2016 r. nie obowiązywał przepis § 12 ust. 5a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm. - dalej: "rozporządzenie rśk"), z którego brzmienia organ wywodzi obowiązek przedstawienia stosownego oświadczenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, który sprawuje nadzór nad obszarem Natura 2000, że dany wariant może być realizowany. WSA nakazał, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwał skarżącego do przedłożenia właściwej dokumentacji, zakreślając mu w tym celu 7-dniowy termin. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wykonując powyższy wyrok w dniu 20 września 2023 r. wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień/dostarczenia dokumentacji. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu 28 września 2023 r. dostarczył plan działalności rolnośrodowiskowej z dnia 25 czerwca 2015 r. sporządzony przez doradcę rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na działkę rolną A1 o deklarowanej powierzchni 20,00 ha, działkę rolną B1 o deklarowanej powierzchni 13,58 ha oraz działkę rolną Z1 o deklarowanej powierzchni 9,26 ha, a także dokumentację przyrodniczą na działkę rolną B1 oraz działkę rolną Z1. Następnie decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. nr 0187-2025-002473 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR: - przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł, stanowiącą płatność do wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, krwawodzioba lub czajki, - odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, - uznał zgłoszenie zdarzenia za działanie siły wyższej. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że skarżący w odniesieniu do działki rolnej B1 nie zaznaczył obszaru, który w danym roku powinien pozostać nieskoszony, co tym samym wyklucza działkę rolną z płatności w danym roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał również, że skarżącemu w decyzji z dnia 28 czerwca 2021 r. nr 0187-2021-003352 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2015 rok przyznano już kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w wysokości [...] zł, w związku z czym obecnie należało odmówić przyznania tej kwoty. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał zgłoszone w dniu 22 czerwca 2016 r. zdarzenie za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wykonanie zobowiązań do pomocy w odniesieniu do obszaru, który był kwalifikowalny w chwili wystąpienia zdarzenia, tj. do działki Z1. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr 9009-2025-001271 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że powierzchnia niekoszona dla poszczególnych lat zobowiązania jest zaznaczona w dokumentacji ornitologicznej z 2015 r. dostarczonej do ARiMR w dniu 28 września 2023 r., Dyrektor ARiMR wskazał, że załącznik graficzny jest integralną częścią wniosku o przyznanie płatności, dlatego też to właśnie na załączniku graficznym powinien być zaznaczony nieskoszony fragment danej działki rolnej, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, gdyż działka rolna B1 zadeklarowana przez stronę była jedynie obrysowana na załączniku graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok złożonym w dniu 8 czerwca 2016 r., natomiast nie została wyrysowana powierzchnia niekoszona, co narusza § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rśk. Dyrektor ARiMR uznał więc, że z zadeklarowanej powierzchni 42,84 ha w sposób prawidłowy wykluczono działkę rolną B1 o powierzchni 13,58 ha, ze względu na niezaznaczenie obszaru, który w danym roku powinien pozostać nieskoszony, a także działkę rolną Z1, odnośnie której skarżący w dniu 22 września 2016 r. złożył do Kierownika BP oświadczenie, że ze względu na wysoki stan wód gruntowych, nie ma możliwości w terminie ustawowym wykosić działki rolnej, w związku z czym Kierownik BP uznał to zdarzenie za działanie siły wyższej i nie wliczył do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej tej działki. Powierzchnia kwalifikowana wynosiła więc 20 ha (42,84 ha - 13,58 ha - 9,26 ha). Ponieważ stawka płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wariancie 4.8 ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, do 1 ha zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia rśk wynosi 890 zł/ha, płatność obliczono w myśl § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia: 20,00 ha (powierzchnia kwalifikowana) x 890 zł (stawka płatności) = 17 800 zł. Dyrektor ARiMR podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odnośnie odmowy przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, a także odnośnie uznania wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dla działki rolnej Z1. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, domagając się uchylenia decyzji w części dotyczącej wykluczenia działki rolnej B1 z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2016 rok i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie polegające na: 1) niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rśk oraz Załącznika Nr 2 do w/w rozporządzenia (część IV, pkt 1 oraz pkt 9) poprzez ich błędną interpretację, czego skutkiem jest wykluczenie działki rolnej B1 o pow.13,58 ha z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 r., 2) nieprawidłowym postępowaniu organu administracji w sprawie rozpatrywania wniosku o przyznanie płatności na rok 2016, polegającym w szczególności na przedłużaniu w/w postępowania, oparciu się przy wydawaniu zaskarżanej decyzji na niekompletnym materiale graficznym do wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. oraz uniemożliwieniu skarżącemu weryfikacji danych, na które powołał się organ wydając zaskarżoną decyzję, co stanowi naruszenie zasad postępowania i godzi w jego interes prawny; 3) naruszeniu art. 8 i art. 9 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej: "k.p.a."), zgodnie z którymi organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie można zgodzić się z interpretacją dokonaną przez organy. Przepis § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rśk zobowiązuje bowiem rolnika do podejmowania lub niepodejmowania określonych w w/w przepisie czynności i działań, natomiast nie nakłada na niego obowiązku dokonywania oznaczania powierzchni niekoszonej, a tym bardziej nie można z brzmienia tego przepisu wywodzić rygoru wykluczenia danej działki z płatności z powodu braku oznaczenia powierzchni niekoszonej na materiale graficznym. Skarżący podkreślił, że wszystkie czynności określone jako wymogi dotyczące Wariantu 4.8 zawarte w § 4 ust. 2 pkt 5 oraz Załączniku nr 2 rozporządzenia rśk zostały przez niego wypełnione, a działka B1 zgodnie z tymi wymogami została skoszona z pozostawieniem wymaganej prawem powierzchni niekoszonej - co widać na zdjęciu lotniczym Nr [...] wykonanym w dniu 19 maja 2017 r. - dostępnym w centralnym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie. Skarżący wskazał, że dokumentacja sporządzona przez eksperta przyrodniczego w 2015 r. zawiera materiał graficzny, na którym jest zaznaczony teren niekoszony w poszczególnych latach, a we wniosku za rok 2016 w materiale graficznym jest zaznaczona powierzchnia niekoszona dla wariantu 5.1, który jest tożsamy z wariantem 4.8. po korekcie wniosku dokonanej w roku 2022. Działki A1, B1 i Z1 od roku 2015 były objęte programem rolnośrodowiskowym i tym samym musiały spełniać wymogi wariantu 5.1, w tym również wymogi dotyczące pozostawienia powierzchni niekoszonych na poszczególnych działkach. Można uznać, że wymóg ten był spełniony ponieważ ARiMR zarówno za rok 2015 jak i za rok 2016 wydała decyzję rolnośrodowiskowe dla całego obszaru zobowiązania, co oznacza, że powierzchnie niekoszone w materiale graficznym były zaznaczone i fizycznie powierzchnie niekoszone były pozostawiane. Powierzchnie te są widoczne w dokumentacji ornitologicznej z 2015 r. oraz są opisane w planie działalności rolnośrodowiskowej, które to dokument dostarczył do ARiMR w dniu 28 września 2023 r. Skarżący zarzucił również, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uniemożliwił mu zapoznanie się z całym materiałem dowodowym, a tym samym z weryfikacją stanowiska organów dotyczących braku zaznaczenia w materiale graficznym obszaru niekoszonego na działce nr B1. Podkreślił również, że w postępowaniu toczącym się w 2022 r. dotyczącym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dostarczył mu jedynie formularz W1/01 jako właściwy do sporządzenia korekty wniosku za 2016 r., natomiast nie dostarczył materiału graficznego wygenerowanego dla poszczególnych działek, na którym mógłby wyrysować powierzchnie niekoszone. W ocenie skarżącego, w takiej sytuacji organ nie może powoływać się obecnie na to, że w dokumentacji przyrodniczej brakuje załącznika zawierającego wyrys powierzchni niekoszonych dla działki B1. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 - 2 p.p.s.a.). Zaznaczenia również wymaga, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR rozpatrując ponownie sprawę wykonał zalecenia wynikające z wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 54/23, co daje składowi orzekającemu możliwość oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne objęte są krajowym Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach działań i poddziałań objętych programem określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 ze zm.), natomiast szczegółowe warunki przyznawania pomocy określone zostały w rozporządzeniu rśk. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rśk, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym"; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia rśk wymienia pakiety i ich warianty, w tym Wariant 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki (pkt 4 lit. i). Zgodnie natomiast z § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rśk, rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rśk, wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6. Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (§ 15 ust. 2 rozporządzenia rśk). Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia rśk, do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej rolnik dołącza materiał graficzny, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, udostępniony lub przesłany przez Agencję. Przepis § 22 ust. 2 rozporządzenia rśk stanowi, że rolnik lub zarządca zaznacza na materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013: 1) granice działek rolnych, na których realizują poszczególne pakiety lub warianty, oraz określone w planie działalności rolnośrodowiskowej elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3; 2) część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5; 3) miejsca na działce rolnej, w których są zasadzone poszczególne drzewa odmian wymienionych w ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r. - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3; 4) granice działek rolnych położonych na gruntach ornych, na których jest w danym roku realizowana praktyka dodatkowa określona w części I ust. 4 pkt 2 lub 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1. W przypadku gdy rolnik lub zarządca po raz pierwszy ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do danego gruntu, Agencja udostępnia materiał graficzny, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, na wniosek tego rolnika lub zarządcy, w którym wskazuje on działki ewidencyjne, na których jest położony ten grunt, sporządzony na formularzu udostępnionym przez Agencję (§ 22 ust. 5 rozporządzenia rśk). Należy jeszcze wskazać, że Załącznik Nr 2 do rozporządzenia rśk wymienia jako jeden z wymogów dla Wariantu 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki (użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe): pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w ciągu roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w przypadku pokosów w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone. W przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest odmowa przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014 - 2020) na 2016 r. w ramach wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, kszyka, krwawodzioba lub czajki do działki rolnej B1 o powierzchni 13,58 ha ze względu na niezaznaczenie na załączniku graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności obszaru, który powinien pozostać nieskoszony. W tym sporze rację należy przyznać organom ARiMR. Z przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że rolnik użytkujący działkę w sposób kośny lub kośno-pastwiskowy ma obowiązek zaznaczenia na załączniku graficznym dołączanym do wniosku o przyznanie płatności powierzchni niekoszonej. Natomiast skarżący na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok złożonym w dniu 8 czerwca 2016 r. dla działki rolnej B1 dokonał jedynie obrysu działki rolnej, natomiast nie wyrysował powierzchni niekoszonej. W konsekwencji trafnie organy ARiMR wykluczyły tę działkę z płatności. Zgodnie bowiem z § 22 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rśk, jednym z obowiązków rolnika jest wskazanie na materiale graficznym stanowiącym integralną część wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej części obszarów, na których jest realizowane zobowiązanie w ramach pakietów wymienionych § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 8, które mają pozostać nieskoszone w danym roku, przy czym wariant 4.8 jest wymieniony w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. i) tego rozporządzenia. Literalna wykładnia przepisu § 22 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rśk, którą posłużyły się organy obu instancji, nie budzi wątpliwości. WSA podkreśla, że odpowiedzialność za treść wniosku ponosi wnioskodawca. To on deklaruje do których działek, jakich powierzchni i jakie płatności chce otrzymać, a samo postępowanie jest inicjowane na jego wniosek. Powinien zatem dochować należytej staranności w dopełnieniu wszystkich warunków, od których uzależnione jest uzyskanie wnioskowanej pomocy. Wniosek o płatność powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia. W szczególności powinien zawierać szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie, a jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania, a także potrzebne do wykazania kwalifikowalności do przedmiotowego systemu lub środka (zob. art. 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności). Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że z przepisów rozporządzenia rśk w sposób jednoznaczny wynika, że materiał graficzny, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, jest integralną częścią wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, dlatego też to właśnie na nim powinna być zaznaczona część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca odnośnie działki B1. Analiza znajdującego się w aktach administracyjnych załącznika graficznego nr 237/298 nie pozostawia wątpliwości co do słuszności stanowiska organów. Wynika z niego jednoznacznie, że skarżący dokonał jedynie obrysu czerwonym kolorem granic działki B1, nie zaznaczył natomiast części działki, która w tym ma zostać niekoszona. Należy w tym miejscu również podkreślić, że nie stanowi wypełnienia obowiązku z § 22 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rśk zaznaczenie części działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku na mapkach stanowiących część planu działalności rolnośrodowiskowej oraz dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej. WSA zauważa, że skarżący składając wniosek o przyznanie pomocy zaznaczył na materiale graficznym, które części działek A1 i Z1 mają pozostać nieskoszone, umieszczając na wyrysowanym fragmencie symbol "ON", a zatem miał wiedzę jak należy prawidłowo przygotować materiał graficzny, a także dysponował takim materiałem graficznym. Wykonując wyrok WSA w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 54/23 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo wezwał skarżącego o przedłożenie planu działalności rolnośrodowiskowej oraz dokumentacji przyrodniczej, brak było natomiast podstaw, aby na tym etapie postępowania doręczać skarżącemu materiał graficzny, który został już w sprawie dołączony do wniosku o przyznanie płatności. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia przez organ art. 8 i art. 9 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że została mu przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna na 2015 rok, skoro podstawą wykluczenia działki B1 z płatności na 2016 rok, było złożenie w tym roku wniosku o przyznanie płatności, który w tym zakresie nie spełniał wymogów przewidzianych przez prawo. Podobnie, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, jakie czynności były wykonywane przez rolnika na zadeklarowanej do płatności działce rolnej, skoro materiał graficzny stanowiący integralną część wniosku nie zawierał zaznaczenia, która część działki pozostanie w tym roku nieskoszona, co stanowi niezbędny wymóg do otrzymania płatności. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanych organom uchybień odnośnie braku kompletności materiału graficznego. W aktach administracyjnych znajduje się notatka służbowa pracownika ARiMR z dnia 27 lipca 2016 r. z której wynika, że w wyniku przeprowadzonej kontroli kompletności dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 r. stwierdzono, że do wniosku dołączono 304 załączniki graficzne, a nie jak skarżący wpisał we wniosku - 403. Przy czym dla rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że cała działka rolna B1 mieści się na jednym załączniku graficznym, który znajduje się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło