I SA/Rz 51/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-30

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Oświadczenia skarżącego nie zostały uznane za wiarygodne, gdyż zadeklarowane wydatki znacząco przekraczały uzyskane dochody, a brakujące środki pochodziły z niewiadomych źródeł. Dodatkowo, wpłaty na rachunek bankowy skarżącego, których pochodzenia nie wyjaśnił, budziły wątpliwości co do wiarygodności jego oświadczeń.
Stan faktyczny
Skarżący I. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał niskie dochody, ale zadeklarował wydatki przekraczające te dochody. W dodatkowych oświadczeniach precyzował wydatki, które nadal znacząco przewyższały dochody. Na rachunku bankowym skarżącego odnotowano wpłaty własne, których pochodzenia nie wyjaśnił.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku I. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem, a źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za prace skarżącego, w wysokości 377 zł netto miesięcznie (skarżący jak wyjaśnił, pracuje na ćwierć etatu) oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości 1 877 zł miesięcznie. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił jedynie nieruchomość rolną o pow. 0,69 ha oraz samochód marki Renault Scenic, wart około 8 000 zł. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to w oświadczeniu wymieniono: koszty utrzymania mieszkania w wysokości 500 zł miesięcznie, koszty mediów w kwocie 250 zł miesięcznie oraz raty kredytu pracowniczego, wynoszące 250 zł miesięcznie. Składając dodatkowe oświadczenie skarżący dodał, że mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z rodziną należy do ojca chrzestnego żony, który nieodpłatnie im go udostępnia. Z tego tytułu są oni zobligowani jedynie do zapłaty czynszu. Precyzując listę ponoszonych wydatków w dodatkowym oświadczeniu skarżący zaznaczył, że na czynsz wydaje 400 zł, na internet, telefon i prąd 260 zł, na wodę 100 zł, żywność 1 200 zł, paliwo do samochodu 400-450 zł miesięcznie, przegląd 160 zł, ubezpieczenie 584 zł, leki 100-150 zł, odzież 90-150 zł, środki czystości 150 zł. Łączna kwota wydatków została określona na kwotę około 2 700 zł. Jeżeli chodzi o wpłaty na konto skarżącego (odnotowane na przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego) to podkreślił on, że pochodzą one od członków rodziny, a ze środków tych dokonuje on w ich imieniu różnych płatności. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że na jego rachunku bankowym (oprócz wpłat żony z podanymi tytułami, tj. "na paliwo", "na łazienkę") odnotowano wpłaty gotówkowe własne, dokonane we wpłatomatach, tj. 9 lutego 2017 r. – 1 500 zł, 9 stycznia 2017 r. – 3 500 zł, zaś na koncie bankowym jego żony uznania w wysokości 500 zł, z tytułu świadczenia wychowawczego na syna. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, oznacza przede wszystkim złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie także dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności. Z przedmiotowych oświadczeń powinno wynikać w sposób jednoznaczny, że wnioskodawca spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. że uiszczenie przez niego kosztów postępowania niesie za sobą ryzyko pozbawienia jego samego, a także osób wspólnie z nim gospodarujących, środków koniecznego utrzymania. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy. Wniosek taki wynika przede wszystkim z tego, że jego oświadczeń nie sposób uznać za wiarygodne, gdyż wysokość deklarowanych wydatków przekracza w sposób znaczący wysokość uzyskiwanych dochodów. Skarżący bowiem zadeklarował, że miesięczny dochodów w jego gospodarstwie domowym wynosi 1 877 zł, tymczasem wartość wydatków oscyluje wokół kwoty 2 700 zł, bez uwzględnienia wydatków ponoszonych w wymiarze rocznym (wydatki na ubezpieczenie samochodu i przeglądy). Rodzi się więc pytanie z czego uzupełnia brakujące środki. Nawet bowiem biorąc pod uwagę to, że jego rodzina pobiera świadczenie wychowawcze, w wysokości 500 zł miesięcznie, co przemilczano w oświadczeniach, to nadal pozostaje deficyt w wydatkach, który jest finansowany z niewiadomych źródeł. Potwierdzeniem wątpliwości, co do wiarygodności złożonych oświadczeń jest również to, że na rachunku bankowym skarżącego odnotowano wpłaty (wpłaty własne) w kwotach 1 500 zł i 3 500 zł, których pochodzenia skarżący również nie wyjaśnił. W tym zakresie nie sposób przyjąć jego tłumaczeń, że to środki od rodziny, pochodzące na wydatki czynione w ich imieniu, gdyż na wyciągu z rachunku nie sposób doszukać się takich pozycji (skarżący wydatkował posiadane środki na bieżące potrzeby, tj. zakupy i opłaty), zwłaszcza w kwotach odpowiadających wysokości wpłat. Na podstawie wyciągu nie można też stwierdzić, aby skarżący dokonywał przelewów w imieniu innych osób. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło