I SA/Rz 512/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-26
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi, pomniejszając ją w stosunku do powierzchni zadeklarowanej przez rolnika, a także czy prawidłowo zastosowały sankcje w postaci zmniejszenia wysokości płatności?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo ustaliły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności, opierając się na pomiarach z ortofotomap i systemie informacji geograficznej, co skutkowało zasadnym pomniejszeniem wysokości należnych dopłat. Rolnik nie przedstawił dowodów kwestionujących te ustalenia, a sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do kontroli legalności postępowania organów.Stan faktyczny
Rolnik K. M. złożył wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na 2016 rok. W trakcie kontroli stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa niż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo, co skutkowało wykluczeniem części powierzchni i pomniejszeniem należnych płatności. Rolnik wniósł skargi do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń organów i procedur kontrolnych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędzia WSA Grzegorz Panek Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. spraw ze skarg K. M. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. - nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok, - nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW oddala skargi.
Przedmiotem skarg K. M. są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) z dnia [...] czerwca 2017 r. nr;
1) [...] o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Rz 512/17),
2) [...] o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Rz 513/17).
Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 15 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek K. M. w którym ubiegał się o przyznanie na 2016 r. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie (płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności dla młodych rolników oraz płatności do krów i bydła. W przedmiotowym wniosku K. M. zadeklarował do przyznania ww. płatności pięć działek rolnych o łącznej powierzchni 40,42 ha oraz 4 sztuki bydła (w wieku do 24 miesięcy) i 6 sztuk krów (w wieku powyżej 24 miesięcy). Nadto do wniosku dołączył załączniki graficzne na których zaznaczył granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych, oraz oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności (2 sztuki).
W dniu 7 lipca 2017 r. w gospodarstwie K. M. przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu przeprowadzona została przez uprawnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, a wyniki zostały potwierdzone raportem z czynności kontrolnych. W trakcie kontroli uczestniczył pełnomocnik wnioskodawcy I. M., który nie wniósł żadnych uwag do protokołu a kopia protokołu została przekazana pełnomocnikowi po zakończeniu kontroli. W trakcie kontroli stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, redystrybucyjnej oraz dla młodych rolników jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2016 r. Stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 14/39 na której położone są działki rolne oznaczone lit. B i C o zadeklarowanej we wniosku powierzchni 38,36 ha. Wykluczono na podstawie przeprowadzonych pomiarów powierzchnię 4,10 ha. W związku z powyższym łączna powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła 36,32 ha (40,42 ha pow. deklarowana - 4,10 ha pow. wykluczona).
1) Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał K. M. płatności na 2016 r.:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości 13 792,25 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 2 989,41 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
- za zazielenienie w wysokości 11 143,42 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 119,41 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- redystrybucyjną w wysokości 4 615,87 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 49,46 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- dla młodych rolników w wysokości 6 924,33 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 1 500,82 zł ze względu na: stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
- do bydła w wysokości 1 013,93 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 10,87 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- do krów w wysokości 1 915,20 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 20,52 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Jednocześnie K. M. została przyznana kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 426,48 zł.
W dniu 15 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek K. M. w którym ubiegał się m. in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW) na 2016 r. W przedmiotowym wniosku K. M. zadeklarował działki rolne do przyznania płatności o łącznej powierzchni 40,42 ha obejmującej pięć działek rolnych tj. działkę rolną A (położoną na działce ewidencyjnej nr 14/36) o powierzchni 0,46 ha, działkę rolną B (położoną na działce ewidencyjnej nr 14/39) o powierzchni 29,68 ha, działkę rolną C (położoną na działce ewidencyjnej nr 14/39) o powierzchni 8,68 ha, działkę rolną D (położoną na działce ewidencyjnej nr 20/10) o powierzchni 0,90 ha oraz działkę rolną E (położoną na działce ewidencyjnej nr 14/35) o powierzchni 0,70 ha. Nadto do wniosku dołączył załączniki graficzne na których zaznaczył granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych.
W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do przyznania ww. płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2016 r. W przypadku działki ewidencyjnej nr 14/39 na której położone są działki rolne oznaczone lit. BiCozadeklarowanej we wniosku powierzchni 38,36 ha. Wykluczono na podstawie przeprowadzonych pomiarów powierzchnię 4,10 ha. W związku z powyższym łączna powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności ONW strefy górskiej wyniosła 36,32 ha (40,42 ha pow. deklarowana - 4,10 ha pow. wykluczona).
2) Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał K. M. płatności ONW strefy górskiej do powierzchni wynoszącej 36,32 ha w wysokości 10 986,82 zł.
Od tych decyzji odwołania złożył K. M. wnosząc o ich zmianę oraz o wypłacenie mu dotacji bezpośrednich i powiązanych za 2015 r. o które wnioskował R. R. Do odwołań dołączył załączniki: kopia załącznika graficznego nr 2/2, fotografie występujących na działce krzewów (3 sztuki) oraz wydruk dokumentu w języku francuskim (3 strony)
1) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W uzasadnieniu podał, że przeanalizował ortofotomapy z 7 sierpnia 2015 r. na których oparł się organ I instancji i dokonał ponownych ustaleń powierzchni użytkowanej w celu rolniczym na działkach rolnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. przez K. M. Organ II instancji ustalając poprawność wyznaczonej przez organ I instancji dla działki ewidencyjnej nr 14/39 powierzchni ewidencyjno gospodarczej PEG, sprawdził zgodność pomiędzy powierzchnią ewidencyjną (PEW) i powierzchnią odniesienia (POW) oraz zgodności przebiegu granic działki (GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy i stwierdził iż powierzchnia ta została wyznaczona w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami i przy zachowaniu należytej staranności a powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) dla działki ewidencyjnej nr 14/39 wynosząca 34,26 ha jest zgodna ze stanem faktycznym istniejącym na działce w 2016 r., czego gwarancją jest wykonanie pomiarów na aktualnych ortofotomapach które obowiązują od 4 listopada 2015 r. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549 z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013". Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji w niniejszej sprawie jest prawidłowe, a także nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego.
Organ II instancji stwierdził, iż powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) dla działki ewidencyjnej nr 14/39 oraz powierzchnia działek rolnych ozn. lit. A i B zadeklarowanych przez K. M. na powyższej działce ewidencyjnej została ustalona prawidłowo, z pominięciem tych części działki, na których nie była prowadzona działalność rolnicza.
Wskazał, iż w przypadku spornej działki ustalenia organu I instancji nie budzą żadnych wątpliwości. Powierzchnia ta została ustalona podczas kontroli administracyjnej wniosku w oparciu między innymi o zdjęcia z 7 sierpnia 2015 r., które zostały zaimportowane do systemu informatycznego w dniu 4 listopada 2015 r. Jednocześnie poddano dokładnej analizie załączniki graficzne na których wnioskodawca wskazał sposób użytkowania na deklarowanych we wniosku działkach rolnych. K. M. we wniosku na 2016 r. zadeklarował działki rolne ozn. lit. B i C usytuowane na działce ewidencyjnej nr 14/39 położonej w obrębie ewidencyjnym W. W. o powierzchni 38,36 ha, weryfikacja powierzchni ewidencyjno - gospodarczej ww. działki ewidencyjnej wykazał, że w stosunku do tej działki nastąpiło zawyżenie powierzchni o 4,10 ha i o tą powierzchnię została pomniejszona powierzchnia kwalifikowana do płatności. Dokonując analizy wniosku strony a w szczególności załącznika graficznego nr 2/2 na którym to wnioskodawca wskazał sposób użytkowania działek rolnych B i C jako obszary użytkowane rolniczo, stwierdził, iż:
- w części zachodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 12) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części zachodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 499) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części wschodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 19 i 34) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w środkowej części działki (przy granicy z działką ew. nr 511/1) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części południowej działki (przy granicy z działką ew. nr 14/8, 14/9, 14/10 i 14/11) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony.
Powyższe wyłączenia potwierdza również kontrola na miejscu dokonana w gospodarstwie K. M. w dniu 20 lipca 2016 r. przeprowadzona w wyniku złożonego przez stronę wniosku o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników", objętego PROW 2014-2020. Przy uwzględnianiu powierzchni kwalifikowanej do płatności uwzględniony został raport z czynności kontrolnych przeprowadzony w ramach działania "Premie dla młodych rolników" z dnia 20 lipca 2016 r. Jak wynika z powyższego raport sporna działka ewidencyjna nr 14/39 została pomierzona w trzech następujących częściach: A1 - o powierzchni 32,74 ha o obwodzie wynoszącym 6024 m oraz dziewięć obszarów wyłączono z płatności o łącznej pow. 0,36 ha; A2 - o powierzchni 1,88 ha o obwodzie 934 m i A3 - o powierzchni 0,08 ha o obwodzie 125 m. Zatem łączna powierzchnia wynosi 34,34 ha {(32,74 ha + 1,88 ha + 0,08 ha) - 0,36 ha - pow. wyłączona}. Ponieważ część A3 o zmierzonej powierzchni 0,08 ha nie spełnia warunki minimalnej wymaganej powierzchni działki rolnej tj. 0,10 ha, z powierzchni kwalifikowanej wyłączony został ten obszar. Tym samym łączna powierzchnia kwalifikująca się do dopłat wyniosła 34,26 ha (34,34 ha - 0,08 ha).
Reasumując powyższe po wykluczeniu powierzchni 4,10 ha {(38,36 ha - pow. deklarowana dz. ew. nr 14/39) - (34,26 ha - pow. stwierdzona dz. ew. 14/39)} łączna powierzchnia działek rolnych w gospodarstwie K. M. kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła 36,32 ha (40,42 ha pow. deklarowana - 4,10 ha powierzchnia wykluczona).
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
2) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
W uzasadnieniu podał, że analiza danych dokonana na etapie weryfikacji odwołania daje podstawy, by potwierdzić słuszność rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie poprawności wielkości przyznanej K. M. płatności ONW na 2016 r.
W odniesieniu do płatności ONW strefy górskiej, organ II instancji ustalając poprawność wyznaczonej przez organ I instancji dla działki ewidencyjnej nr 14/39 (na których położone były działki rolne deklarowane do płatności ozn. lit. B i C) powierzchnie PEG sprawdził zgodność pomiędzy powierzchnią ewidencyjną (PEW) i powierzchnią odniesienia (POW) oraz zgodności przebiegu granic działki (GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy i stwierdził, iż powierzchnia ta została wyznaczona w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami i przy zachowaniu należytej staranności a powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) dla działki ewidencyjnej nr 14/39 wynosząca 34,26 ha jest powierzchnią zgodną ze stanem faktycznym istniejącym na działce w 2016 r. czego gwarancją jest wykonanie pomiarów na aktualnych ortofotomapach, które obowiązują od 7 sierpnia 2015 r. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Nadto jak powyżej wskazano płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48) - zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014", określony w systemie identyfikacji działek rolnych o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Podkreślił, iż wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz bardzo istotny jest fakt, iż Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego oraz wiedzę na temat przeprowadzonych kontroli na miejscu oraz wizytacji w terenie. W przypadku poszczególnych działek ewidencyjnych wyznaczana jest powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza PEG. Maksymalny obszar kwalifikowany wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne itp.). Zatem powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowanego wyznaczonego na danej działce ewidencyjnej jest powierzchnią uprawnioną do płatności. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza jest wyliczana na podstawie danych wektorowych i będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, która powstaje z przecięcia pól zagospodarowania i granic odniesienia.
W trakcie postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdził, iż powierzchnia PEG dla działki ewidencyjnej nr 14/39 zadeklarowanej przez K. M. została ustalona prawidłowo, z pominięciem tych części działki, na których nie była prowadzona działalność rolnicza.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w przypadku spornej działki ustalenia organu I instancji nie budzą żadnych wątpliwości. Powierzchnia ta została ustalona podczas kontroli administracyjnej wniosku w oparciu między innymi o zdjęcia z 7 sierpnia 2015 r. które zostały zaimportowane do systemu informatycznego w dniu 4 listopada 2015 r. Jednocześnie dokładnej analizie poddano załączniki graficzne na których wnioskodawca wskazał sposób użytkowania na deklarowanych we wniosku działkach rolnych. K. M. we wniosku na 2016 r. zadeklarował działki rolne ozn. lit. B i C usytuowane na działce ewidencyjnej nr 14/39 położonej w obrębie ewidencyjnym W. W. o powierzchni 38,36 ha, weryfikacja powierzchni ewidencyjno - gospodarczej ww. działki wykazała, że w stosunku do tej działki nastąpiło zawyżenie powierzchni o 4,10 ha i o tą powierzchnię została pomniejszona powierzchnia kwalifikowana do płatności. Dokonując analizy wniosku strony a w szczególności załącznika graficznego nr 2/2 na którym to wnioskodawca wskazał sposób użytkowania działek rolnych B i C jako obszary użytkowane rolniczo, stwierdził, iż:
- w części zachodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 12) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części zachodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 499) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części wschodniej działki (przy granicy z działką ew. nr 19 i 34) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w środkowej części działki (przy granicy z działką ew. nr 511/1) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony,
- w części południowej działki (przy granicy z działką ew. nr 14/8, 14/9, 14/10 i 14/11) znajduje się obszar zadrzewiony i zakrzaczony.
Powyższe wyłączenia potwierdza również kontrola na miejscu dokonana w gospodarstwie K. M. w dniu 20 lipca 2016 r. przeprowadzona w wyniku złożonego przez stronę wniosku o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników", objętego PROW 2014-2020. Przy uwzględnianiu powierzchni kwalifikowanej do płatności uwzględniony został raport z czynności kontrolnych przeprowadzony w ramach działania "Premie dla młodych rolników" z dnia 20 lipca 2016 r. Jak wynika z powyższego raportu sporna działka ewidencyjna nr 14/39 została pomierzona w trzech następujących częściach: A1 - o powierzchni 32,74 ha o obwodzie wynoszącym 6024 m oraz dziewięć obszarów wyłączonych z płatności o łącznej pow. 0,36 ha; A2 - o powierzchni 1,88 ha o obwodzie 934 m i A3 - o powierzchni 0,08 ha o obwodzie 125 m. Zatem łączna powierzchnia wynosi 34,34 ha {(32,74 ha + 1,88 ha + 0,08 ha) - 0,36 ha - pow. wyłączona}. Ponieważ część A3 o zmierzonej powierzchni 0,08 ha nie spełnia warunki minimalnej wymaganej powierzchni działki rolnej tj. 0,10 ha, z powierzchni kwalifikowanej wyłączony został ten obszar. Tym samym łączna powierzchnia kwalifikująca się do dopłat wyniosła 34,26 ha (34,34 ha - 0,08 ha).
Reasumując powyższe po wykluczeniu powierzchni 4,10 ha {(38,36 ha - pow. deklarowana dz. ew. nr 14/39) - (34,26 ha - pow. stwierdzona dz. ew. 14/39)} łączna powierzchnia działek rolnych w gospodarstwie K. M. kwalifikująca się do przyznania płatności ONW strefy górskiej wyniosła 36,32 ha (40,42 ha pow. deklarowana - 4,10 ha powierzchnia wykluczona).
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
K. M. reprezentowany przez I. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r., oraz z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW – wnosząc o ich zmianę.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że kontrola gospodarstwa powinna uwzględniać wszystkie pakiety przez nie realizowane. W tym przypadku, stwierdzenie czy rolnik prawidłowo realizuje podjęte zobowiązania mogło być dokonane dopiero od dnia 1 października 2016 r., a nie w lipcu 2016 r. Ostanie zabiegi agrotechniczne na kontrolowanym terenie mogły być przez rolnika najpóźniej dokonane do 30 września 2016 r.
Zarzucił, że ARiMR posiada niespójne procedury przeprowadzania kontroli. Procedury te nie uwzględniają dodatkowych ograniczeń jakie stawiają inne (poza wewnętrznymi przepisami ARiMR) prawa i ograniczenia dotyczące kontrolowanej działki. Ograniczenia te wynikają z programów: Natura 2000 i programów ochrony przyrody realizowanych przez Ministerstwo Ochrony Środowiska.
Uzasadniając wniosek o wypłatę dotacji rolnośrodowiskowych o które w 2015 r. wnioskował R. R., podano, że skarżący kontynuuje program rozpoczęty przez R. R., który do dnia złożenia skargi nie otrzymał ani dotacji ani decyzji ARiMR. Skarżący jest karany przez zaskarżony organ, utratą dotacji za działania rolnika który rozpoczął realizację Programu Rolno Środowiskowego. W ocenie skarżącego skoro przejął on obowiązki po R. R. (odpowiada za działania wykonane w 2015 r.) to powinien wstąpić także w jego prawa, czyli także ma prawo do dotacji rolnośrodowiskowych. Jeżeli ARiMR uważa, że R. R. "nie jest godnym" do prowadzenia działalności rolniczej (jako rolnik nie czynny zawodowo), to powinna była o tym fakcie powiadomić wszystkie zainteresowane strony w odpowiednim czasie tak, aby nikt z tytułu opieszałości urzędu państwowego (ARiMR) nie ponosił strat. Skarżący zwrócił uwagę, iż sposób karania rolników przez ARiMR narusza podstawowe zasady współżycia społecznego. ARiMR domaga się od rolników wykonania określonych czynności (ochrony cennych gatunków botanicznych i ornitologicznych) i nie wypłaca pieniędzy za wykonane prace, a jak już wypłaca, to czyni to z wielomiesięcznym opóźnieniem, z własnej winy.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o ich oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Pismem z dnia 11 października 2017 r. adwokat J. W. jako pełnomocnik skarżącego - wstąpił do sprawy i wniósł o odroczenie rozprawy.
Na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. WSA postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 512/17, I SA/Rz 513/17 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 512/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skargi nie są uzasadnione , gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, że organy wydając zaskarżone decyzje naruszyły prawo procesowe przy prowadzeniu postępowania, jak również prawo materialne przy ustalaniu wysokości należnych dopłat i stosując zmniejszenia poszczególnych płatności, w sposób powyżej opisany.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do wniosku o odroczenie rozprawy. Był on niezasadny. Podstawa odroczenia rozprawy jest przesłanka określona w art. 109 ppsa, stanowiącym, że rozprawa ulega odroczeniu w sytuacji wystąpienia nadzwyczajnego wydarzenia lub z powodu znanej sądowi, nie dającej się przezwyciężyć, przeszkody. "Kolizja procesowa" pełnomocnika skarżącego nie leży w tej grupie przyczyn i nie może skutkować odroczeniem rozprawy.
Ocenę prawidłowości procedowania przez organy administracji należy rozpocząć od wskazania przepisu regulującego rozkład ciężaru dowodu w tego typu szczególnym postępowaniu administracyjnym, które jakkolwiek ogólnie rzecz biorąc toczy się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak z uwagi na zapisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U .2017 poz. 278 t.j. ) charakteryzuje się pewnymi istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy odrębnościami.
W szczególności chodzić tutaj będzie o obowiązki organu w trakcie prowadzonego postępowania a zwłaszcza obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. W tym zakresie przepis art. 3 ust. 3 tej ustawy reguluje odmiennie niż art.7 kpa obowiązki dowodowe organu. Organ nie jest zobligowany do podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności dowodowych a jedynie musi wykazać te okoliczności, na podstawie których opiera swoje rozstrzygniecie.
Powołany przepis tej ustawy stanowi bowiem, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. To zatem strona ma obowiązek przedłożyć dowody jakie są konieczne by wykazać fakt z którego wywodzi skutki prawne, w domyśle dla niej korzystne. Organ nie jest zobowiązany poszukiwać wszelkich możliwych dowodów, w szczególności dowodów prowadzących do zanegowania okoliczności wykazanych przez z niego w czasie prowadzonych kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. To właśnie na stronie niezgadzającej się z ustaleniami organu ciąży obowiązek wykazania, że ustalenia te są nieprawidłowe i to ona jest zobowiązana do przedstawienia w tym zakresie stosownych dowodów wskazujących na nieprawidłowość procedowania organu i niezgodność ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym. ( por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r. II GSK 3377/16 )
Jeżeli strona takie dowody przedłoży to dopiero wtedy organ będzie zobowiązany do rozważenia ich w całokształcie ustaleń z kontroli. Brak przedłożenia takich dowodów lub brak wykazania nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli dyskwalifikującej taką kontrole przez stronę musi prowadzić do przyjęcia, że ustalenia z kontroli są prawidłowe.
Trzeba przy tym w tym miejscu podkreślić ,że sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych , nie ocenia dowodów a jedynie dokonuje kontroli postępowania przed organem administracji pod względem przeprowadzonego postępowania oraz zgodności z prawem materialnym podjętego rozstrzygnięcia.
Dlatego też w niniejszym postępowaniu sąd nie dokonuje własnych ustaleń w zakresie powierzchni kwalifikującej się do dopłat a jedynie bada prawidłowość postępowania organów prowadzących go do takich , jak w sprawie ustaleń.
W przedmiotowej sprawie wnioski rolnika o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także obejmujące płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi albo innymi szczególnymi ograniczeniami ONW zostały poddane kontroli w związku z treścią przepisu art. 59 ust.1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE ) 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej , zarządzania nią i monitorowania jej ( Dz.U UE L z dnia 20 grudnia 2013 r). Przepis ten przewiduje, że system kontroli ustanowiony przez poszczególne państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność. Kontrola administracyjna takich wniosków odbywa się z wykorzystaniem systemu zintegrowanego , którego częściami składowymi są: skomputeryzowana baza danych , system identyfikacji działek rolnych czy zintegrowany system kontroli ( art. 68 i 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 ) .
Przeprowadzona kontrola w oparciu o system informacji geograficznej i potwierdzona przez dokonana w ramach postępowania w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych czynność kontroli na miejscu potwierdziła, że powierzchnia zadeklarowana przez rolnika do płatności mająca obejmować działki rolne b i c położone na działce ewidencyjnej 14/39 została zawyżona i powierzchnia zawyżenia to 4,10 ha. ( 38,36 ha zadeklarowane przy 34,26 stwierdzone w czasie kontroli administracyjnej).
Trzeba przy tym stwierdzić, że ustalenie powierzchni kwalifikowanej działki przy pomocy ortofotomapy jest w pełni akceptowaną metoda kontroli złożonych wniosków o płatności bezpośrednie.
W wyniku kontroli stwierdzono zatem, że powierzchnia kwalifikowana działek jest w istocie mniejsza o 4,10 ha od powierzchni zadeklarowanej łącznie na 40,42 ha.
Ustaleniu temu i wynikom przeprowadzonej kontroli rolnik nie przedstawił żadnego innego dowodu, który świadczyłby o tym, że dokonane pomiary zostały wykonane w sposób nieprawidłowy a powierzchnia kwalifikowalna jest w swej istocie inna, większa od ustalonej przez organ czy też równa tej zadeklarowanej.
Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie wypełnił zatem obowiązku nałożonego na niego przez przepis art. 3 ust.3 ustawy o płatnościach i nie udowodnił on faktu, na który się powołuje, a to faktu, że ustalenia kontroli nie są prawidłowe.
Uchybienie to nie może zostać naprawione w postępowaniu sądowo-administracyjnym, gdyż jak już wyżej wspomniano sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie ocenia prawidłowość procedowania przez organy. Z tego względu wszystkie dokumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącego, jakkolwiek sąd z nimi się zapoznał nie mają wypływu na rozstrzygniecie sprawy. Dotyczą one w większości kwestii istotnych dla realizacji programu rolnośrodowiskowego i związanych z tym płatności, które to jednak kwestie nie występują w tym postępowaniu. Brak jest wśród tych dokumentów dowodów tego rodzaju, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazywałyby na naruszenie prawa przez organ administracji. Trzeba wskazać, że dopłaty związane z programem rolnośrodowiskowym są przyznawane w innym rygorze prawnym niż dopłaty bezpośrednie czy też ONW i kwestie istotne dla tego programu nie są istotne w postępowaniu niniejszym.
Kwestia kwalifikowalności powierzchni musi być rozpatrywana w oparciu o przepisy art. 7 i 8 ustawy o płatnościach bezpośrednich, art. 32 ust.2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające Rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.19 ) , art. 18 i 19a Rozporządzenia Delegowanego Komisji z dnia 11 marca 2014 r 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20) jak także art.93 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013
w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20) .
W tym zakresie organy powołały się na te regulacje i stwierdziły, że obszar kwalifikowalny działek nie wynosi tyle ile wskazał rolnik we wniosku, co skutkuje koniecznością pomniejszenia płatności.
Wymogi programu rolnośrodowiskowego w tym zakresie pozostają bez znaczenia. Nie należy przy tym do nich utrzymanie na przedmiotowych działkach zakrzaczeń i zadrzewień naruszających zasady dobrej kultury rolnej.
Organy nie naruszyły więc przepisów prawa procesowego dokonując kontroli wniosku i stwierdzając mniejszą powierzchnię kwalifikowalną.
Brak było w postępowaniu administracyjnym dowodów przeciwstawnych tym ustaleniom.
Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym zakresie skarżący w skardze nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów. Kontrola zaskarżonego aktu w tym zakresie została dokonana przez sąd w związku z koniecznością oceny zgodności całego aktu z prawem materialnym, bowiem sąd nie jest związany zarzutami skargi, , która jak to zasadnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę zasadniczo nie zawiera zarzutów dotyczących tych decyzji. Ponieważ zarzutów takich nie sformułowano sąd ograniczyć się może do stwierdzenia, że organ nie naruszył prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji. W sposób precyzyjny wskazał jakie zmniejszenia zostały zastosowane i dlaczego. Wskazał jaka jest wartość procentowa zawyżenia powierzchni działek i jakie z tym wiążą się sankcje . Następnie odnośnie wszystkich płatności cząstkowych dokonał korekty z uwzględnieniem założonego wskaźnika.
Ustalenia te wątpliwości nie budzą.
Z tych względów sąd skargi oddalił w myśl art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło