I SA/Rz 516/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 24 września 2009r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za okres od 8 kwietnia do 31 grudnia 2004r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. określa, że decyzja wymieniona w pkt. I nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. J. kwotę 717 (słownie: siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 516/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2008 r., (nr [...]) Burmistrz Miasta [...] określił W. J. (dalej: skarżący) zobowiązanie podatkowe w opłacie targowej za okres od 8 kwietnia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 21 października 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru) z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem organu I instancji. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie w dniu 5 listopada 2008 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] października 2008 r. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej: Ordynacja podatkowa/ oraz art. 15 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych/. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że obiekt położony na placu przy ul. K. w D. stanowi targowisko i jednocześnie nie zachodzą przesłanki zwolnienia z opłaty targowej ani podstawy do jej niepobrania /art. 16, art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Wskazał także, iż nawet przy przyjęciu, że boks handlowy zajmowany przez stronę stanowi budynek, należałoby go uznać za targowisko pod dachem, a sprzedaż na takim targowisku podlega opłacie targowej. W. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną wyżej decyzję, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie utrzymaną nią w mocy decyzji organu I instancji – jako wydanych z naruszeniem art. 187 §1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący zarzucił, że opinia biegłego A. S. nie daje podstaw do przyjęcia, iż obiekt budowlany: Centrum Handlowe [...] jest budowlą, w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obiekty budowlane położone w D. przy ul. K. są budynkami – mają ściany i dach, przez co wydzielona jest powierzchnia zabudowy, są posadowione trwale na gruncie, a więc odpowiadają definicji budynku /a nie budowli/. Skarżący podniósł, iż organy podatkowe miały obowiązek rozpatrzyć opinię biegłego W. H., czego jednak nie uczyniły, z której to z opinii wynika, że sporne obiekty /boksy handlowe/ to grupa budynków, a nie zadaszona budowla. Organ II instancji nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie wziął pod uwagę całego materiału dowodowego, nie uzasadnił swojego stanowiska odnośnie niewiarygodności opinii biegłego W. H. i na skutek błędnej kwalifikacji przedmiotowych obiektów budowlanych, wymierzył skarżącemu opłatę targową. Stanowisko organu jest błędne, bo sprzedaż prowadzona przez skarżącego w tym obiekcie nie podlega takiej opłacie, albowiem obiekt ten jest samodzielnym budynkiem, niebędącym częścią budowli /ma własne elementy konstrukcyjne, przegrody, dach i fundamenty/, nie może być także uznany za targowisko pod dachem, w rozumieniu art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ jego powierzchnia ma tylko kilka metrów, a więc nie jest to miejsce targowe. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: ustawą p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło, z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Stosownie bowiem do treści art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem zatem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Przystępując do rozpoznania odwołania, w pierwszej kolejności organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W niniejszej sprawie, decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 21 października 2008 r., z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem organu I instancji. Zgodnie z ww. przepisem art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 4 listopada 2008 r. Odwołanie od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu 5 listopada 2008 r., a więc z uchybieniem terminu. Zgodnie zatem z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zobowiązany był w trybie postanowienia stwierdzić uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Weryfikacja takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym nie była możliwa, co jednak błędnie uczynił organ odwoławczy rozpoznając merytorycznie odwołanie W. J. W orzecznictwie wskazuje się, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2004 r. sygn. akt V SA 1437/2003, publ. LexPolonica nr 370984). W ocenie Sądu, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która zgodnie z art. 128 Ordynacji podatkowej korzysta z ochrony trwałości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1611/08 niepubl. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Po 1011/08, niepubl.). Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na mocy art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 1 a w zw. z § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 717 zł na który złożyły się: uiszczony od skargi wpis sądowy –100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł i koszty zastępstwa procesowego – 600 zł.