I SA/Rz 516/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń 2010 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: Spółka /skarżąca), wezwana do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier za styczeń 2010 r., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Motywując wniosek wskazała trudną sytuację finansową związaną ze zmianą przepisów dotyczących podatku od gier. Nowe regulacje prawne związane z zakresem działalności Spółki spowodowały, że z tytułu tego rodzaju działalności skarżąca zapłaciła o 46.000.000 zł więcej podatku od gier, niż gdyby uiszczała go na starych zasadach, co z kolei odbiło się zasadniczo na kondycji finansowej Spółki; odnotowała ona bowiem, wg przedłożonego rachunku zysku i strat za 2010 r., stratę w wysokości 9.890.506,67 zł. Skarżąca zaznaczyła, że czyni starania mające na celu zmniejszenie kosztów własnych, obniżając koszty funkcjonowania poprzez redukcję zatrudnienia, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, w jej ocenie, uzasadniony, wziąwszy pod uwagę wskaźniki ekonomiczne ujawnione w bilansie spółki. Spółka oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.928.000,00 zł, wartość środków trwałych 31.038.967,68 zł, za ostatni rok obrotowy (2010) odnotowała stratę w ww. wysokości, a saldo jej rachunku bankowego wynosi 13.161,91 zł (wg stanu na 31 października 2011r.) Do wniosku załączono kserokopię bilansu i rachunku zysków i strat na koniec 2010. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 6 grudnia 2011r., sygn. I SA/Rz 516/11). Spółka złożyła sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej P.p.s.a., wniesienie sprzeciwu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia referendarza wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje: Prawo pomocy w zakresie częściowym (zakres wniosku Spółki) może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.. W niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie nie zachodzą. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 4.242 zł. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez Spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych. Przedmiotem działalności skarżącej jest działalność związana z grami na automatach i grami na automatach o niskich wygranych. Swoje funkcjonowanie spółka opiera także na produkcji gier, zabawek, działalności hotelarskiej, rozrywkowej, restauracyjnej, rekreacyjnej. Według bilansu Spółki za 2010 r. (bez opisu) wartość jej aktywów wynosi 43.965.876,83 zł, przy czym spółka amortyzuje posiadane grunty, urządzenia, środki transportu w 2010 r. na kwotę łącznie 11.550.307,22 zł, obniżając w ten sposób dochód. Powstała strata podatkowa (9.890.506,67 zł) wpływa na obniżenie kwoty podatku dochodowego płatnego w przyszłych okresach. Polski system podatkowy zezwala na odliczenie poniesionych strat, czyli kosztów transakcji przewyższających w danym okresie odpowiadające im przychody, od przyszłej podstawy opodatkowania, redukując w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku, a co za tym idzie, okoliczność ta nie zawsze powoduje potrzebę udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podmiotom generującym taki wynik finansowy. Z bilansu Spółki wynika, że posiada ona należności na kwotę 1.307.326,30 zł, a także zapasy materiałów na kwotę 1.051.232,65 zł. Należy jeszcze raz podkreślić, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w kilku branżach i osiąga znaczne przychody ze sprzedaży. Za 2010 r. była to kwota 169.514.157,00 zł. Z zalegającej w aktach sprawy dokumentacji Spółki wynika, że posiada ona na terenie kraju siedem oddziałów, na wynagrodzenia w 2010 r. przeznaczyła 3.324.038,27 zł. Rozmiary jej działalności są więc duże. Żądając zastosowania tej wyjątkowej instytucji jaką jest prawo pomocy, skarżąca Spółka nie wykazała, że boryka się z problemami finansowymi, nie przedstawiła dowodów na utratę płynności finansowej. Obniżenie dotychczasowych przychodów Spółki, na co mogła mieć wpływ zmiana przepisów podatkowych w zakresie podatku od gier, nie może być przesłanką do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Podobnie bez wpływu na zwolnienie pozostaje argument o przyznaniu prawa pomocy Spółce w innych sprawach sądowoadministracyjnych w tym samym przedmiocie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający – por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. I FZ 516/08, Lex nr 551930, z dnia 27 maja 2010 r., sygn. IIFz 255/10, zbiór CBOSA, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/. Supremację należy przyznać analizie akt sprawy, z uwzględnieniem zasad racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, a te pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy. Ponadto - zdaniem Sądu - w odniesieniu do osób prawnych, a szczególnie spółek prawa handlowego, z racji, że ich działalność opiera się na samodzielności i są one pełnoprawnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, obok analizy przesłanek ekonomicznych, należy koncentrować się także na ocenie czy podmioty takie wykazały, że podjęły niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, tj. czy przedstawiły dowody świadczące o niemożliwości uzyskania np. dopłat od wspólników, kredytu lub pożyczki, w sposób formalny dowiodły swojej niewypłacalności. To przede wszystkim od członków zarządu spółki należy wymagać podjęcia inicjatywy w celu zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do obrony jej interesów przed sądem. W rozpoznawanej sprawie działań takich Spółka nie ujawnia. Spółka uzyskuje bieżące dochody, według przedłożonej kserokopii wyciągu bankowego tylko z jednego dnia (31 października 2011 r.) posiada dodatnie saldo na rachunku bankowym przewyższające należne opłaty sądowe na tym etapie sprawy. Dodać należy, że z dokumentu tego wynika, że Spółka dysponuje środkami pieniężnymi w dużo wyższych kwotach, dokonując ich przelewów na inne posiadane rachunki bankowe. Rozważając zatem realne możliwości Spółki poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier, kwoty te należy uznać jako nieznaczące dla jej kondycji finansowej. Według Sądu, koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami, jako związane z funkcjonowaniem Spółki. Ograniczenia natury finansowej nie powinny zamykać stronie drogi do sądu, jednak jej zagwarantowanie nie oznacza bezwarunkowego prawa strony do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie, okoliczności o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie zachodzą i dlatego, mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.