I SA/Rz 519/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-12-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym i poniosła znaczące koszty związane ze zmianą przepisów podatkowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli dysponuje majątkiem o znacznej wartości, w tym środkami łatwo zbywalnymi?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli dysponuje majątkiem o znacznej wartości, w tym środkami łatwo zbywalnymi, które mogą pokryć koszty postępowania. Sama strata bilansowa lub poniesienie dodatkowych kosztów związanych ze zmianą przepisów nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa pomocy, jeśli realnie nie wykazano braku środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podała, że odnotowała stratę w poprzednim roku obrotowym i poniosła znaczące dodatkowe koszty związane ze zmianą przepisów podatkowych. Do wniosku załączyła oświadczenie o stanie majątkowym, wykazujące m.in. wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz saldo na koncie bankowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) czerwca 2011 r., skarżąca spółka podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie: produkcji gier i zabawek, działalności hotelarskiej, restauracyjnej, gier na automatach o niskich wygranych, a także działalności rozrywkowej i rekreacyjnej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1 928 000 zł, a wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych 31 038 967,68 zł.
W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym spółka zaznaczyła, że za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę, w wysokości 9 890 506,67 zł, co obrazuje jej złą kondycję finansową,
Niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócono uwagę na fakt, że w związku w wejściem w życie nowych przepisów dotyczących podatku od gier spółka zapłaciła tytułem tego podatku kwotę wyższą od dotychczasowej o 46 milionów złotych, co odbiło się w negatywny sposób na jej sytuacji oraz możliwościach płatniczych. Skarżąca poinformowała także, że obecnie podejmowane są próby zmierzające do zrównoważenia kosztów funkcjonowania jej przedsiębiorstwa, między innymi poprzez redukcję zatrudnienia.
Do wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka załączyła dokumenty źródłowe w postaci: wydruku z konta bankowego, zgodnie z którym jego saldo na dzień 31 października 2011 r. wynosiło 13 161, 91 zł, a także bilans przedsiębiorstwa, sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r., z którego wynika między innymi, że dysponuje ona środkami trwałymi o podanej we wniosku wartości, na którą składają się grunty o wartości 120 000 zł, urządzenia techniczne i maszyny o wartości 47 323,85 zł, środki transportu, wycenione na kwotę 158 921,77, zł oraz inne środki trwałe których wartość została określona na kwotę 30 712 722,06 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie badana jest bowiem przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym Sąd, w przypadku jej stwierdzenia, podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przysługującego mu z woli ustawodawcy uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania prawa strony do sądu. Wykazanie przez wnioskodawcę braku środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania nie gwarantuje mu jednak pozytywnego załatwienie jego wniosku, jednakże niewykazanie tego faktu uniemożliwia sądowi przyznanie mu prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez spółkę oświadczenia o stanie majątkowym należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, albowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej sytuacji majątkowej. Skarżąca dysponuje bowiem majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy chociażby wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych, która wynosi 31 038 967,68 zł. Wśród tych środków znajdują się między innymi przedmioty łatwo zbywalne, w postaci środków transportu, których wartość została oszacowana na kwotę 158 921,77 zł, a więc kwotę znacznie przewyższającą wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. W tej więc sytuacji nie sposób doszukać się usprawiedliwienia przerzucenia kosztów związanych z niniejszym postępowaniem (wpis od skargi wynosi 4 000 zł) na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych.
Oceny możliwości płatniczych spółki nie zmienia również fakt, że jest ona stroną także w innych, zawisłych przed Sądem sprawach, z czym również wiąże się obowiązek poniesienia związanych z tym kosztów, albowiem wszelkie te wydatki znajdują pokrycie w zgromadzonym przez spółkę majątku, którego wartość wielokrotnie przewyższa łączną sumę tychże kosztów (wartość środków trwałych, na dzień 31 grudnia 2010 r. wyniosła 1 038 967,68 zł).
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do twierdzeń skarżącej, odnośnie straty odnotowanej za poprzedni rok obrotowy i potencjalnego wpływu tego faktu na ocenę spełnienia przez nią przesłanek przyznania prawa pomocy należy powtórzyć w tym miejscu za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. II FZ 432/11, publ. CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, mającym wpływ na rozliczenia podatkowe, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych.
Aktualny na gruncie niniejszej sprawy jest także inny wywód, zawarty w uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż nowelizacja ustawy o grach hazardowych, zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier, nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, a także, że przyznanie prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może samo w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło