I SA/Rz 519/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W L o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W L na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] czerwca 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na opisaną w sentencji decyzję pełnomocnik skarżącej WL wystąpił o przyznanie mocodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi. W złożonych oświadczeniach podano, że uiszczenie wpisu stanowić będzie dla wnioskodawczyni znaczące obciążenie finansowe oraz uszczerbek w sytuacji materialnej. Nie posiada ona obecnie żadnego majątku, w tym zasobów pieniężnych, ani stałego źródła utrzymania. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pracuje dorywczo i zarabia około 800 zł miesięcznie. Na utrzymaniu ma ośmioletnią córkę, na którą otrzymuje 500 zł alimentów. Wśród wydatków wskazano: energia elektryczna - 200 zł, gaz - 90 zł, czynsz - 150 zł, wyżywienie - 270 zł, środki czystości - 100 zł. Z uwagi na brak dostatecznych informacji o rzeczywistym stanie majątkowym wnioskodawczyni, jej zdolnościach płatniczych i stanie rodzinnym, w dniu 21 sierpnia 2017 r. skierowałem do niej wezwanie o złożenie dodatkowego oświadczenia i przedłożenia określonych dokumentów (k. 18 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia 2 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył: wypełniony formularz PPF, zeznanie PIT-36L za 2016 r., kopie faktur i rachunków. W formularzu tym podano, że wnioskodawczyni mieszka wraz z matką, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (jej dochód określono na 1650 zł), w domu o pow. 160 m2 należącym do matki. Posiadane nieruchomości rolne strona sprzedała w 2014 r., podobnie jak pojazdy mechaniczne. Nie posiada rachunków bankowych. Wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika nie zostało jeszcze opłacone. Działalność gospodarcza została "zamknięta" z powodu niewypłacalności kontrahentów, biura przy ul. S. i ul. P. w L. były wynajmowane. Z przedłożonego zeznania PIT-36L za 2016 r. wynika, że skarżąca osiągnęła przychód 273 800 zł, koszty wyniosły 74 791 zł, a dochód do opodatkowania 199 008,91 zł. Kopie przedłożonych rachunków za energię elektryczną wystawione są na nazwisko WL, rachunku za gaz na nazwisko WL i JL, zaś rachunek wystawiony przez MZK sp. z o.o. w Leżajsku na nazwisko JL. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona przez Przewodniczącego Wydziału I na 46 253 zł. Wpis stosunkowy od tej kwoty wyniesie 1 388 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni powyższych przesłanek nie wykazała, a złożone przez nią oświadczenie nie obrazuje pełnej jej sytuacji materialno-bytowej. Wnioskodawczyni nie udzieliła wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie z dnia 21 sierpnia 2017 r., pomimo przedłużenia pierwotnie wyznaczonego terminu, w tym: dotyczących jej męża i ojca córki, nadesłania kopii rachunków za 3 ostatnie okresy płatności związanych z utrzymaniem domu, wyjaśnienia warunków mieszkaniowych (zajmowanych pomieszczeń), uszczegółowienia wydatków codziennego utrzymania, oświadczenia o korzystaniu z pomocy społecznej (przy deklarowanym dochodzie niewątpliwie ma prawo co najmniej do świadczenia wychowawczego, o którym nie wspomniano, a trudno przyjąć, że przy tak niskim deklarowanym dochodzie z pomocy tej nie korzysta) oraz pomocy od innych osób, określenia zobowiązań i wierzytelności (skoro według oświadczenia niewypłacalność kontrahentów była powodem zaprzestania prowadzenia działalności, to takowe musi posiadać), wyjaśnienia czy dysponuje nadal nieruchomościami, z których wydobywała kruszywa i maszynami wykorzystywanymi w działalności gospodarczej (np. w gazecie N. z [.] sierpnia 2016 r. zawarta była jej wypowiedź m.in. o wożeniu piasku i ziemi z kopali B. i T. i o kolejnej plantacji, pod którą dostarczała podłoże, wożeniu torfu i stłuczki do utwardzenia drogi, a zatem maszyny takie musiała posiadać; z akt wynika natomiast, że część terenów kopalń dzierżawiła, część należała do niej). Podany zaś powód zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, w świetle zeznania podatkowego za 2016 r. i wypracowanego dochodu na poziomie 199 tyś., jest trudny do przyjęcia, podobnie jak pozostawanie bez pracy wszak młodej jeszcze i dotychczas niezwykle przedsiębiorczej osoby zarządzającej znacznymi zasobami ludzkimi i majątkowymi, a która wyzbyła się majątku w 2014 r. i obecnie ma zarabiać zaledwie 800 zł miesięcznie. Pozostając bez pracy nie przedstawiła np. dowodu, że jest np. zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, co ułatwiłoby jej znalezienie pracy albo uzyskanie dodatkowych kwalifikacji, jak też korzystanie z ubezpieczenia zdrowotnego i nienarażanie się na ryzyko pokrywania kosztów opieki medycznej (świadczeń zdrowotnych) z własnych środków. Świadczyłoby też wykorzystywaniu wszystkich możliwości znalezienia zatrudnienia. Podobnie niewiarygodne jest oświadczenie o przeznaczaniu na wyżywienie 2 osób zaledwie kwoty 270 zł miesięcznie (czyli 130 zł na osobę, co na dzień daje kwotę niewiele przewyższającą 4 zł na osobę) i niekorzystaniu z pomocy społecznej albo wsparcia od innych osób, w tym matki, która np. w dotychczasowej działalności realizowała na jej rzecz liczne przelewy. Z kolei dom jednorodzinny matki ma charakter bezczynszowy, więc nie można powiązać z nim wydatku czynszowego w kwocie 150 zł. Pomimo oświadczenia o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa odmowego z matką nie uprawdopodobniła tego np. dokumentami wskazującymi, że w budynku tym zamontowane są odrębne liczniki energii elektrycznej, gazu, wody czy łącza telekomunikacyjne i że wydzielone są odrębne strefy (pomieszczenia), a bez tego trudno przyjąć, że w jednym domu (budynku mieszkalnym) prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe. Dzielenie wydatków ma media między poszczególne osoby (czy tzw. dokładanie się do rachunków) przemawia natomiast za tym, że pod podanym adresem prowadzone jest jednak jedno gospodarstwo domowe. Nie są także znane jej wydatki np. na media, w tym usługi telekomunikacyjne (np. internet i telefony komórkowe), ubrania dla dwóch osób, a w szczególności wydatki związane z utrzymaniem córki i jej szkołą, ani źródła dochodu, z którego pokryte zostanie wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Nie sposób zaś realnie wszystkich takich wydatków pokryć dochodem na deklarowanym poziomie 1300 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że poniesienie kosztów postępowania może odbyć się z uszczerbkiem dla podstawowego (koniecznego) utrzymania siebie i córki. Prawo pomocy ma bowiem służyć osobom realnie ubogim, które przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości i zasobów nie są w stanie, stosownie do art. 199 Ppsa, pokryć kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w nim. Nie może być wykorzystywane do ochrony prywatnego majątku, lecz służyć powinno zapewnieniu dostępu do Sądu osobom, które w przeciwnym razie zostałyby go pozbawione.