I SA/Rz 519/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, zarejestrowany jako bezrobotny, mieszkający z rodzicami i posiadający niewielkie środki na koncie bankowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący osobą bezrobotną, mieszkający z rodzicami i posiadający niewielkie środki na rachunku bankowym, wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co pozwoliło na zwolnienie go od opłat sądowych. Jednakże, ze względu na posiadane środki, brak jednoznacznego określenia kosztów utrzymania przez rodziców oraz potencjalne ukrywanie dochodów (np. ze sprzedaży samochodu), odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie szerszym, obejmującym zwolnienie od wydatków.
Stan faktyczny
Wnioskodawca GS, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazał, że jest bezrobotny od czerwca 2017 r., mieszka z rodzicami, którzy go utrzymują, posiada niewielkie środki na koncie bankowym, a jego rachunek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Rodzice osiągają dochody netto w wysokości 1400 zł i 1600 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiadał w przeszłości samochód, z którym wiąże się sprawa egzekucyjna, ale obecnie deklaruje, że go nie posiada.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy GS prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono go od opłat sądowych w całości, jednocześnie odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od wydatków).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku GS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi GS na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] czerwca 2018 r. nr w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - p o s t a n a w i a - I. przyznać GS prawo pomocy i zwolnić go od opłat sądowych w całości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł GS wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonych oświadczeniach podał, że od czerwca 2017 r. jest bezrobotny, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców, u których mieszka wraz z siostrą, szwagrem i siostrzeńcem. Urząd pracy sfinansował mu kurs prawa jazdy kat. C+E, ale własnego pojazdu nie posiada. Nie korzysta z pomocy społecznej. Na dzień 7 sierpnia 2018 r. na rachunku bankowym posiadał 385,30 zł. Zeznania podatkowego za 2017 r. nie składał. Rodzice utrzymują się z pracy, osiągają wynagrodzenia 1400 i 1600 zł netto miesięcznie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty te, zgodnie z art. 211 Ppsa, obejmują opłaty sądowe (tj. wpis i opłatę kancelaryjną, jak stanowi art. 212 § 1 Ppsa) i zwrot wydatków. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanki te wykazał w części, co pozwoliło zwolnić go od opłat sądowych (wpisów i opłat kancelaryjnych). Uwzględnienie wniosku w dalej idącym zakresie nie było konieczne. Ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie posiada więc oficjalnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, choć nie określił, ile szacunkowo rodzice wydatkują na jego utrzymanie i jakie konkretnie kwoty od nich otrzymuje. Na rachunku bankowym posiada zdeponowaną niewielką sumę, niespełna 400 zł. Sam rachunek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Nie można więc w takich okolicznościach oczekiwać, że będzie w stanie ponieść pełne koszty inicjowanego postępowania sądowego. Dlatego postanowiłem zwolnić go od opłat sądowych w całości. Uznałem przy tym, że zwolnienie od wydatków, które w niniejszej sprawie nie powinny wystąpić, jest zbędne. Miałem przy tym na uwadze, że wnioskodawca posiada pewne środki na rachunku bankowym, a pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Ponadto z akt wynika, że pomimo deklarowanego braku zatrudnienia posiadał – co najmniej w zeszłym roku – samochód, z ubezpieczeniem którego wiąże się sprawa egzekucyjna. Obecnie deklaruje, że żadnego samochodu nie posiada. Musiał więc się go wyzbyć, a nie wiadomo w jaki sposób i na jakie cele zagospodarował środki z tego tytułu pozyskane. Wskazuje to również i na to, że pomimo braku pracy stać go było, przynajmniej czasowo, na utrzymanie samochodu, co z kolei może sugerować podejmowanie pewnej aktywności zawodowej, chociażby w postaci prac dorywczych. Oświadczenie o braku pracy przez już dość długi czas budzi pewne wątpliwości, a jeżeli jest zgodne ze stanem faktycznym to może świadczyć o niewykorzystywaniu wszystkich jego zdolności i możliwości do samodzielnego utrzymywania się pomimo dorosłego wieku (26 lat) i godzenie się na brak własnego dochodu. To z kolei musiałoby mieć negatywny wpływ na ocenę wniosku o prawo pomocy. Instytucja ta służyć bowiem powinna tylko osobom ubogim, które nie są w stanie podołać obowiązkowi pokrycia kosztów postępowania przy wykorzystaniu wszystkich ich możliwości i zasobów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 Ppsa, postanowiłem o częściowym uwzględnieniu wniosku. Zakres przyznanego prawa pomocy oznaczać będzie, że wnioskodawca nie poniesie żadnych opłat sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło