I SA/Rz 52/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-02-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę złożone oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz uzupełniające wyjaśnienia?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ złożone oświadczenia były lakoniczne, zawierały informacje sprzeczne i nie zostały uzupełnione w sposób wystarczający na wezwanie sądu. Brak kompletności i wiarygodności oświadczeń uniemożliwia stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki na alimenty. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, na co skarżący częściowo odpowiedział, informując m.in. o utracie pracy. Ostatecznie sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy J. S. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) października 2012 r., nr: (...) w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
J. S. występując o przyznanie mu prawa pomocy, w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z dwoma małoletnimi synami, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę, w wysokości 1 600 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył ponadto, że nie posiada żadnego majątku, a jego wydatki obejmują takie pozycje jak: alimenty na dzieci – 1 000 zł miesięcznie i pozostałe wydatki, w związku z ponoszeniem których ustawicznie się zadłuża.
W związku z lakonicznością oświadczenia skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) został on wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia, poprzez: złożenie oświadczenia co do stanu cywilnego skarżącego, wskazanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, określenie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem domu, w szczególności podanie wysokości opłat za media, ogrzewanie itd., a także przedłożenie kserokopii stosownych rachunków i faktur, określenie miesięcznych wydatków na zakup żywności, odzieży, leków i środków czystości, precyzyjne określenie wysokości wydatków ponoszonych na zaspokojenie kierowanych wobec skarżącego roszczeń alimentacyjnych oraz wskazanie ich tytułu prawnego, przedłożenie kopii zeznania podatkowego (PIT) za 2011 r., przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego, a także wyciągu z rachunków kart kredytowych, za okres ostatnich trzech miesięcy, złożenie oświadczenia odnośnie posiadanych środków transportu, z podaniem marki, modelu, roku produkcji i tytułu prawnego do użytkowania danego pojazdu.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący oświadczył (dodatkowe oświadczenie zostało złożone do akt sprawy I SA/Rz 35/13), że synowie pozostają pod jego opieką, nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a jego podstawowym wydatkiem są alimenty, na inne nie pozwala mu bowiem stan jego zarobków. Dodał też, że 14 lutego otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę i od 2 marca 2013 r. będzie osobą bezrobotną.
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca o przyznanie tego prawa winna wykazać spełnienie wyżej wymienionych przesłanek przede wszystkim poprzez złożenie kompletnego i wiarygodnego oświadczenia o jej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na urzędowym formularzu, a także, na wezwanie sądu lub rozpoznającego wniosek referendarza dodatkowego oświadczenia i dokumentów potwierdzających prawdziwość oświadczeń i wyjaśniających wszelkie wątpliwości dotyczących wynikających z niego okoliczności.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób stwierdzić, że skarżący wykazał spełnienie przez siebie przesłanek prawa pomocy, ponieważ pierwotnie złożone oświadczenie, na urzędowym formularzu, jest bardzo lakoniczne oraz zawiera informacje, które są ze sobą sprzeczne. Co prawda skarżący został wezwany do uzupełnienia informacji i wyjaśnienia wątpliwości, jednakże wybiórczo odniósł się do tego wezwania, a złożone wyjaśnienia potwierdzają tylko wcześniejsze wątpliwości.
I tak, skarżący nie wypowiedział się co do wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie, nie wskazał na jakiej podstawie zamieszkuje w mieszkaniu, nie przedłożył wyciągu z rachunku bankowego, a także nie złożył oświadczenia o posiadanych środkach transportu.
Jeżeli chodzi o wiarygodność jego oświadczeń to w tym miejscu należy zwrócić uwagę, że cały czas podnosi on, iż miesięcznie na zaspokojenie kierowanych względem niego roszczeń alimentacyjnych wydaje 1 000 zł, po czym w dodatkowym oświadczeniu stwierdza, że obydwaj synowie, na rzecz których łoży on wskazaną wyżej kwotę, pozostają pod jego opieką i razem z nimi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe (tak wynika z oświadczenia złożonego na PPF). Nie wyjaśnia jednak dlaczego płaci alimenty na synów i komu jej fizycznie przekazuje, skoro to on się opiekuje dziećmi.
Przyjmując nawet jednak, że skarżący faktycznie płaci po 1 000 zł alimentów, nie sposób jest jednak przyjąć, że zarabiając 1 600 zł brutto (ok 1 200 zł netto) jest on w stanie pokryć chociażby koszty swojego utrzymania, zwłaszcza że nie wskazał on innego źródła dochodów.
Reasumując należy stwierdzić, że treść złożonych przez skarżącego oświadczeń nie daje podstaw do przyjęcia, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy, dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło