I SA/Rz 52/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-30

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Oświadczenia skarżącego nie zostały uznane za wiarygodne, ponieważ zadeklarowane wydatki znacząco przekraczały deklarowane dochody, a pochodzenie środków na pokrycie deficytu oraz wpłat na rachunek bankowy nie zostało jednoznacznie wyjaśnione.
Stan faktyczny
Skarżący I. K. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. W oświadczeniach o stanie rodzinnym i majątkowym podał swoje dochody, składniki majątku oraz miesięczne wydatki. Wskazał, że mieszkanie jest udostępniane nieodpłatnie. Z analizy dokumentów wynikały rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami, a także odnotowano wpłaty na rachunek bankowy skarżącego, których pochodzenia nie wyjaśniono.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku I. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...)października 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem, a źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za prace skarżącego, w wysokości 377 zł netto miesięcznie (skarżący jak wyjaśnił, pracuje na ćwierć etatu) oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości 1 877 zł miesięcznie. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił jedynie nieruchomość rolną o pow. 0,69 ha oraz samochód marki Renault Scenic, wart około 8 000 zł. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to w oświadczeniu wymieniono: koszty utrzymania mieszkania w wysokości 500 zł miesięcznie, koszty mediów w kwocie 250 zł miesięcznie oraz raty kredytu pracowniczego, wynoszące 250 zł miesięcznie. Składając dodatkowe oświadczenie (zalegające wraz z dokumentami źródłowymi w aktach sprawy I SA/Rz 51/17) skarżący dodał, że mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z rodziną należy do ojca chrzestnego żony, który nieodpłatnie im go udostępnia. Z tego tytułu są oni zobligowani jedynie do zapłaty czynszu. Precyzując listę ponoszonych wydatków w dodatkowym oświadczeniu skarżący zaznaczył, że na czynsz wydaje 400 zł, na internet, telefon i prąd 260 zł, na wodę 100 zł, żywność 1 200 zł, paliwo do samochodu 400-450 zł miesięcznie, przegląd 160 zł, ubezpieczenie 584 zł, leki 100-150 zł, odzież 90-150 zł, środki czystości 150 zł. Łączna kwota wydatków została określona na kwotę około 2 700 zł. Jeżeli chodzi o wpłaty na konto skarżącego (odnotowane na przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego) to podkreślił on, że pochodzą one od członków rodziny, a ze środków tych dokonuje on w ich imieniu różnych płatności. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że na jego rachunku bankowym (oprócz wpłat żony z podanymi tytułami, tj. "na paliwo", "na łazienkę") odnotowano wpłaty gotówkowe własne, dokonane we wpłatomatach, tj. 9 lutego 2017 r. – 1 500 zł, 9 stycznia 2017 r. – 3 500 zł, zaś na koncie bankowym jego żony uznania w wysokości 500 zł, z tytułu świadczenia wychowawczego na syna. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, oznacza przede wszystkim złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie także dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności. Z przedmiotowych oświadczeń powinno wynikać w sposób jednoznaczny, że wnioskodawca spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. że uiszczenie przez niego kosztów postępowania niesie za sobą ryzyko pozbawienia jego samego, a także osób wspólnie z nim gospodarujących, środków koniecznego utrzymania. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy. Wniosek taki wynika przede wszystkim z tego, że jego oświadczeń nie sposób uznać za wiarygodne, gdyż wysokość deklarowanych wydatków przekracza w sposób znaczący wysokość uzyskiwanych dochodów. Skarżący bowiem zadeklarował, że miesięczny dochodów w jego gospodarstwie domowym wynosi 1 877 zł, tymczasem wartość wydatków oscyluje wokół kwoty 2 700 zł, bez uwzględnienia wydatków ponoszonych w wymiarze rocznym (wydatki na ubezpieczenie samochodu i przeglądy). Rodzi się więc pytanie z czego uzupełnia brakujące środki. Nawet bowiem biorąc pod uwagę to, że jego rodzina pobiera świadczenie wychowawcze, w wysokości 500 zł miesięcznie, co przemilczano w oświadczeniach, to nadal pozostaje deficyt w wydatkach, który jest finansowany z niewiadomych źródeł. Potwierdzeniem wątpliwości, co do wiarygodności złożonych oświadczeń jest również to, że na rachunku bankowym skarżącego odnotowano wpłaty (wpłaty własne) w kwotach 1 500 zł i 3 500 zł, których pochodzenia skarżący również nie wyjaśnił. W tym zakresie nie sposób przyjąć jego tłumaczeń, że to środki od rodziny, pochodzące na wydatki czynione w ich imieniu, gdyż na wyciągu z rachunku nie sposób doszukać się takich pozycji (skarżący wydatkował posiadane środki na bieżące potrzeby, tj. zakupy i opłaty), zwłaszcza w kwotach odpowiadających wysokości wpłat. Na podstawie wyciągu nie można też stwierdzić, aby skarżący dokonywał przelewów w imieniu innych osób. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło