I SA/Rz 523/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-02
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione w sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżącej, posiadającej na utrzymaniu rodzinę i niskie dochody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości jest uzasadnione, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącej, niskie dochody rodziny oraz konieczność zapewnienia jej prawa do sądu. Uiszczenie pełnych kosztów sądowych mogłoby pozbawić skarżącą środków do niezbędnej egzystencji.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację jako osoby bezrobotnej, niepełnosprawność męża, utrzymywanie trójki dzieci i niskie dochody rodziny (484,50 zł miesięcznie). W skład majątku wchodzi dom o powierzchni 60m2. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości
Skarżąca A. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zaś jej mąż A. R. jest w stopniu umiarkowanym niepełnosprawny. Małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką dzieci. Podstawą utrzymania rodziny są otrzymywane zasiłki socjalny i rodzinny w łącznej wysokości 484,50zł (brutto) miesięcznie. W skład majątku małżonków wchodzi dom o powierzchni 60m2 .
Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącej. Oceniając przedstawione przez nią okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów.
Skarżąca wraz z małżonkiem osiąga niewielkie dochody (484,50zł miesięcznie). Mają oni na utrzymaniu troje dzieci. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżąca zostałaby pozbawiona środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia.
Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło