I SA/Rz 523/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-04

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, odmawiając umorzenia kosztów egzekucyjnych pomimo zaistnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, narusza prawo, jeśli decyzja ma charakter uznaniowy?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeśli przesłanki do umorzenia są spełnione, organ nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku strony. Sądowa kontrola legalności takich decyzji ogranicza się do oceny, czy materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony, czy wnioski są uzasadnione, a rozstrzygnięcie mieści się w granicach prawa oraz czy organ należycie uzasadnił swoją decyzję.
Stan faktyczny
Strona skarżąca zwróciła się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości ponad 10.000 zł, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że pomimo wystąpienia niektórych przesłanek (np. trudna sytuacja finansowa, ważny interes publiczny), nie zaszła przesłanka nieściągalności obowiązku ani niewspółmierności wydatków egzekucyjnych. Dodatkowo, organ odwoławczy podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując ocenę organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia D. B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 10.052,96 zł. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 25.11.2014r. D. B. (dalej Zobowiązana lub Skarżąca) wystąpiła z prośbą o umorzenie wszelkich roszczeń co do których wydano decyzje lub prowadzone jest postępowanie. Wniosek o udzielenie ulgi Zobowiązana uzasadniła trudną sytuacją finansową i życiową, w jakiej się aktualnie znajduje. Zobowiązana wyjaśniła, że ciążąca na niej zaległość podatkowa dotyczy okresów prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z którą poddała się dobrowolnej karze za naruszenie zakazu prowadzenia działalności nałożonego przez sąd w 2009 roku. Wyjaśniła, że zaistniała sytuacja spowodowała zły stan jej zdrowia i konieczność ciągłego leczenia. W toku postępowania ustalono, że przedmiotem żądania Strony jest w istocie umorzenie kosztów egzekucyjnych. W toku postępowania ustalono, że koszty egzekucyjne Zobowiązanej wynoszą łącznie 10.052,96 zł i powstały w związku z egzekucją administracyjną należności wobec: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Powiatu [...] - Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w P. - 53,98 zł, Wójta Gminy [...] - 91,14 zł, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P. - 9.907,84 zł. Według ustaleń organu egzekucyjnego Zobowiązana posiada ponadto zaległości podatkowe z tytułu: - podatku od towarów i usług za: II-IX 2008r., VIII-XII 2009r., I-XII 2010r., I-XII 2011r., I, II, V-XI 2012r. w łącznej kwocie 2.342,97 zł wraz z odsetkami za zwłokę, - podatku dochodowym od osób fizycznych za lata: 2009, 2010, 2011, 2012 w łącznej kwocie 10.314,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, - kary porządkowej w kwocie 500zł. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Zobowiązana zatrudniona była do dnia 31.12.2014r. w wymiarze 1/3 etatu i uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości 455zł netto miesięcznie. Mąż Zobowiązanej - J. B. pozostawał bezrobotnym bez prawa do zasiłku, lecz uzyskiwał dochód w wysokości ok. 330zł miesięcznie z tytułu dorywczych prac i handlu. Wydatki związane z utrzymaniem domu Zobowiązana określiła na kwotę ok. 321,21zł miesięcznie oraz dodatkowo ok. 200zł miesięcznie na zakup leków, z uwagi na problemy zdrowotne. Zobowiązana jest współwłaścicielem wraz z mężem nieruchomości zabudowanej o pow. 0,09 ha, położonej w miejscowości K., o wartości rynkowej ok. 150.000zł, która obciążona jest hipoteką przymusową na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P. do kwoty 75.231,50zł. Na wniosek Zobowiązanej ZUS prowadził postępowanie abolicyjne w odniesieniu do należności będących przedmiotem tej hipoteki, jednak nie zostały one umorzone, ponieważ Zobowiązana nie wywiązała się z warunków abolicji. Wnioskodawczyni w toku postępowania wskazała, że ww. nieruchomość obciążona jest również hipoteką umowną na rzecz ARiMR do kwoty 20.000zł, lecz jak wynika z pisma organu egzekucyjnego z dnia 4.04.2016r. i umowy nr [...], należności wobec ARiMR zostały w całości umorzone. Zobowiązana posiada samochód osobowy RENAULT MEGANE rok prod. 1996, o wartości ok. 800zł. Mieszka wraz z mężem w domu, stanowiącym współwłasność małżeńską, położonym w miejscowości K., o pow. 150 m2. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 10.052,96 zł. Zobowiązana, reprezentowana przez pełnomocnika – męża J. B. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Po jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] uchylił ww. postanowienie organu egzekucyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie dokonał należytej oceny przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikającej z art. 64e § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej p.e.a., w części dotyczącej ustalenia nieściągalności od Zobowiązanej dochodzonego obowiązku oraz przesłanki wymienionej w art. 64e § 2 pkt 3 p.e.a., dotyczącej niewspółmierności poniesionych wydatków egzekucyjnych w stosunku do podlegających ściągnięciu tylko kosztów egzekucyjnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 10.052,96 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w przypadku Zobowiązanej zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 p.e.a., tj. nieściągalność dochodzonego od Zobowiązanej obowiązku oraz brak możliwości poniesienia przez Zobowiązaną kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Organ I instancji stwierdził również wystąpienie ważnego interesu publicznego. Nie stwierdził natomiast wystąpienia w sprawie przesłanki wymienionej w art. 64e § 2 pkt 3, tj. niewspółmierności poniesionych wydatków egzekucyjnych w stosunku do podlegających ściągnięciu kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie organ egzekucyjny korzystając z przysługującego uznania administracyjnego, odmówił udzielenia ulgi. D. B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie J. B. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzuciła organowi egzekucyjnemu nieustosunkowanie się do problematyki zawartej w załącznikach do wniosku z dnia 25.11.2014r., dotyczącej historii zdarzeń z życia Zobowiązanej i jej rodziny, co spowodowało pominięcie myśli zawartych w Konstytucji RP. Dyrektor Izby Skarbowej w opisanym na wstępie postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, wydane w oparciu o art. 64e § 2 p.e.a. ma charakter uznaniowy. Dlatego też nawet wystąpienie przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 1 - 3 p.e.a. nie skutkuje automatycznym udzieleniem preferencji i nie musi prowadzić do pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka nieściągalności dochodzonego obowiązku od Zobowiązanej z art. 64e § 2 pkt 1 zd. p.e.a. Koszty egzekucyjne powstały w znacznej części, tj. w kwocie 9.907,84 zł, w związku z egzekucją administracyjną należności wobec ZUS Oddział w R. Inspektorat w P., tj. składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od lutego 2000r. do września 2009r., które to należności zostały zabezpieczone hipoteką przymusową ustanowioną na nieruchomości stanowiącej współwłasność Zobowiązanej o wartości rynkowej ok. 150.000zł wraz z kosztami egzekucyjnymi za okres od lutego 2000r. do marca 2000r. Wprawdzie postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w zakresie dotyczącym tytułów wykonawczych na kwotę należności głównej 71.240,20zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Jednak należności powyższe nie zostały umorzone, ponieważ Zobowiązana nie wywiązała się z warunków abolicji. Ustanowiona hipoteka na majątku dłużnika oraz możliwość przystąpienia do egzekucji przez innych wierzycieli spowodowała, że Dyrektor Izby Skarbowej przyjął odmiennie, niż organ I instancji, że w sprawie nie występuje przesłanka nieściągalności dochodzonego obowiązku z art. 64e § 2 pkt 1 zd. pierwsze p.e.a. Odnośnie przesłanki wskazanej w art. 64e § 2 pkt 1 zd. drugie p.e.a., organ odwoławczy stwierdził, że Zobowiązana znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że budżet domowy rodziny Zobowiązanej obecnie jest niewystarczający na zaspokojenie potrzeb bytowych, zapewnienie leczenia, czy zapłatę bieżących obciążeń. Organ wziął pod uwagę również to, że oprócz należnych do zapłaty kosztów egzekucyjnych Zobowiązana posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 12.656,97 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz należną do zapłaty karę porządkową w kwocie 500zł. W związku z powyższym zdaniem organu uzasadnione jest stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka związana z wystąpieniem znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej, spowodowanej zapłatą całości kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w sprawie występuje przesłanka ważnego interesu publicznego. Jednorazowa zapłata przez Zobowiązaną kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 10.052,96 zł jest niemożliwa. Z materiału dowodowego wynika, że Zobowiązana nie uzyskuje żadnego dochodu, zaś doraźne i nieznaczne dochody jej męża nie wystarczają na zaspokojenie bieżących potrzeb. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej z materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodziła okoliczność wskazująca, że ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Koszty egzekucyjne w znacznej części, tj. w kwocie 9.907,84 zł powstały bowiem w związku z egzekucją administracyjną należności wobec ZUS, które to należności zostały zabezpieczone hipoteką przymusową ustanowioną na nieruchomości stanowiącej współwłasność Zobowiązanej a nadal istnieje możliwość wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, z której zaspokojone zostałyby nie tylko należności wobec ZUS, ale i innych wierzycieli wraz z kosztami egzekucyjnymi. Zatem ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych nie spowodowałoby niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych, o których mowa w art. 64b tej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził więc, że w sprawie nie została spełniona przesłanka nieściągalności od Zobowiązanej dochodzonego obowiązku oraz niewspółmierności wydatków egzekucyjnych, przewidzianych w art. 64e § 2 pkt 1 zd. 1 i pkt 3 p.e.a. Wystąpiły natomiast przesłanki wymienione w art. 64e § 2 pkt 1 zd. 2 i pkt 2 p.e.a., tj. Zobowiązana nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej oraz ważny interes publiczny. Dyrektor Izby Skarbowej, oceniając okoliczności sprawy w zakresie możliwości przyznania ulgi w ramach uznania administracyjnego stwierdził, że istnieją powody, które przemawiają za odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych. Choć obecna sytuacja finansowa Zobowiązanej jest niewątpliwie niekorzystna, niemniej jednak brak aktualnie środków na uregulowanie kosztów egzekucyjnych nie nakłada na organ obowiązku ich umorzenia. Fakt posiadania przez Zobowiązaną nieruchomości o wartości ok. 150.000zł obciążonej hipoteką na kwotę 75.231,50 zł z tytułu należności wobec ZUS oznacza dla organu egzekucyjnego możliwość ściągnięcia również wszystkich kosztów egzekucyjnych. D. B. wniosła skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca powołała się na przedstawione w toku postępowania dokumenty, które wskazywały na to, że Skarżąca musiała walczyć o lokal na prowadzenie działalności gospodarczej oraz o zagarnięte bezprawnie mienie przez Urząd Gminy. Skarżąca przeszła różnego rodzaju kontrole, nałożono na nią obowiązek prac społecznych. Skarżąca została wymeldowana z rodzinnego mieszkania. Powyższe okoliczności wskazują na błędną decyzję organu co do zaistnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Ponadto bezpodstawne utworzenie nowego sołectwa bez określenia jego granic administracyjnych skutkowało negatywnymi konsekwencjami dla prowadzonej działalności, w tym na treść zapisów w pozwoleniach na sprzedaż towarów akcyzowych, co skutkowało postępowaniami sądowymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie dopatrzył się naruszenia przez organ wydający zaskarżone postanowienie przepisów określających przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Na podstawie art. 64e § 2 p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Z treści art. 64 § 2 p.e.a. wprost wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Umorzenie kosztów egzekucyjnych leży w zakresie uprawnień organu podatkowego a nie obowiązku. Wymaga więc podkreślenia, że nawet w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku podatnika i przyznania mu ulgi. Organ podatkowy jest natomiast zobowiązany do wyczerpującego, szczegółowego i przekonującego uzasadnienia, dlaczego nie podjął decyzji korzystnej dla Strony, tak aby nie było wątpliwości co do tego, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Konstrukcja uznania administracyjnego nie może oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem to, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanek umorzenia. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte na ich podstawie wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach, wyznaczonych przez art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 13 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1811/96). Za prawidłowe należało uznać stwierdzenie organu co do braku wystąpienia przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, określonej w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie pierwsze p.e.a. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że fakt ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarżącej i jej męża w celu zabezpieczenia wierzytelności przysługujących ZUS-owi i możliwość przystąpienia do egzekucji innych wierzycieli wyklucza możliwość uznania, że dochodzone należności, o których umorzenie wnioskowała Skarżąca, są nieściągalne. Fakt zabezpieczenia należności w znacznej części w formie ustanowienia na nieruchomości Skarżącej hipoteki przymusowej wyklucza możliwość przyjęcia nieściągalności dochodzonego obowiązku. Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować ocenę Dyrektora Izby Skarbowej, sformułowaną w zakresie zaistnienia przesłanki określonej w art. 64e § 2 pkt 3 p.e.a. Treść tego przepisy wskazuje, że odnosi się ona do stanu przyszłego, w którym potencjalnie może dojść do ściągnięcia kosztów. W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę, że na majątku Skarżącej zostało ustanowione realne zabezpieczenie (w formie hipoteki przymusowej na nieruchomości), które może pokryć należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. Nie można więc stwierdzić, że istnieje takie zagrożenie, aby organ egzekucyjny musiał podejmować wiele skomplikowanych czynności, generujących niewspółmierne wydatki w celu egzekucji ciążących na Skarżącej zobowiązań. Sąd podziela również ocenę wyrażoną przez organ odwoławczy, że w sytuacji osobistej i finansowej Skarżącej wystąpiła przesłanka określona w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie drugie p.e.a., tj. Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Trafnie wzięto pod uwagę fakt, że wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego Skarżącej, która sprowadza się do niewielkiego dochodu z prac dorywczych jej męża (w wysokości ok. 330 zł miesięcznie) nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych oraz kosztów leczenia. Uszczerbek, o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie drugie p.e.a. należy rozumieć w ten sposób, że skutki uregulowania kosztów egzekucyjnych przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2293/11). Prawidłowa była także ocena organu odwoławczego co do wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki określonej w art. 64e § 2 pkt 2 p.e.a., tj. przesłanki interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego ma charakter klauzuli generalnej a jego zakres znaczeniowy pozostaje niedookreślony. Przesłanka interesu publicznego, zachodzi niewątpliwie w sytuacji, gdy zapłata należności publicznoprawnych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Ze względu na przedstawioną w decyzjach skalę dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowych Skarżącej, taka konkluzja. Łączna kwota kosztów egzekucyjnych wynosi 10.052,96zł, co kontekście nie uzyskiwania przez Skarżącą żadnego dochodu sprawia, że interes publiczny w umorzeniu kosztów egzekucyjnych wystąpił. Jednakże na negatywnym dla Skarżącej sposobie rozstrzygnięcia sprawy zaważył fakt, że decyzje w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych są wydawane w ramach uznania administracyjnego. Jak już wskazywano, konstrukcja art. 64e § 2 p.e.a. oznacza, że nie ma obowiązku umorzenia kosztów egzekucyjnych, nawet jeżeli zostały spełnione ku temu ustawowe przesłanki. Organ odmawiając umorzenia kosztów egzekucyjnych w takiej sytuacji ma natomiast obowiązek uzasadnienia w sposób wyczerpujący, dlaczego nie podjął decyzji korzystnej dla Strony mimo zaistnienia przesłanek wyznaczonych w art. 64e § 2 p.e.a. Ocena Sądu Administracyjnego pod względem zgodności z prawem decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do stwierdzenia, czy materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski są uzasadnione okolicznościami sprawy, czy wydane rozstrzygnięcie mieści się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy, czy organ w sposób należyty wyjaśnił, w jakim sposób i dlaczego podjął takie a nie inne rozstrzygnięcie w ramach przysługującego mu uznania. W niniejszej sprawie postępowanie zmierzające do wydania zaskarżonego postanowienia zostało przeprowadzone w sposób czyniący zadość przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a. Postępowanie pozwoliło w sposób wyczerpujący dla rozstrzygnięcia sprawy ocenić sytuację osobistą i majątkową Skarżącej. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawiły najważniejszy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fragment wnioskowania prowadzący do ostatecznej odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że fakt posiadania przez Skarżącą nieruchomości o wartości 150.000zł, obciążonej hipoteką na kwotę 75.231,50zł z tytułu należności wobec ZUS oznacza, że dla organu egzekucyjnego istnieje możliwość ściągnięcia również wszystkich kosztów egzekucyjnych. Zatem organy odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych podały konkretne ku temu powody. Natomiast ocena co do celowości i słuszności takiego wyboru organu, jak już wcześniej wskazano, pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Z 2016r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło