I SA/Rz 523/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-01-05
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w sytuacji, gdy postępowanie rozpoczęło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia?Ratio decidendi
W przypadku, gdy postępowanie sądowe rozpoczęło się przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, do ustalenia wynagrodzenia za czynności podjęte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Natomiast za czynności podjęte po wejściu w życie nowego rozporządzenia, w tym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stosuje się przepisy nowego rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca D. B. została zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu. Po oddaleniu jej skargi przez WSA, pełnomocnik adwokat D. G. wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną, w tym za reprezentację w postępowaniu sądowym oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał wniosek, ustalając wysokość wynagrodzenia na podstawie przepisów rozporządzeń dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi D. G. kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia za udzieloną z urzędu pomoc prawną, która nie została opłacona, obejmującą podatek od towarów i usług w wysokości 82,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku adwokata – D. G. – pełnomocnika skarżącej D. B. - o przyznanie mu wynagrodzenia za udzielenie z urzędu pomocy prawnej, która nie została opłacona, w sprawie ze skargi D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2016 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych - postanawia – przyznać adwokatowi D. G. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, tytułem wynagrodzenia za udzieloną z urzędu pomoc prawną, która nie została opłacona, obejmującą podatek od towarów i usług w wysokości 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych.
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. I SA/Rz 523/16, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając ją od kosztów sądowych i ustanawiając dla niej adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej adwokata D. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 października 2016 r., sygn. I SA/Rz 523/16, oddalił skargę D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2016 r.
Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. adwokat D. G. wystąpił do Sądu o przyznanie mu wynagrodzenia za udzieloną przez niego pomoc prawną, tj. reprezentację skarżącej w postepowaniu sądowym oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, od wyroku z dnia 4 października 2016 r. Jednocześnie adwokat złożył oświadczenie, że koszty udzielonej przez niego skarżącej pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości, bądź w części.
Sporządzona przez pełnomocnika opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została uznana za spełniającą wymogi należytej staranności, w rozumieniu art. 177 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów, kwestię wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016, poz.1714, zwane dalej rozporządzeniem z 2016 r.), obowiązujące od 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W związku z powyższym, w niniejszej sprawie, wszczętej 10 czerwca 2016 r. (data nadania skargi na adres organu), a więc przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r., zastosowanie znajdzie, co do zasady, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2015 r., poz. 1801, zwane dalej rozporządzeniem z 2015 r.). Akt ten będzie stanowił podstawę do przyznania skarżącemu wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącej przed Sądem, jednakże podstawą przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej będzie rozporządzenia z 2016 r., gdyż jest to czynność z zakresu postepowania przed sądem II instancji, o czym świadczy brzmienie zarówno § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2016 r., jak również § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2015 r.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Jak stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 c opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postepowaniu przed sądem I instancji, w sprawie której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna lub nie dotyczy ona decyzji lub postanowienia Urzędu Patentowego 480 zł.
W przedmiotowej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna i która nie dotyczy decyzji lub postanowienia Urzędu Patentowego, wynagrodzenie pełnomocnika, na podstawie § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia z 2015 r., wynosiło będzie 240 zł.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Z tego względu należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, za reprezentowanie skarżącej przed Sądem będzie wynosiło 295,20 zł.
Jeżeli chodzi o wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to w myśl § 21 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia z 2016 r. wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1 (opłaty za udzielenie pomocy prawnej przed sądem I instancji), a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
W niniejszej sprawie, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządził ten sam pełnomocnik, który reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem I instancji, z tego względu należne mu wynagrodzenie wyniesie 120 zł (50 % z 2040 zł).
Zgodnie z 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 r. należne pełnomocnikowi wynagrodzenie podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, tj. w niniejszym przypadku o 27,60 zł.
Mając na uwadze powyższe, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznano adwokatowi wynagrodzenie w wysokości 147,60 zł. Łączna kwota wynagrodzenia za udzieloną skarżącej pomoc prawną wynosi 442,80 zł i obejmuje podatek od towarów i usług w wysokości 82,80 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło