I SA/Rz 524/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-19
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w całości, powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niskie dochody, utrzymanie trójki dzieci oraz niepełnosprawność współmałżonka przemawiają za tym, że uiszczenie kosztów sądowych mogłoby pozbawić wnioskodawcę środków do życia i prawa do sądowej kontroli decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A.R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na status bezrobotnej, niepełnosprawność męża, utrzymywanie trójki dzieci oraz niskie dochody rodziny (484,50 zł miesięcznie). W skład majątku wchodzi dom o powierzchni 60m2. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2004r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości
Skarżąca A. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zaś jej mąż A. R. jest w stopniu umiarkowanym niepełnosprawny. Małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką dzieci. Podstawą utrzymania rodziny są otrzymywane zasiłki socjalny i rodzinny w łącznej wysokości 484,50zł (brutto) miesięcznie. W skład majątku małżonków wchodzi dom o powierzchni 60m2 .
Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącej. Oceniając przedstawione przez nią okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów.
Skarżąca wraz z małżonkiem osiąga niewielkie dochody (484,50zł miesięcznie). Mają oni na utrzymaniu troje dzieci. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżąca zostałaby pozbawiona środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia.
Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło