I SA/Rz 53/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-02-24

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są wykorzystywane na cele działalności gospodarczej z powodu braku utwardzenia i uzbrojenia, mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie są w pełni wykorzystywane na cele działalności gospodarczej z powodu braku utwardzenia czy uzbrojenia, powinny być opodatkowane według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Brak utwardzenia czy uzbrojenia nie stanowi przeszkody technicznej w rozumieniu ustawy, jeśli wynika z decyzji samego przedsiębiorcy, a nie z przyczyn obiektywnych. Wystąpienie o warunki zabudowy i pozwolenie na budowę, a także wnioskowanie o ustanowienie przystanku komunikacyjnego, świadczy o zamiarze wykorzystania nieruchomości na cele gospodarcze.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok. Skarżący posiadają działkę, której część (100 m2) wykorzystują na działalność gospodarczą (przystanek autobusowy), a resztę (859 m2) określili jako grunty pozostałe. Organy uznały całą działkę za związaną z działalnością gospodarczą, mimo braku utwardzenia i uzbrojenia większości terenu, wskazując na zamiar skarżących związany z uzyskaniem pozwoleń na budowę i zagospodarowanie terenu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2015r. sprawy ze skargi M. D. i G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] listopada 2014r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M.D. i G.D. – zwanych dalej skarżącymi - od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014, w wysokości 826 zł, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący w dniu 19 maja 2014 r. złożyli w Urzędzie Miasta K. Informację IN -1 o nieruchomościach i obiektach budowlanych, stanowiącą korektę uprzednio złożonych informacji w tym zakresie. Z przedmiotowej informacji wynika, że dysponują oni nieruchomością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, położoną na terenie Miasta k., obejmującą grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - o pow. 100 m2 oraz grunty pozostałe, o pow. 859 m2. Wskazane w złożonej informacji grunty znajdują się na działce oznaczonej nr [...] (o pow. 959 m2), dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą [...]. We wcześniej składanych informacjach, między innymi w informacji IPN-1 z 15 marca 2011 r., skarżący deklarowali cała powierzchnię działki nr [...] jako grunty pozostałe, niezwiązane z wykonywaną przez nich działalnością gospodarczą. Prezydent Miasta K., postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, w przedmiocie ustalenia skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. W. s.c. M. i G. D., nabyli w dniu 3 grudnia 2007 r. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej położonej w K., oznaczonej nr [...], zabudowanej budynkiem stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności, a także prawo własności przedmiotowego budynku. Posadowiony na działce budynek, pełniący pierwotnie funkcje transportu i łączności, przekwalifikowany następnie na budynek mieszkalny, został ostatecznie rozebrany w 2010 r. W 2008 r. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej, o którym wyżej mowa, zostało przekształcone w prawo własności przysługujące obojgu skarżącym, na zasadzie wspólności ustawowej. Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosku skarżących, decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. ustalił im warunki zabudowy na działce nr [...], a następnie decyzją z dnia 18 września 2013 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym pozwolenia na budowę na działce nr [...] budynku handlowo-usługowego z miejscami postojowymi oraz placem manewrowym dla autobusów i busów oraz budowę zjazdu z drogi publicznej na działkę. Na skutek zmian w ewidencji gruntów i budynków z dnia 8 kwietnia 2014 r. nastąpiła aktualizacja użytków na działce [...], w efekcie której zmieniono przeznaczenie przedmiotowych gruntów z Tk (tereny kolejowe) na Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane lub będące w trakcie zabudowy). Skarżący, wnioskiem z dnia 15 maja 2014 r. zwrócili się do Prezydenta Miasta K. o określenie przystanku komunikacyjnego na działce nr [...], stanowiącej własność M.G. D. Wniosek ten został uwzględniony, o czym poinformowano wnioskodawców pismem z dnia 19 maja 2014 r. W ocenie rozstrzygających przedmiotową sprawę organów działka oznaczona nr [...] jest w całości związana z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą. Pomimo tego, że nie została ona wprowadzona do ewidencji środków trwałych i faktycznie w całości nie jest wykorzystywana na potrzeby tej działalności, to jednak nie zmienia to faktu, że należy ją traktować jako nieruchomość związaną z prowadzeniem tejże działalności. Tak też jest traktowana przez samych skarżących, którzy występując o wydanie decyzji o warunkach zabudowy czy też pozwolenia na budowę wskazują na jej przeznaczenie. Podobnie, jeżeli chodzi o podnoszoną przez skarżących okoliczność dotyczącą braku możliwości faktycznego wykorzystania całej nieruchomości na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej organy stwierdziły, że w tym wypadku nie mamy do czynienia z przyczynami technicznymi, uniemożliwiającymi takie wykorzystanie, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2014 r. poz. 849, ze zm., zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych). Względy techniczne w rozumieniu tego aktu, to bowiem takie okoliczności, które są niezależne od woli podatników, co oznacza, że nie mogą być one rezultatem ich zamierzonego działania. Tymczasem w niniejszej sprawie brak utwardzenia, jak również uzbrojenia terenu jest wynikiem działania samych skarżących i podejmowanych przez nich decyzji gospodarczych. Tak więc, zdaniem zarówno Prezydenta Miasta K. jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., cała nieruchomość, oznaczona jako działka [...], stanowi grunt związany z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą i powinna być opodatkowania według stawki przewidzianej dla tej kategorii gruntów. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnieśli skarżący, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie: • art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego błędna wykładnię, polegająca na przyjęciu, że deklarowana przez skarżącego działka winna być opodatkowana według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie od faktycznego sposobu jej wykorzystania, a także poprzez nieuwzględnienie faktu, że przedmiot opodatkowania został zakupiony przez osoby fizyczne do majątku wspólnego, do celów osobistych, • art. 122, art. 187 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową), poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nieuwzględnienie zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu w postaci oględzin przedmiotowej działki, celem ustalenia sposobu jej wykorzystania i braku technicznych możliwości prowadzenia na gruncie działalności gospodarczej przez skarżących. W uzasadnieniu skargi stwierdzono ponadto, że samo wystąpienie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę nie może decydować o przeznaczeniu nieruchomości. Cały czas bowiem jest to jedynie określony zamiar, który nie musi zostać zrealizowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarżący w przedmiotowej sprawie, kwestionując legalność zaskarżonej decyzji, zarzucili rozstrzygającym sprawę podatkową organom szereg uchybień, zarówno odnoszących się do regulacji natury proceduralnej, jak również przepisów prawa materialnego. Jeżeli chodzi o zarzuty odnoszące się do uregulowań prawa formalnego, to w tym zakresie wskazali na art. 122, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, podnosząc fakt niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań, zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty te są nieuzasadnione, gdyż rozstrzygające sprawę organy uczyniły zadość swoim obowiązkom procesowym, w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, dopuszczając wszelkie niezbędne w tym zakresie dowody. Chodzi tu przede wszystkim o dowody z dokumentów urzędowych, w postaci decyzji administracyjnych oraz odpisów z ewidencji gruntów, map, umowy sprzedaży, jak również informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W trakcie postępowanie zwracano się też do skarżących o wyjaśnienie konkretnych, budzących wątpliwości lub niejasnych, okoliczności, mających znaczenie na gruncie przedmiotowej sprawy. Zebrane w ten sposób dowody zostały ocenione w sposób rzetelny i kompleksowy, w związku z czym organom obu instancji nie można zarzucić dowolności w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono oględzin nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania (działki nr [...]), jednakże, wbrew sugestiom skarżących, nie można tego traktować w kategoriach uchybienia procesowego. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że w aktach sprawy znajdują się dowody pozwalające na poczynienie rzetelnych, dokładnych i wystarczających ustaleń w kwestii faktycznego użytkowania nieruchomości, wśród których są między innymi fotografie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, w tym miejscy należy podkreślić, że rozstrzygające sprawę organy nie kwestionują twierdzeń skarżących, co do aktualnego sposobu i zakresu faktycznego wykorzystania nieruchomości. Nie podzielają jedynie ich oceny, co do prawnych konsekwencji takiego stanu rzeczy. W tej więc sytuacji dowód z oględzin nieruchomości nie jest konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, że również one nie zasługują na uwzględnienie, gdyż stanowisko organów w tym zakresie również zasługuje na akceptację, zarówno jeżeli chodzi o interpretację określonych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak również i zastosowanie w niniejszej sprawie. Spór pomiędzy skarżącymi a organami podatkowymi w przedmiotowej sprawie koncentruje się głównie wokół tego czy cała nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowi grunt związany z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą, czy tylko cześć gruntu winna być w ten sposób zakwalifikowana. Zgodnie z art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jak wynika z brzmienia tego przepisu ustawodawca, co do zasady, wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktuje jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek stanowią jedynie grunty związane z budynkami mieszkalnymi, lub te, które ze względów technicznych działalności tej nie mogą służyć (wyjątek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, dotyczący gruntów pod zbiornikami wodnymi nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie). Z uwagi więc na te dwa wyjątki każdy przypadek należy traktować indywidualnie, rozważając wszelkie okoliczności, charakterystyczne dla konkretnej sprawy. Skarżący w niniejszej sprawie bez wątpienia są przedsiębiorcami, co wynika z zalegających w aktach sprawy wyciągach z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Co prawda prowadzą oni działalność gospodarczą, w formie spółki cywilnej, jednakże to im indywidualnie przysługują cechy przedsiębiorców, gdyż sama spółka cywilna przymiotu takowego nie posiada. Tak więc, zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wszelkie grunty będące w ich posiadaniu, jako przedsiębiorców, należy traktować jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkiem oczywiście tych, które są związane z budynkami mieszkalnymi, lub ze względów technicznych są niezdatne do prowadzenia działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie jednak z żadnym z tych wyjątków nie mamy do czynienia, ponieważ działka oznaczona nr [...] aktualnie nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, w związku z czym nie może być w jakikolwiek sposób związana z budynkiem mieszkalnym, ani też jej stan techniczny nie wyklucza prowadzenie na niej żadnej działalności. Nabyta w 2007 r. przez skarżących działka (prawo wieczystego jej użytkowania) zabudowana była w tym czasie budynkiem pełniącym funkcję transportu i łączności. Budynek ten, stanowiący odrębny od nieruchomości przedmiot własności, został co prawda przekształcony następnie na budynek mieszkalny, jednakże został później rozebrany. Nastąpiło to jeszcze w 2010 r., tak więc od tego czasu żadna część nieruchomości nie jest związana z budynkiem mieszkalnym. Tak samo w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że względy techniczne uniemożliwiają wykorzystywanie działki nr [...] na potrzeby prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej. Rację mają rozstrzygające niniejszą sprawę organy, że względy techniczne, uniemożliwiające wykorzystywanie gruntu na potrzeby działalności gospodarczej, to przyczyny obiektywnie istniejące, niezależne od woli przedsiębiorcy. Istotne w tym wypadku jest również to, że nie mogą to być przeszkody występujące przejściowo, a więc przemijające, nie mające cech trwałości. Skarżący w niniejszej sprawie wskazują, że deklarowana przez nich działka nie może w całości służyć prowadzonej przez nich działalności, ponieważ nie jest utwardzona i uzbrojona, za wyjątkiem pewnego jej fragmentu o pow. 100 m2. Okoliczność ta nie może być jednak uznana za przyczynę techniczną, o której mowa w art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż nie jest ona następstwem działania czynników zewnętrznych, a jedynie konsekwencją decyzji skarżących, którzy zdecydowali o takim, a nie innym zagospodarowaniu nieruchomości. Prowadzą oni bowiem na przedmiotowej działce działalność związaną z utrzymywaniem przystanku dla autobusów i busów oraz miejsc postojowych, dla określonej liczny samochodów. Chociaż przystosowana do tego celu jest jedynie cześć działki, obejmująca powierzchnię ok 100 m2, nie istnieją obiektywne przeszkody do rozbudowania istniejącej tam infrastruktury. Zaniechanie odpowiednich działań w tym zakresie jest konsekwencją określonej decyzji biznesowej, leżącej całkowicie w ich gestii. Kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, że działka nr [...] nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych, co świadczy o tym, że stanowi ona ich majątek osobisty, niestanowiący części składowej ich przedsiębiorstwa, działającego w ramach spółki cywilnej, której są wspólnikami. Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że okoliczność ta nie ma znaczenia na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa ta bowiem w art. 1 a pkt 3 mówi jedynie o gruntach będących w posiadaniu przedsiębiorcy, nie uzależniając ich opodatkowania według wyższej stawki od zaewidencjonowania nieruchomości w ewidencji środków trwałych. Kwestia zaewidencjonowania tej nieruchomości, jako środka trwałego, ma bowiem znaczenie na gruncie przepisów o podatku dochodowym, a jedynie fragmentarycznie na gruncie przepisów dotyczących podatku od nieruchomości, tzn. w przypadku określenia podstawy opodatkowania amortyzowanej budowli, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem. Nie ma zaś wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w przypadku opodatkowania gruntów. Nabyta przez skarżących działka, pomimo faktu niewniesienia jej do spółki cywilnej, w ramach których prowadzą oni działalność gospodarczą, winna być potraktowana jako związana z tą działalnością, gdyż to oni indywidualnie są przedsiębiorcami, a status taki nie przysługuje stworzonej przez nich spółce cywilnej. Tak więc to oni władają tą nieruchomością, które to władztwo spełnia cechy posiadania, w rozumieniu art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób też zasadnie utrzymywać, że większa część przedmiotowej działki, odpowiadająca powierzchni 859 m2, służy zaspokajaniu ich osobistych potrzeb, albowiem przeciwko temu stwierdzeniu przemawia fakt wystąpienia przez skarżących o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę budynku i infrastruktury, która bez wątpienia ma służyć celom gospodarczym, wynikającym z prowadzonej przez nich działalności. Dodatkowo potwierdzeniem tego jest fakt wystąpienia przez skarżących, w maju 2014 r., o ustanowienie na działce, która zgodnie z treścią wniosku stanowi własności P.P.H.U. W. s.c. M.G. D., przystanku komunikacyjnego, który to wniosek został uwzględniony przez właściwy organ administracji. Okoliczności te jednoznacznie wskazują, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowa sprawa, ma służyć celom wykraczającym w sposób oczywisty poza zakres czynności związanych jedynie z zaspokajaniem indywidualnych potrzeb małżonków. Intencje skarżących w tym zakresie zostały zamanifestowane w sposób wyraźny i jednoznaczny, w związku z tym ich twierdzenia wyrażone w skardze, a uprzednio prezentowane w trakcie postępowania podatkowego, nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło