I SA/Rz 531/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z ksiąg wieczystych hipoteki przymusowej na nieruchomości - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. I SA/Rz 531/18 Uzasadnienie S. K. pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS) o wykreślenie hipotek wpisanych do księgi wieczystej. W odpowiedzi NUS pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając jako wierzyciel hipoteczny S. K. - odmówił wykreślenia widniejących w dziale IV księgi wieczystej obciążeń hipotecznych, będących zabezpieczeniem zaległości podatkowych S. K. Jednocześnie poinformował, że wyrazi zgodę na wykreślenie obciążeń hipotecznych, jeżeli zostaną one zapłacone. Pismem z dnia 14 maja 2018 r. S. K. ponowił swój wniosek o wykreślenie hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej jego własnością. W odpowiedzi na powyższe – NUS pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], podtrzymał swoje stanowisko wyrażone jak we wcześniejszym piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. – o braku możliwości wykreślenia hipoteki przymusowej na nieruchomości S. K., bez uprzedniej zapłaty zaległości zabezpieczonych hipoteką. S. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wyżej opisane pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. i [...] czerwca 2018 r., w przedmiocie odmowy wykreślenia z księgi wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości. W odpowiedzi na skargę NUS wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpatrzenia sprawy w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści art. 3 § 2a P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. S. K. wniósł skargę na pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. i [...] czerwca 2018 r., dotyczące odmowy wyrażenia zgody na wykreślenie z księgi wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone na tle podobnych jak w niniejszej sprawie okoliczności, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2016 r., zawarte w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 160/16, zgodnie z którym, sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym należy do spraw o charakterze cywilnoprawnym, a zatem nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej. Cywilny charakter sprawy o wykreślenie wpisu hipoteki z księgi wieczystej wyklucza przyjęcie, iż wyrażenie zgody lub odmowa wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki wymaga od organu podatkowego wydania decyzji, czy też wydania innego aktu administracyjnego. Wniosek dłużnika w tym zakresie nie wszczyna postępowania administracyjnego, bowiem nie wymaga załatwienia w drodze władczego, jednostronnego rozstrzygnięcia organu w formie decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że na organie (wierzycielu hipotecznym) spoczywa zaś obowiązek umożliwienia właścicielowi nieruchomości na której ustanowiono hipotekę dokonanie takiego wykreślenia, mającego na celu doprowadzenie do zgodności stanu rzeczywistego ze stanem wynikającym z księgi wieczystej. Podstawą wykreślenia może być natomiast dokument (zaświadczenie) wydany przez organ, z którego wynikałoby, iż dłużnik uregulował zaległość stanowiącą podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Powyższe oznacza zatem, że sprawa ze skargi S. K. o odmowie wyrażenia zgody na wykreślenie z księgi wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości - nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a.) gdyż nie dotyczy decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a także pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, czy też opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej. Skoro przedmiotowa sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to tym samym skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga S. K. - nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego, i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 P.p.s.a.