I SA/Rz 532/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik (spr.) WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi W.B.. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku akcyzowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2007r. nr [..] 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 532/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2008r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2007r., nr [...] stwierdzającą nadpłatę w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego m-ki AUDI A4. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie W. B. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie narusza prawa, zarówno materialnego jak i procesowego. W szczegółowej argumentacji uzasadnienia decyzji odwoławczej Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organy celne ustalając kwotę podatku akcyzowego nałożonego na samochód m-ki AUDI A4 i w ten sposób korygując pierwotną wysokość tego podatku, wynikającą z deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego, brały pod uwagę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 marca 2007r., sygn. akt I SA/Rz. 138/07. Sąd ten rozpoznając skargę W. B. (skarżącego) na decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu AUDI A4 jednoznacznie wskazał, rozstrzyganie w sprawie nadpłaty podatku wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego i jednoznaczne ustalenie czy kwota podatku akcyzowego nałożonego na samochód będący przedmiotem postępowania przewyższa kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego zakupionego i zarejestrowanego w Polsce. Konsekwencją takiego orzeczenia było postępowanie, w którym zapadła skarżona decyzja. W niej została ustalona wartość rezydualna podatku akcyzowego w sposób wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, co w konsekwencji doprowadziło to do orzeczenia nadpłaty w tym podatku w kwocie 798 złotych. Z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej nie zgodził się W. B.. W skardze pełnomocnik strony nie wskazał konkretnych zarzutów kierowanych pod adresem rozstrzygnięcia ustalającego nadpłatę w wysokości 798 złotych żądając uchylenia skarżonej decyzji w całości. Argumentując na rzecz takiego wniosku wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2008r. narusza prawo, gdyż organ dla toczącego się postępowania przyjął wartość rynkową podobnego pojazdu w oparciu o katalog cen rynkowych. Zdaniem skarżącego działanie takie narusza prawo, gdyż pozostaje w sprzeczności z funkcjonującym w prawie unijnym pojęciem "ceny sprzedaży". Brak tożsamości między tymi zwrotami nie pozwala na użytek postępowania w sprawie nadpłaty podatku akcyzowego sięgania do wartości rynkowej podobnego przedmiotu. W związku z tym skarżący stwierdził, że zgodnie z przepisami unijnymi akcyza od samochodu m-ki AUDI A4 sprowadzonego z zagranicy powinna wynosić 989 złotych, a nie 4468 złotych. Z tego powodu nadpłata powinna być określona jako różnica wskazanych wielkości i wynosić 3479 złote. Dla wsparcia tego sposobu argumentacji skarżący powołał wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2007r. I SA/Po 518/07, z którego wynika, że akcyza od używanego samochodu sprowadzonego z innego kraju UE powinna być ustalana od ceny zapłaconej przez kupującego, a nie od wartości rynkowej przedmiotu transakcji. Z tych względów skarga powinna zostać uwzględniona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie wskazanie na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest wyznaczany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że w chwili orzekania o skardze W. B. obowiązują przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. nr 118, poz. 745). Przepisy tego aktu wprowadzają tryb zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym regulując tę kwestię samodzielnie, w sposób odmienny od wcześniej funkcjonującego. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd decyzja będąca przedmiotem skarg zapadła na skutek wcześniejszego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 marca 2007r., I SA/Rz. 138/07 przesądził, że podatek akcyzowy obciążający skarżącego W. B. w związku z wewnątrzspólnotowym nabyciem samochodu m-ki AUDI A4 jest zgodny z prawem, w tym z prawem unijnym. Zatem Sąd przesądził samą zasadę, w myśl której za nadpłatę w tym podatku może być traktowana tylko różnica pomiędzy podatkiem zapłaconym a należnym wyliczanym od wartości rynkowej podobnego samochodu zakupionego i zarejestrowanego w Polsce. Stanowisko Sądu stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. jest dla organów i sądu wiążące, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażane w orzeczeniu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wypływający z art. 153 p.p.s.a. zakres związania wcześniejszym stanowiskiem Sądu odnosi się tylko do sytuacji, gdy po uchyleniu orzeczenia administracyjnego na skutek skargi stan faktyczny i prawny sprawy nie ulega zmianie. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd wejście w życie ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty... (Dz.U. nr 118, poz. 745) oznacza zmianę stanu prawnego, czego bezpośrednim skutkiem jest niezwiązanie Sądu wcześniejszym poglądem wyrażanym w uzasadnieniu wyroku z 13 marca 2007r. Istnienie w dniu orzekania ustawy regulującej zasady zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zmusza do uwzględnienia regulacji w niej zawartych. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 9 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Z treści tego przepisu wynika, że postanowienia ustawy mają zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie jej postanowień. Użycie przez ustawodawcę ogólnej formuły "wszczętych i niezakończonych postępowań daje podstawę do przyjęcia, że treścią przepisu objęte są wszystkie postępowania, które w tych sprawach mogą się toczyć, o ile nie zostały zakończone. Pośród postępowań objętych dyspozycją przepisu mieszczą się zarówno postępowania administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Taki wniosek ma oparcie nie tylko w wykładni językowej, ale i systemowej. W językowym wymiarze jest dopuszczalny ze względu na posłużenie się przez ustawę ogólną kategorią postępowań, bez bliższego ich charakteryzowania. Zważyć należy, że ustawodawca w przepisach przejściowych, jeżeli zamierza odnieść je tylko do określonego rodzaju postępowań to posługuje się formułami petryfikującymi określony rodzaj postępowania np. wskazuje, na postępowania zakończone decyzją lub decyzją ostateczną albo zakończonych w pierwszej instancji lub ogólnie postępowań w sprawie. Wszystkie wskazane formuły pozwalają ograniczyć zakres pojęcia postępowań tylko do instancji administracyjnych. W art. 9 ustawy przyjęto zupełnie inną zasadę, wskazując na postępowanie dotyczące stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Zdaniem Sądu takie ujęcie przepisu daje podstawę do odniesienia jego treści również do postępowań sądowoadministracyjnych. Na korzyść tego stanowiska przemawia również wspomniany wcześniej argument systemowy. Intencją ustawy z 9 maja 2008r. jest doprowadzenie do zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu samochodu osobowego w okresie od 1.05.2004r. do 30.11.2006r. Zatem przepisy ustawy należy tak wykładać, by każdy podatnik, o którym mowa w art. 2 tej ustawy mógł realnie przeprowadzić postępowanie według zasad, w niej określonej. Cel ten można osiągnąć tylko przy założeniu, że art. 9 ustawy odnosi się do wszystkich postępowań, w tym sądowych. W innym przypadku, a więc przy założeniu, że w rozpoznawanej sprawie do oceny zaskarżonej decyzji nie mają zastosowania przepisy arat. 9 ustawy z dnia 9 maja 2008r. poza działaniem ustawy znaleźli się wszyscy ci podatnicy, którym sprawa nadpłaty zakończyła się w postępowaniu podatkowym, a oni wnieśli sprawy do Sądu. Dla tych podatników brak byłoby podstawy prawnej pozwalającej ocenić ich sytuację prawną Według zasad określonych ustawą. Z tych względów Sąd orzekł jak na wstępie.